Bảng xếp hạng đại học mới chú trọng 2 tiêu chí, liệu có đủ độ tin cậy?

Ngày 6/9, một nhóm chuyên gia độc lập với cơ quan quản lý nhà nước tiến hành đã công bố bảng xếp hạng 49 trường đại học sau 3 năm thu thập dữ liệu và xử lý kết quả.

Một điều ngạc nhiên và gây bàn cãi nhất là nhiều trường ĐH lớn, có tên tuổi chỉ xếp hạng trung bình, thậm chí áp chót như các trường ĐH Ngoại thương, ĐH Y dược TP.HCM, ĐH Sư phạm TP.HCM, ĐH Luật TP.HCM… Trong khi, nhiều cái tên không mấy được chú ý lại nhảy vọt lên vị trí hàng đầu.

PGS.TS Đỗ Văn Dũng, Hiệu trưởng Trường ĐH Sư phạm kỹ thuật TP.HCM (đứng thứ 14 trong bảng xếp hạng) cho rằng, việc xếp hạng này không mang tính chính thức của một cơ quan chuyên về đánh giá mà chỉ là tập hợp một số nhà khoa học trong và ngoài nước cùng nhau làm nên chỉ có giá trị tham khảo.

Thêm vào đó, bảng xếp hạng này dựa trên tiêu chí các trường nước ngoài thiên về nghiên cứu, trong đó 40% nghiên cứu khoa học, còn các yếu tố khác như đào tạo, quản trị có tỉ lệ đánh giá thấp hơn. Vì thế, việc đánh giá này không phù hợp với điều kiện Việt Nam.

Theo ThS Phạm Thái Sơn, Phó Trưởng phòng Đào tạo Trường ĐH Công nghiệp thực phẩm TP.HCM, việc xếp hạng của trường là cần thiết, khởi đầu cho sự minh bạch để các trường, doanh nghiệp, sinh viên tham khảo chọn ngành nghề phù hợp với năng lực bản thân.

Tuy nhiên, có thể nhóm nghiên cứu này chọn ra một số trường để đánh giá thí điểm theo kiểu mới nên không mang tính đại diện toàn quốc, chưa mang tính phân loại, phân tầng và công bố rõ hơn các tiêu chí đánh giá, trong đó bỏ qua cả tiêu chí sự hài lòng của người học

Nhiều hiệu trưởng cho biết, lịch sử các trường đại học kéo dài hàng trăm năm nhưng bảng xếp hạng thế giới uy tín chỉ mới xuất hiện từ năm 2003.

Và hiện tại, 3 bảng xếp hạng uy tín của thế giới là bảng xếp hạng Thượng Hải (Shanghai Ranking), QS (QS World University Ranking)và Times Higher Education.

TS Lê Trường Tùng (ĐH FPT) cho biết, qua lịch sử 15 năm đo lường xếp hạng, mọi người đều thống nhất 1 trường đại học tốt sẽ thực hiện tốt 4 công việc sau: đào tạo tốt, nghiên cứu tốt, quốc tế hóa và việc làm đầu ra của sinh viên (gồm khởi nghiệp và gắn bó với doanh nghiệp tốt).

Tuy nhiên, bảng xếp hạng này chỉ tập trung vào 2 tốt là nghiên cứu tốt và đào tạo tốt mà bỏ qua 2 cái tốt cực kỳ quan trọng, nhất là trong bối cảnh hiện này gồm: quốc tế hóa và việc làm của sinh viên sau khi ra trường.

Dựa vào 2 tiêu chí nghiên cứu khoa học và dạy học làm thước đo chính, bảng xếp hạng có những xếp hạng không thuyết phục như ĐH Huế xếp thứ 3 về tiêu chí Giáo dục đào tạo trong khi đây là nơi có trường sư phạm tuyển đầu vào rất thấp gây xôn xao dư luận năm 2017 này.

Theo PGS.TS Nguyễn Hội Nghĩa, Phó Giám đốc ĐH Quốc gia TP.HCM, kết quả của bảng xếp hạng trên chỉ là một kênh tham khảo. Cá nhân ông cho rằng, một số vị trí trong bảng xếp hạng là không chính xác.

PGS.TS Đỗ Văn Xê, Phó Hiệu trưởng ĐH Cần Thơ cho rằng, việc đánh giá xếp hạng các trường đại học ở Việt Nam rất quan trọng. Việc này cần được thực hiện bởi một tổ chức độc lập và có uy tín để kết quả đánh giá được công nhận một cách chính thức.