Cạnh tranh lãi suất: Đòn "sát ván" để chiếm lĩnh thị phần

Những động thái mới này cho thấy, sự cạnh tranh quyết liệt đã lên đến đỉnh điểm.

Hiện nay, tại Việt Nam có 6 công ty tài chính tiêu dùng và hàng chục ngân hàng thương mại tham gia vào thị trường cho vay tiêu dùng được ước tính có khoảng 15,8 triệu người là khách hàng tiềm năng.

Thời gian gần đây, để kích thích mua sắm nhân dịp cuối năm, các công ty tài chính đã tung ra một loạt chương trình liên kết với các nhà sản xuất, nhà bán lẻ cho vay trả góp ưu đãi lãi suất 0%. Sự liên kết này là một hình thức kích cầu tiêu dùng bởi sự hỗ trợ từ các công ty tài chính, qua đó hỗ trợ các doanh nghiệp bán được nhiều hàng. Nhìn qua, đây là sự liên kết giữa 2 bên, doanh nghiệp bán lẻ và công ty tài chính.Tuy nhiên, trên thực tế, nó lại là sự tham gia của cả 3 bên: Doanh nghiệp bán lẻ, công ty tài chính lẫn người tiêu dùng.

Trong sự liên kết này, người tiêu dùngcũng được hưởng lợi bởi có những sản phẩm bán trả góp với lãi suất 0%, song giáthực tế không hề bị đẩy lên. Về phía doanh nghiệp bán lẻ, thay vì phải đầu tư nhiều cửa hàng, họ lại hạn chế mở rộng quy mô, tập trung tiếp cận khách hàng theo các phương thức như: Bán hàng online, quảng cáo đến tận người tiêu dùng bằng nhiều cách thức khác nhau. Nhờ đó, họ đã tiết giảm được rất nhiều chi phí vận hành cho một hay nhiều cửa hàng, thậm chí chỉ còn phải duy trì chi phí lưu kho, trong khi chi phí thuê kho lại không lớn như thuê cửa hàng.

Thực tế cho thấy, lãi suất vay tiêu dùng nếu không vào đợt khuyến mại ở công ty tài chính là khá cao, tuy nhiên, đi kèm với đó là nhiều yếu tố đảm bảo cho khách hàng. Cụ thể, trong dịp cuối năm, có rất nhiều thông tin mời chào tham gia chương trình trả góp không lãi suất kỳ hạn 6, 9 hoặc 12 tháng của đa số công ty tài chính áp dụng cho các mặt hàng máy tính, mobile… và hầu hết được áp dụng cho các sản phẩm có giá trị thanh toán từ 3 triệu đồng trở lên, trả trước thông thường từ 10-20%.

Trước sức nóng của hoạt động cho vay tiêu dùng cuối năm, không chỉ có các công ty tài chính, nhiều ngân hàng cũng ráo riết vào cuộc.Thông tin từ đại diện phụ trách Phòng khách hàng ở một ngân hàng cho biết, cạnh tranh về lãi suất hiện nay không chỉ xuất hiện giữa công ty tài chính với ngân hàng mà còn xuất hiện ngay giữa ngân hàng này với ngân hàng kia diễn ra khốc liệt. Cụ thể, với cùng một khoản vay, khi ngân hàng thứ nhất chào lãi suất 8,5%/năm thì sẽ có ngân hàng khác chào với mức thấp hơn 8%/năm, hoặc thậm chí là 7%/năm. Điều đáng quan tâm là ở một số ngân hàng nhỏ không chỉ giảm lãi suất mà họ còn sẵn sàng chi tiền để trả khoản nợ cũ cho khách hàng ở ngân hàng khác để có thể vay ở ngân hàng mình, với lãi suất thấp hơn.

Thực tế, khi tiếp cận một khoản vay có cùng chương trình ưu đãi, khách hàng sẽ ưu tiên lựa chọn ngân hàng để vay bởi sựan tâm về mức lãi suất phải trả mà các ngân hàng luôn đem lại. Về lý thuyết, người vay lựa chọn ngân hàng là đúng.Tuy nhiên, để vay được ngân hàng không phải là điều dễ dàng, nhất là đối với những người không sở hữu thẻ tín dụng của một ngân hàng nào đó.

Đã có rất nhiều trường hợp khách hàng khi mua đồ điện tử trả góp bằng dịch vụ của ngân hàng song lại không có thẻ tín dụng của ngân hàng đó, hoặc có ý định làm thẻ nhưng lại chưa đủ điều kiện để mở thẻ. Chưa kể, số tiền để đảm bảo trong tài khoản khá lớn cũng được xem là rào cản không nhỏ đối với những khách hàng có thu nhập trung bình và thấp.

Không chỉ ngân hàng nước ngoài, một số ngân hàng trong nước cũng có điểm chung là điều kiện mở thẻ khắt khe. Điều đó lý giải vì sao trong thời gian qua, phần lớn người tiêu dùng đều chọn những gói sản phẩm của công ty tài chính, bởi thủ tục cho vay của loại hình tổ chức tín dụng này rất đơn giản, thuận tiện với điều kiện cho vay thông thoáng.

Tuy nhiên, hiện nay, để cạnh tranh với các công ty tài chính, tất cả các ngân hàng thương mại (NHTM) đều đang triển khai nhiều giải pháp để phát triển tín dụng tiêu dùng. Năng động nhất chính là các NHTM cổ phần, với việc liên tục đưa ra các sản phẩm tiện ích như: Cho vay siêu tốc, đăng ký vay qua mạng Internet, lãi suất cho vay hấp dẫn, kỳ hạn cho vay dài, cho vay tới 80% giá trị ngôi nhà hay xe ô tô,... Không chỉ vậy, các NHTM cổ phần còn chủ động tiếp thị qua nhiều kênh khác nhau, thậm chí phối hợp với công đoàn, hay doanh nghiệp tổ chức giới thiệu ngay tại nơi công nhân làm việc, cùng với đại lý ô tô hay chủ dự án nhà ở đi làm thủ tục thay cho khách hàng…

Đỉnh điểm của sự cạnh tranh trên là trong dư luận xuất hiện sự so sánh về lãi suất giữa hai tổ chức tín dụng.Trên thực tế, nếu nói lãi suất của các khoản vay tại ngân hàng là rẻ cũng không mấy công bằng đối với các công ty tài chính. Bởi, nếu xét theo lãi suất vay qua thẻ của các ngân hànghiện ở mức 22,9-35%/năm thì cũng không phải là mức thấp. Có chăng, việc các ngân hàng miễn phí 1 tháng lãi suất đầu tiên cho khách hàng là mức ưu đãi mà các công ty tài chính hiện chưa làm được.Tuy nhiên, có một điểm mà người tiêu dùng có quyền kỳ vọng, đó là sắp tới, công ty tài chính sẽ có nhiều thay đổi trong cách tính lãi suất.