Chất lượng và độ chính xác bản tin dự báo thời tiết chưa cao!

Mùa bão lũ năm 2013 ở Đà Nẵng và khu vực miền Trung được dự báo sẽ rất khắc nghiệt - Ảnh: HC

Trung Trung bộ: Chưa lo chống hạn đã phải lo chống lũ

Theo ông Phùng Quang Bảo, Phó Giám đốc Đài Khí tượng thuỷ văn Trung Trung bộ, từ đầu năm 2013 đến nay, lượng mưa trên địa bàn ở mức bình quân nhiều năm và dự báo toàn mùa khô năm nay cũng mức xấp xỉ mọi năm. "Nghĩa là nói về khí tượng thì chỉ hạn nhẹ, xấp xỉ bình quân nhiều năm và nhiệt độ từ tháng 10 đến nay tăng lên khoảng 1 - 20C do mùa đông vừa qua ít lạnh. Nhưng về thuỷ văn thì năm nay lại hạn nặng do hệ luỵ của năm 2012 (lượng mưa rất thấp, chỉ bằng 50 - 80%; lượng nước mùa lũ chỉ bằng 40 - 60% so với các năm) kéo qua" - ông Bảo nói.

Có 2 nhận định sơ bộ nữa cũng rất đáng lưu ý là năm nay khả năng lũ tiểu mãn (thường vào tháng 5 hàng năm) ở khu vực Trung Trung bộ rất khó xảy ra. Từ tháng 5 đến tháng 8, lượng mưa trung bình vẫn còn ở mức thấp, do vậy tình trạng khô hạn tại khu vực này đến khoảng cuối tháng 8/2013 mới dần được cải thiện.

Dòng chảy trên hầu hết các sông từ Thừa Thiên - Huế đến Ninh Thuận đều có xu thế giảm dần đến cuối tháng 8/2013 và hụt hơn so với trung bình nhiều năm từ 40 - 50%, có nơi thấp hơn. Tình trạng thiếu nước, khô hạn tiếp tục xảy ra trên diện rộng và kéo dài đến cuối tháng 8/2013. Xâm nhập mặn tiếp tục lấn sâu vào vùng cửa sông, ven biển.

"Đặc biệt, từ tháng 8 có khả năng có nước, so với mọi năm là phải từ tháng 9 - 10. Tuy nhiên mùa lũ năm nay có khả năng đến sớm hơn và khắc nghiệt hơn nhiều so với những năm gần đây, cho nên chúng ta chưa lo chống hạn đã phải lo chống lũ!" - ông Phùng Quang Bảo cảnh báo.

Gió mùa Đông Bắc ngày càng phức tạp, nguy hiểm

Ông Huỳnh Vạn Thắng, Phó Giám đốc Sở NN-PTNT Đà Nẵng cho biết thêm, theo dự báo của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương, năm 2013, trên biển Đông có khoảng 11 - 13 cơn bão và áp thấp nhiệt đới (ATNĐ) hoạt động, cao hơn một ít so với trung bình nhiều năm. Trong đó có khoảng 5 - 6 cơn có khả năng ảnh hưởng trực tiếp đến đất liền nước ta, ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm.

Mùa lũ năm 2013 có khả năng xuất hiện sớm hơn trung bình nhiều năm. Đỉnh lũ năm 2013 trên hầu hết các sông đều cao hơn đỉnh lũ năm 2012 và có khả năng các sông từ Quảng Bình đến Bình Thuận và khu vực Tây Nguyên ở mức báo động 2 - báo động 3, có nơi cao hơn báo động 3 và ở mức xấp xỉ và cao hơn đỉnh lũ trung bình nhiều năm. Cần đề phòng lũ lớn có thể xảy ra trên một số sông suối nhỏ. Thời gian xuất hiện đỉnh lũ cao nhất năm 2013 trên các sông từ Quảng Trị đến Ninh Thuận vào tháng 10 và 11.

"Diễn biến gió mùa Đông Bắc phức tạp, cường độ gió mạnh gần như một cơn bão nhưng nguy hiểm hơn do phạm vi ảnh hưởng lớn hầu như trên toàn vùng bắc và giữa Biển Đông đã gây nhiều thiệt hại cho tàu cá và gây khó khăn cho công tác ứng phó!" - ông Huỳnh Vạn Thắng lưu ý thêm.

Được biết, năm 2012 và quý 1/2013, trên biển Đông có 11 cơn bão, 4 đợt áp thấp nhiệt đới, trong đó có 2 cơn bão đổ vào khu vực Trung Trung bộ cùng 39 đợt gió mùa đông bắc, không khí lạnh gây biển động cấp 7 - 8, có lúc giật cấp 9 - 11 gây nhiều thiệt hại cho người dân miền Trung.

Riêng tại Đà Nẵng, từ đầu năm 2012 đến hết tháng 3/2013 đã xảy ra 28 vụ ngư dân và tàu thuyền bị nạn trên biển, làm 2 người chết, 3 người rơi xuống biển mất tích cùng 5 người bị thương, 13 tàu cá bị hư hỏng, 10 tàu cá bị thiệt hại về ngư lưới cụ...

Việc dự báo, cảnh báo chưa đáp ứng yêu cầu

Theo ông Huỳnh Vạn Thắng, thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, mức độ nguy hiểm ngày càng có chiều hướng gia tăng, đặc biệt là trong điều kiện biến đổi khí hậu như hiện nay. Trong khi đó, công tác dự báo tuy được nâng cấp, hiện đại hóa và hoàn thiện nhiều nhưng chất lượng và độ chính xác các bản tin dự báo chưa cao.

Việc dự báo, cảnh báo, theo dõi và giám sát các hiện tượng thiên tai xảy ra cục bộ, phạm vi nhỏ, tồn tại trong thời gian ngắn nhưng sức tàn phá lớn như lũ quét, lốc xoáy,… vẫn còn gặp nhiều khó khăn và chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc dự báo thời gian, định lượng một cách chính xác các đợt mưa trong điều kiện hiện nay còn nhiều khó khăn và chưa đảm bảo tính chính xác.

Mặc khác, trang thiết bị, phương tiện, vật tư phòng chống lụt bão, cứu hộ, cứu nạn, thông tin liên lạc của các địa phương và các lực lượng cứu hộ, cứu nạn vẫn còn hạn chế, chưa được hiện đại hoá, tính chuyên nghiệp chưa cao, chưa đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ phòng chống và TKCN. Thiếu các tàu thuyền cứu nạn, cứu hộ vùng lũ lụt, cứu hộ trên biển. Thiếu các khu neo đậu cho tàu thuyền trú, tránh bão.

Hiện TP Đà Nẵng có gần 1.400 tàu thuyền đánh bắt hải sản (tính cả thúng máy là trên 2.000 chiếc). Trong khi đó khu trú bão Thọ Quang chỉ neo đậu an toàn cho được 800 tàu thuyền. Số lượng tàu thuyền không có nơi neo đậu an toàn, kể cả các tàu thuyền các tỉnh bạn khi có bão ở Đà Nẵng thường lên đến trên 1.300 chiếc. Vì vậy UBND TP Đà Nẵng đề nghị Bộ Nông nghiệp và PTNT đầu tư thêm cho Đà Nẵng 01 khu trú bão.

Đồng thời UBND TP Đà Nẵng cũng đề nghị Bộ TN-MT xây dựng Quy trình vận hành liên hồ chứa thủy điện trên hệ thống sông Vu Gia -Thu Bồn quy định rõ việc vận hành xả lũ cũng như điều tiết nước vào mùa khô của các hồ thuỷ điện với sự tham gia và giám sát của các địa phương vùng hạ du là tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng để bảo đảm hiệu quả điều tiết của các hồ thuỷ điện, tránh xảy ra thiếu nước ở mùa khô và lũ lớn ở mùa mưa cho vùng hạ du.