Xăng lãi lớn nhưng chưa giảm giá

Lãi trên 1.000 đồng/lít

Trên thị trường Singapore – thị trường nhập khẩu xăng dầu chính của Việt Nam, giá các sản phẩm xăng dầu sụt giảm mạnh. Giá xăng Ron92 đã giảm từ mức 130 USD/thùng cuối tháng 4 xuống còn 111,87 USD/thùng vào ngày 31/5, mức giảm tương đương 13,95% cũng là mức thấp nhất kể từ cuối năm 2011 tới nay.

Giảm giá xăng dầu trong nước vẫn chờ động thái từ cơ quan quản lý.

Riêng ngày 4/6, giá mặt hàng xăng Ron92 giảm còn 104,91USD/thùng, dầu diesel 0,05S có giá 111,19 USD/thùng, dầu hỏa có giá 109,91 USD/thùng và dầu madut 592,88 USD/tấn. Với mức giảm sâu của ngày 4/6 nếu tính giá cơ sở thì xăng Ron92 đã có lãi gần 2.300 đồng/lít, dầu diesel lãi 2.350 đồng/lít, dầu hỏa - 2.100 đồng/lít...

Song, theo quy định tại Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu thì giá cơ sở phải được tính theo mức bình quân 30 ngày. Vì thế, mức lãi của xăng Ron92 chỉ là 1.138 đồng/lít, dầu diesel là 1.114 đồng/lít, dầu hỏa – 954 đồng/lít. Các mức lãi này đã tính toán bao gồm cả thuế nhập khẩu 4%.

Lãnh đạo một đầu mối kinh doanh xăng dầu lớn tại phía Bắc thừa nhận, đúng là các DN đang có lãi, và với những DN đầu mối nhỏ lượng hàng tồn kho ít lại nhập hàng đúng đợt giá giảm mạnh thì mức lãi còn lớn hơn nhiều. Tuy nhiên, khác với đợt giảm giá đầu tiên, các DN đầu mối kinh doanh chủ động xin liên bộ cho phép giảm giá bán lẻ, thì lần này DN lại chờ đợi động thái từ phía cơ quan quản lý.

Theo Nghị định 84 về kinh doanh xăng dầu, thời gian giữa hai lần điều chỉnh giảm giá liên tiếp tối thiểu là 10 ngày, việc giảm giá được tính dựa trên giá tính bình quân 30 ngày. Như vậy, nếu giá cơ sở giảm trong phạm vi dưới hoặc bằng 12% so với giá bán lẻ hiện hành thì DN đầu mối phải giảm giá bán lẻ tương ứng. Nếu giá cơ sở giảm trên 12% so với giá hiện hành, sau khi cơ quan quản lý áp dụng các biện pháp về thuế nhập khẩu, quỹ bình ổn giá, đầu mối xăng dầu phải tiếp tục giảm giá bán lẻ, không hạn chế khoảng thời gian giữa 2 lần và số lần giảm giá. Do vậy, theo quy định, các DN hoàn toàn có cơ sở để buộc phải giảm giá bán lẻ.

Giá trong nước vẫn "đứng im"

Bộ trưởng Tài chính Vương Đình Huệ trong lần trả lời báo giới về điều hành quản lý giá xăng dầu đã khẳng định, do sản xuất và tiêu dùng còn khó khăn nên nếu có cơ hội giảm giá được, liên bộ Tài chính, Công Thương sẽ giảm giá ngay. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa thấy phản ứng nào từ phía cơ quan quản lý giá.

Người tiêu dùng đang tỏ ra ngán ngẩm, vì tiếng là điều hành theo giá thị trường nhưng giá trong nước chưa bao giờ vận hành theo giá thế giới. Trong lúc người dân đang chờ đợi một động thái điều hành tích cực từ cơ quan quản lý, thì phía Bộ Công thương – một trong hai cơ quan có chức năng quản lý thị trường xăng dầu cho rằng, không thể giảm giá bán lẻ xăng dầu trong nước tương ứng mức giảm giá của thế giới.

"Việc giảm giá xăng dầu tương ứng với mức giảm của giá thế giới là không thể thực hiện được, bù lại liên bộ sẽ xem xét áp dụng việc tăng thuế nhập khẩu, trích lập quỹ bình ổn giá" – ông Nguyễn Xuân Chiến – Vụ phó Vụ thị trường trong nước (Bộ Công thương) khẳng định. Cơ sở ông Chiến đưa ra là mỗi lần giảm giá phải cân nhắc đảm bảo theo đúng nguyên tắc điều hành của Nghị định 84 và lợi ích ba bên: Nhà nước, DN và người tiêu dùng.

Nhìn nhận về động thái giảm giá bán lẻ xăng dầu, chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho rằng, mấu chốt của vấn đề là những quy định bất hợp lý của Nghị định 84, và điểm cần sửa ngay là cách tính giá bình quân 30 ngày đã không còn phù hợp. Đây cũng được coi là điểm nghẽn khiến giá xăng dầu trong nước luôn không theo kịp với biến động của giá thế giới. "Theo tôi thời gian tính giá chỉ nên từ 7-10 ngày là đủ" – vị chuyên gia này nêu quan điểm.

Cũng thừa nhận những bất cập trong Nghị định 84, Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) Nguyễn Tiến Thỏa cho biết, sau một thời gian Nghị định 84 đã bộc lộ nhiều hạn chế. Cơ quan này đã có văn bản kiến nghị sửa đổi những điểm không còn phù hợp trong Nghị định như sửa đổi chi phí kinh doanh cho DN theo sát thực tế (hiện là 600 đồng/lít); khống chế mức trích hoa hồng cho đại lý trong chi phí kinh doanh - đề xuất 30%; thời gian tính giá cơ sở bình quân....

"Tất cả các nội dung sửa đổi này đang được cân nhắc và sẽ có một cuộc họp bàn cụ thể giữa Liên Bộ Tài chính – Công thương và các DN kinh doanh đầu mối để đưa ra được phương án thống nhất"- ông Thỏa nói.

Tuy nhiên, trong lúc cơ quan quản lý đang "cân nhắc" trước sau thì phần thiệt hơn vẫn thuộc về người tiêu dùng, DN sản xuất. Trong bối cảnh DN đang "chết đứng" giữa lượng hàng tồn khó lớn, đình đốn sản xuất và người tiêu dùng đang phải hạn chế chi tiêu, thì việc giảm giá bán lẻ xăng dầu, dù ít nhiều, vẫn là động thái tác động tới tâm lý người dân tốt nhất.

Trường Giang