Cách trồng cây độc nhất vô nhị trên đảo Trường Sa

Trường Sa không có đất, lính ta trồng rau trên những khay đất chuyển từ bờ ra, rồi lá cây phong ba, xương cá tán nhuyễn, ủ lâu ngày mới thành đất nuôi cây.

Đảo Sinh Tồn Đông

Trường Sa không có nước, nước ngọt phải chuyển từ bờ hoặc hứng nước mưa tằn tiện để dành.

Trường Sa không có….cát. Cát biển không kết dính, nên cát xây dựng cũng phải chuyển từ bờ ra.

Trường Sa không có đá, đá san hô Trường Sa không có móng để xây công trình.

Nhưng Trường Sa có tất cả.

Đá xây trường Sa là đá từ Trường Sơn; đất cho cây trái Trường Sa lên xanh là đất mùn dừa từ xứ sông Hậu, sông Tiền; cát xây dựng ở Trường Sa là cát của trăm con sông Việt. Cây trái Trường Sa cũng thế, vườn dừa trên đảo Nam Yết có thể từ Tam Quan (Bình Định); gốc xoài trên đảo Sơn Ca chắc là hậu duệ của một gốc xoài nào đó ở Cam Ranh. Những mít, những bàng, những vườn đu đủ là trái ngọt hoa thơm mọi miền mà hạt giống của nó nằm ngủ yên trong ba lô lính đảo qua trăm ngàn sóng gió rồi xanh cây bén rễ giữa trùng khơi.

Bạn, nếu ở quê, ngày bé chắc từng có những trò chơi lúc trông nhà cho mẹ ra đồng: gieo một hạt mầm bên bờ rào, bên vại nước rồi một sớm mai ồ lên khi phát hiện nó đã lên mầm. Cái niềm vui tuổi thơ ấy không chỉ của trẻ con, ở Trường Sa, nó là niềm vui của những người lính da sạm sắng và dạn dày sóng gió.

Thượng tá Nguyễn Viết Thuân (lữ đoàn 146) kể khi còn là đảo trưởng đảo Nam Yết, cả doanh trại đã hò reo khi một sáng nọ con gà mà người vợ ra đảo thăm chồng mang theo dạo nào, ấp nở lứa trúng đầu tiên. Bàn tay cầm súng giữ đảo, vác đá xây kè đến chai sạn nhưng lòng thì như mềm đi khi nghe tiếng gà con chiêm chiếp.

Trên chuyến tàu ra đảo, tôi đi chung với một ông bố từ Tân Kỳ (Nghệ An) ra thăm con trai và con rể. Hành trang mang theo ngoài những món quà quê còn có hai gốc tre ông đào từ vườn nhà. Bóng tre ấy rồi sẽ nghiêng mình bên doanh trại, đón gió ngàn khơi. Nó không chỉ là bóng mát, nó mang cả bóng hình quê nhà ra đảo, nó là lời nhắn nhủ: giữ đảo biên cương là giữ bình yên cho thôn xóm quê mình.

Ở Trường Sa, một viên đá, một gốc cây, một tiếng gà trưa cũng gợi nhớ quê nhà. Mùa dông bão, lính Trường Sa không chỉ căng mình vượt qua, mà họ lại hướng lòng về những bản tin thiên tai ở nhà, thương mẹ, thương vợ vắng chồng ngày mưa gió. Nếu mảnh vườn Trường Sa in dấu trăm quê thì con người nơi tuyến đầu này cũng thế. Lính Trường Sa hết hạn về bờ, có gặp lại nhau, họ không hỏi “cậu quê ở đâu?” mà chỉ hỏi trước đây đóng quân ở đảo nào.

Dẫu không phải là người giỏi liên tưởng, ví von, tôi vẫn nghĩ đất và người Trường Sa là kết tinh của trăm miền đất nước, từ viên đá, nhành cây cho tới con người.

Một số hình ảnh thân thương từ Trường Sa: