80% rác thải ra biển bắt nguồn từ đất liền

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, trong thời gian gần đây vấn đề ô nhiễm môi trường biển diễn ra ngày càng trầm trọng và nếu không được kiểm soát kịp thời sẽ khiến môi trường ô nhiễm cao trong tương lai.

Môi trường biển có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn do các chất thải từ một số hoạt động trên đất liền. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường có khoảng 70% - 80% lượng rác thải trên biển bắt nguồn từ đất liền do các nhà máy, xí nghiệp, khu công nghiệp, cơ sở công nghiệp, khu dân cư xả nước thải, chất thải rắn không qua xử lý ra các sông ở ven biển hoặc xả thẳng ra biển.

Bên cạnh đó, một nguyên nhân quan trọng khác đó là việc ô nhiễm các dòng sông từ đất liền đổ ra biển. Hầu hết các con sông đều đổ ra biển, kéo theo đó là nguồn ô nhiễm từ đất liền mang ra như chất thải công nghiệp, nông nghiệp, hóa chất, rác, các loại phế thải, nước thải chưa được xử lý… một số vùng biển có hàm lượng chất rắn lơ lửng cao. Điển hình như tại khu vực âu thuyền Thọ Quang tại thành phố Đà Nẵng.

Theo thống kê, 70% - 80% rác thải trên biển bắt nguồn từ đất liền. (Ảnh: Nguồn internet)

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, các địa phương đã quan tâm đến công tác thu gom, xử lý chất thải vùng ven biển nhưng chưa được đầu tư đúng mức. Hiện nay, biển Việt Nam đang đứng trước nguy cơ ô nhiễm cao trong tương lai, với những thách thức lớn cần phải có nhiều biện pháp đầu tư hiệu quả và đúng đắn.

Các chuyên gia cho rằng nguyên nhân trước mắt là do chịu ảnh hưởng từ việc biến đổi khí hậu mang lại, bên cạnh đó là những khó khăn về nền kinh tế và chính sách chưa đồng bộ ảnh hưởng đến việc giải quyết những sự cố thiên nhiên đột xuất.

Bộ Tài nguyên và Môi trường cho rằng có một số giải pháp kiểm soát lượng rác thải đổ ra biển như: hoàn thiện chính sách pháp luật, tổ chức bộ máy về kiểm soát ô nhiễm môi trường biển; đẩy mạnh áp dụng các công cụ kinh tế trong quản lý; tăng cường nghiên cứu, phát triển khoa học và công nghệ phục vụ quản lý, kiểm soát hiệu quả; tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức về chất thải biển.

Đối với các địa phương phát triển ngành du lịch, dựa vào sự đa dạng, phong phú mà nguồn biển mang lại thì vấn đề xử lý nước thải, chất thải vẫn đang còn là bài toán chưa có đáp án.

Bên cạnh đó là sự thiếu ý thức của người dân trong việc khai thác bừa bãi nguồn sinh vật biển, đánh bắt hủy diệt, phát triển kinh tế và các ngành nghề một cách bất hợp lý, nạn khai thác titan ồ ạt làm ảnh hưởng xấu đến môi trường biển.

Trong báo cáo Môi trường quốc gia năm 2016 vừa được Bộ Tài nguyên và Môi trường công bố cho thấy, hàm lượng dầu mỡ khoáng trong nước biển đang có xu hướng gia tăng, phổ biến ở khu vực cảng biển, do hoạt động của các tàu thuyền làm rò rỉ nhiên liệu.

Như tỉnh Quảng Ninh, theo thông tin từ Trung tâm Quan trắc và Phân tích môi trường tỉnh, tại khu vực vịnh Cửa Lục - cầu Bãi Cháy, hàm lượng dầu có xu hướng tăng trong giai đoạn 2011-2015, đạt giá trị từ 0,012-0,826mg/l.

Khu vực ven bờ bến chợ Hạ Long 1 và khu vực ven bờ, hàm lượng dầu mỡ khoáng tuy có xu hướng giảm trong năm 2013, 2014, tuy nhiên vẫn vượt ngưỡng cho phép trong tất cả các đợt quan trắc.

Báo cáo cho hay, môi trường biển còn có nguy cơ chịu ảnh hưởng lớn do các độc chất trong chất thải từ hoạt động của các khu công nghiệp ven biển. Điển hình là sự cố ô nhiễm môi trường biển tại 4 tỉnh miền Trung xảy ra trong tháng 4/2016.

Đối với môi trường nói chung, sự tăng trưởng các ngành kinh tế ở khu vực đô thị như xây dựng, công nghiệp, giao thông vận tải, y tế, thương mại - dịch vụ cũng như quá trình sử dụng và tiêu thụ năng lượng đã và đang tạo ra nhiều sức ép đối với môi trường ở khu vực đô thị.

Tỷ lệ tăng trưởng kinh tế khu vực đô thị gấp 1,5 - 2 lần trung bình cả nước, trong đó các ngành công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch ở các thành phố lớn chiếm tỷ lệ khá cao trong cơ cấu tổng sản phẩm trong nước. Việc xây mới, cải tạo, nâng cấp đô thị làm phát sinh lượng bụi lớn vào môi trường.

Giao thông phát triển nhanh song hạ tầng kỹ thuật chưa đáp ứng được nhu cầu; mật độ phương tiện giao thông cá nhân quá cao gây ra tình trạng ùn tắc giao thông; chất lượng phương tiện kém, nhiều phương tiện cũ đã quá hạn sử dụng làm gia tăng lượng phát thải bụi và khí thải vào môi trường.

Hiện có khoảng 13.500 cơ sở y tế công và tư tập trung ở khu vực đô thị làm phát sinh một lượng lớn nước thải và chất thải y tế. Số lượng trung tâm thương mại, chợ dân sinh tại các đô thị ngày càng nhiều. Hoạt động du lịch vẫn duy trì tăng trưởng ổn định qua các năm, số lượng lớn du khách tập trung tại các khu vực có danh thắng, các đô thị ven biển… tạo áp lực không nhỏ đối với môi trường.

Bên cạnh đó, hoạt động của các cơ sở công nghiệp đơn lẻ nằm xen trong các khu đô thị với công nghệ lạc hậu đã và đang tiếp tục đưa một lượng lớn chất thải chưa được xử lý triệt để vào môi trường.