Việt Nam: Tai biến sản khoa như thế là quá ít?

Giảm 1/3 so với 10 năm trước

Tai biến y khoa là một thực tế của mọi nền y học, với một tỉ lệ nhất định thì mọi nền y học đều phải thừa nhận mà chưa thể vượt qua nó. Tại Việt Nam trong thời gian qua, đã xảy ra những tai biến y khoa gây hậu quả nặng nề nên Văn phòng Chính phủ đã tổ chức buổi tọa đàm trực tuyến về “Giảm thiểu các tai biến trong y khoa” với sự tham gia của PGS.TS Nguyễn Viết Tiến – Thứ trưởng Bộ Y tế, GS.TS Bùi Đức Phú – Giám đốc BV TƯ Huế và BS Phạm Cầm Kỳ, Giám đốc BV Sản Nhi – Ninh Bình. 

PGS.TS Nguyễn Viết Tiến – Thứ trưởng Bộ Y tế, GS.TS Bùi Đức Phú – Giám đốc BV TƯ Huế và BS Phạm Cầm Kỳ, Giám đốc BV Sản Nhi – Ninh Bình tham gia buổi giao lưu

Tại buổi tọa đàm, trước hàng loạt câu hỏi liên quan đến các tai biến sản khoa thời gian qua, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Viết Tiến cho rằng thực tế dù có nhiều tai biến sản khoa nghiêm trọng đã xẩy ra trong thời gian qua, tuy nhiên, xét về tổng thể thì Việt Nam đã có nhiều tiến bộ, được thế giới đánh giá cao là 1 trong 9 nước tiến bộ nhất Châu Á. 

Riêng về nạo phá thai, ở châu Phi, 10 ca nạo thai có 1 ca tử vong, trong khi Việt Nam nạo thai hai triệu ca một năm nhưng rất ít tử vong. Chỉ trong gần 2 năm báo chí thống kê có gần 200 trường hợp tử vong mẹ nhưng đó là con số quá ít so với thực tế, đôi khi phải vài chục năm nữa mới đạt được con số ấy. 
Cách đây 10 năm, tai biến sản khoa cao gấp 3 lần hiện nay, có nhiều trường hợp là bất khả kháng. 

Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến khẳng định, không chỉ Việt Nam mà trên thế giới, tỉ lệ tai biến là không thể tránh khỏi. Tai biến y khoa lúc nào cũng có thể xảy ra. Dù là căn bệnh nhỏ nhất, phẫu thuật nhỏ nhất cũng gây ra tai biến.

Cần tìm lỗi hệ thống 

Theo GS.TS Bùi Đức Phú (Giám đốc Bệnh viện đa khoa Trung ương Huế), nguyên nhân gây ra tai biến trong y khoa rất nhiều, đó là tình trạng quá tải bệnh nhân, thiếu nguồn nhân lực, trang thiết bị chẩn đoán bệnh không đồng bộ, sử dụng những phương pháp chẩn đoán và điều trị có mức an toàn hẹp… Ngoài ra, còn có những yếu tố nguy cơ đặc thù y khoa như mỗi bệnh nhân có cơ địa và sức đề kháng khác nhau, kỹ năng nhân viên y tế không thể lặp lại như nhau trên mọi bệnh nhân, quá trình can thiệp điều trị luôn đi kèm hai mặt lợi và hại, môi trường bệnh viện. 

Theo bác sỹ Phạm Cầm Kỳ (Giám đốc Bệnh viện Sản nhi Ninh Bình), chất lượng đào tạo y khoa của Việt Nam tương đối cao. Tuy nhiên, bác sỹ Kỳ cũng nhìn nhận bên cạnh kiến thức có được qua đào tạo, thì kinh nghiệm làm nghề cũng đóng vai trò quan trọng. Càng có nhiều kinh nghiệm, tay nghề càng vững thì càng có nhiều khả năng xử trí được những tình huống bất ngờ trong quá trình khám và điều trị.

Nói đến nguyên nhân của tai biến sản khoa do đâu trong khi ngành đào tạo y khoa của Việt Nam vẫn được đánh giá cao, Thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến thẳng thắn: Tai biến trong y khoa có nhiều nguyên nhân. Khi xảy ra sự cố, phải tìm lỗi hệ thống ở đâu? Ai tham gia? Luật khám chữa bệnh của Việt Nam đã rõ ràng, sự việc xảy ra ở đâu thì hội đồng chuyên môn khám chữa bệnh ở đó họp tìm ra nguyên nhân, sau đó mới đến hội đồng Sở Y tế và hội đồng Bộ Y tế. 

Việc cần làm lúc này là sự thay đổi nhận thức từ đội ngũ quản lý bệnh viện và hệ thống y tế. Sai sót y khoa xuất phát không chỉ từ con người mà từ hệ thống tổ chức. Để thay đổi cải thiện hệ thống chăm sóc, phải tìm cách sửa đổi lề lối tổ chức và vận hành của các bộ phận có liên quan tới việc chăm sóc, khám chữa bệnh – Thứ trưởng Nguyễn Việt Tiến chia sẻ.  

Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến cho biết, Bộ Y tế đang xem xét, rà soát ngành nào tai biến nhiều nhất để tầm soát, có những chiến lược để giảm thiểu những tai biến đến mức thấp nhất, những khoa xảy ra nhiều tai biến thì phải đầu tư vào đó, tăng cường tư vấn cho người bệnh, vì hiện nay bệnh nhân thường không được tư vấn đầy đủ, bác sĩ thiếu kinh nghiệm tiếp xúc và kinh nghiệm nghề nghiệp. 

Song song với việc đưa ra các giải pháp giảm tai biến sản khoa, các chuyên gia y tế cũng đưa ra các giải pháp nhằm khắc phục hậu quả của tai biến y khoa, trong đó biện pháp hữu hiệu nhất được đề cập là việc mua bảo hiểm trách nhiệm cho thầy thuốc. 

Bác sỹ Phạm Cầm Kỳ cho biết, bắt đầu từ tháng 1/2013 bệnh viện này đã mua bảo hiểm trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ tham gia công tác y tế của bệnh viện, nguồn kinh phí được trích ra từ quỹ của bệnh viện. 
Trong tương lai, theo quy định mới của Chính phủ cũng như quy định bảo hiểm trách nhiệm ngành y tại Luật Khám chữa bệnh năm 2009, các bệnh viện cùng thành lập các quỹ hỗ trợ bệnh nhân và triển khai mua bảo hiểm trách nhiệm cho thầy thuốc.