Từ 01/05, Thông tư 23 về thị trường chứng khoán phái sinh có hiệu lực

Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư số 23/2017/TT-BTC (Thông tư 23) nhằm sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 11/2016/TT-BTC về chứng khoán phái sinh với hiệu lực bắt đầu từ ngày 1/5/2017.

Thông tư 23 có một số điểm rất đáng lưu ý so với Thông tư 11 trước đây. Điển hình nhất là bổ sung quy định liên quan đến tài khoản giao dịch tổng. Theo đó, tài khoản giao dịch tổng là tài khoản giao dịch của nhà đầu tư mà các vị thế mua và bán của cùng một hợp đồng tương lai (có cùng tài sản cơ sở và cùng tháng đáo hạn) được mở và duy trì cho đến khi thành viên bù trừ có đề nghị thực hiện đối trừ trên cơ sở thỏa thuận hoặc yêu cầu của nhà đầu tư.

Về tài khoản ký quỹ của nhà đầu tư, theo quy định tại Khoản 1, Điều 8 của Thông tư 11 trước đây thì thành viên bù trừ phải mở cho mỗi nhà đầu tư một tài khoản tiền gửi ký quỹ riêng biệt tại ngân hàng. Tuy nhiên, quy định tại Thông tư 23 mới không quy định “cứng” việc này, chỉ yêu cầu công ty chứng khoán mở tài khoản tiền gửi ký quỹ cho nhà đầu tư tại ngân hàng đứng tên công ty chứng khoán.

Theo đó, công ty chứng khoán có thể mở một tài khoản tổng để quản lý toàn bộ tiền ký quỹ của nhà đầu tư. Tiền gửi ký quỹ này thuộc sở hữu của nhà đầu tư, không thuộc sở hữu của thành viên bù trừ.

Từ 01/05, Thông tư 23 về thị trường chứng khoán phái sinh có hiệu lực - ảnh 1

Về hoạt động bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán phái sinh, Thông tư mới có sự sửa đổi trong điểm b, đồng thời bổ sung thêm điểm c trong khoản 3 Điều 19. Theo đó, thành viên bù trừ được sử dụng chứng khoán vay từ hệ thống của Trung tâm Lưu ký chứng khoán để thanh toán. Trường hợp thành viên bù trừ không đủ tiền để thanh toán hoặc trái phiếu Chính phủ để chuyển giao thì phải có trách nhiệm bồi thường cho thành viên bù trừ liên quan thông qua Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam, với số tiền có giá trị không thấp hơn 5% giá trị thanh toán hợp đồng. Trung tâm Lưu ký chứng khoán Việt Nam quy định việc xác định giá trị và phương thức thanh toán bồi thường.

Theo thông tin mới nhất, dự kiến thị trường chứng khoán phái sinh sẽ chính thức được đưa vào vận hành kể từ quý 2 năm nay. Với việc ra đời Thông tư 23/2017/TT-BTC, khung pháp lý cho thị trường chứng khoán phái sinh đã dần được hoàn thiện theo hướng cởi mở và hỗ trợ cho nhà đầu tư cũng như các công ty chứng khoán, tạo điều kiện để thị trường chứng khoán phái sinh có thể vận hành một cách thuận lợi.