Vốn rẻ khó với

Vốn tự xoay là chính

Một con số được TS. Nguyễn Thị Mùi – Giám đốc trường Đào tạo và phát triển nguồn nhân lực Vietinbank đưa ra, là chỉ 30% số DN tiếp cận được vốn vay từ NH, chủ yếu nguồn vốn DN có được do "tự thân vận động": huy động vốn qua người thân, bạn bè hoặc qua vài kênh đầu tư khác...

Đưa ra nhiều chương trình ưu đãi vay, nhưng rất ít DN tiếp cận được nguồn vốn này

Câu chuyện vay vốn vẫn còn khá gian nan với các DN, nếu như trước đây DN chỉ cần có dự án, chứng minh được lợi nhuận đem lại từ dự án, hợp đồng thi công... kèm theo tài sản thế chấp là có thể đã được chấp nhận cho vay. Đến bây giờ DN phải kèm theo nhiều hơn tài sản thế chấp nhưng có khi cũng khó "lọt" qua hàng rào kỹ thuật mà các NH "dựng" lên.

Vì thế, để vay được tín dụng từ NH, dự án dù đã được phê duyệt triển khai thì vẫn phải có phần tài sản thế chấp "cứng" để NH "víu" vào đó. Song không phải DN nào cũng còn đủ sức để chờ đợi, đành bỏ dở giữa chừng. Đấy là một trong những nguyên nhân dẫn tới thực trạng 3 tháng đầu năm nhưng đã có tới gần 12.000 DN giải thể hoặc nộp đơn xin phá sản...

Đã qua rồi thời DN cứ đệ hồ sơ lên NH, quan hệ thân thiết với lãnh đạo hoặc nhân viên tín dụng là có thể "gác cao gối ngủ ngon", yên tâm khoản vay của mình chắc chắn được giải ngân. Ông Nguyễn Huy Quân – Giám đốc Công ty TNHH Quân Sen (Thái Bình) cho rằng, trở ngại lớn nhất hiện nay là DN phải có tài sản thế chấp mới được vay vốn NH. Theo ông Quân, đây là điều vô lý trong bối cảnh hầu hết các DN đang "ốm đau quặt quẹo", làm gì còn tài sản thế chấp để đi vay.

Ông Quân đề xuất, NH nên có chính sách linh hoạt hơn, nhất là đối với DN vừa và nhỏ có phương án kinh doanh tốt, có thể lấy đó làm "tấm khiên" để DN vay vốn từ NH, thay vì phải đưa ra được thêm tài sản thế chấp. "Nếu DN có dự án và chứng minh được lợi nhuận thu về từ dự án đó thì nên coi đó là tài sản thế chấp để đi vay".

Không chạm được vào lãi suất thấp

Dù các NH liên tục công bố lãi suất huy động giảm kèm theo nhiều gói chương trình hỗ trợ DN, nhưng ông Đặng Quốc Hùng – Phó chủ tịch Hiệp hội Mỹ nghệ chế biến Gỗ TP.HCM thông tin, hầu hết các thành viên của Hiệp hội này vẫn không thể vay được lãi suất thấp

Thậm chí, để có nguồn đầu vào không ít NH vẫn đi đêm lãi suất, nâng mức huy động tiền gửi thêm 3-4%/năm nữa. Với giá vốn vay cao như vậy, thử hỏi đầu ra của NH có thể giảm? Thêm nữa, NH cũng là DN, mà DN thì phải làm ăn có lãi. Khi đồng lời chưa thấy đâu, thì chắc chắn DN đừng có mơ vay được vốn giá rẻ, dù hầu hết các DN đang trong tình trạng "chết lâm sàng" cần "hà hơi thổi ngạt".

"NH cũng là một DN, mà một DN thì họ sẽ không thể làm bất cứ điều gì nếu không có lợi nhuận. Vào lúc thanh khoản mong manh, ngân hàng nào dám cho vay bừa bãi? 1 đồng bỏ ra là phải thu chắc về 1,1 đồng. Nếu đặt các vị giám đốc điều hành doanh nghiệp ngồi vào ghế ngân hàng, các vị có dám tung ra cho vay không?” – TS. Nguyễn Thị Mùi chia sẻ.

Cũng theo vị chuyên gia này, ngoài năng lực tài chính, quản trị nội bộ yếu kém, thì cơ sở niềm tin của NH vào DN đang bị giảm sút nghiêm trọng. Chính sự thiếu hụt lòng tin khiến NH buộc phải yêu cầu DN phải có tài sản thế chấp mới được vay.

Chia sẻ với các DN, ông Lê Viết Hải - Phó giám đốc bộ phận khách hàng DN vừa và nhỏ của Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cho hay, hầu hết các NH đều chỉ áp dụng việc thế chấp tài sản đối với DN quy mô siêu nhỏ (có doanh thu thừ 2 tỷ đồng trở xuống). Còn DN nhỏ và vừa thì NH vẫn dựa vào các dự án từ khi triển khai cho đến khi hoàn thành. Tuy nhiên, thực tế cho thấy có nhiều dự án của DN có khoảng cách rất xa giữa lý thuyết và thực tế nên rất khó thuyết phục NH. “Nhưng sự quan tâm lớn nhất của NH vẫn là sự minh bạch về tài chính của DN, bởi tuy có báo cáo nhưng số liệu thực chất lại không thể hiện đầy đủ hiệu quả kinh doanh của DN”, ông Hải cho biết.

Vì vậy, theo TS. Nguyễn Thị Mùi, muốn tháo gỡ được nút thắt vốn cần sự nỗ lực của cả hai phía, các DN cần phải tạo được lòng tin cho NH thông qua minh bạch tài chính. "Khi DN minh bạch tài chính, NH dễ dàng tiếp cận thông tin về DN thì NH có động lực để đầu tư lâu dài vào DN".

Thu Hoài