Thai phụ mắc sởi, nguy cơ sảy thai, đẻ non

PGS.TS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai

PGS.TS Đỗ Duy Cường, Trưởng khoa Truyền nhiễm, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, từ những tháng cuối năm 2018 đến nay, khoa liên tục tiếp nhận các trường hợp mắc sởi đến khám, nhập viện. Chỉ riêng ngày hôm qua (9/1), khoa tiếp nhận 6 ca mắc sởi ở người lớn, và tiếp tục sáng nay (10/1), có thêm 2 người nhập viện.

Lo ngại dịch sởi quay trở lại theo chu kỳ 5 năm (năm 2014 dịch sởi cũng bùng phát ở khắp các tỉnh thành trên cả nước, trong đó tại khoa truyền nhiễm - Bệnh viện Bạch Mai cũng phải điều trị cho 100 bệnh nhân là người lớn), tuy nhiên PGS Cường cho hay “chỉ vài ba tháng trở lại đây, chúng tôi đã tiếp nhận tới 50 ca”.

PGS. TS Đỗ Duy Cường thông tin, điều kiện thời tiết đông – xuân như hiện nay rất dễ bùng phát virus sởi. Nếu vài tháng trước, trung bình mỗi tháng, Khoa Truyền nhiễm có khoảng 10 trường hợp điều trị thì chỉ trong hai ngày gần đây (9-10/1), khoa đã có 8 ca. Một số ca trong tình trạng mắc sởi trên nền cơ địa đặc biệt là có thai, phổi mãn tính. Điều đáng lưu ý, bệnh gặp chủ yếu ở phụ nữ từ 25 đến 40 tuổi . Khi được hỏi, hầu hết bệnh nhân không nhớ “có tiêm” hay “đã tiêm nhắc lại mũi sởi” hay chưa. Điều này hết sức nguy hiểm.

Bệnh nhân N.T.A

Trong đó phải kể đến bệnh nhân N.T.A (24 tuổi, ở Sơn Tây, Hà Nôi) đang mang thai tuần thứ 25. Đây là lần thứ 2 mang thai của chị. Cách đây khoảng hơn 1 tuần, chị bỗng nhiên sốt cao, rồi các ban liên tục mọc từ mặt, cổ, lan xuống người. Lo lắng vì đang mang thai, chị vào viện Bạch Mai điều trị từ 3 ngày trước. Các bác sĩ chỉ định chị phải điều trị nội trú để theo dõi.

Chia sẻ với phóng viên, "tôi cũng không nhớ mình được tiêm vaccine phòng sởi hay chưa nữa, dù đây là lần mang thai thứ 2 của tôi” – chị T.A nói.

Theo PGS. TS Đỗ Duy Cường, báo cáo của Bộ Y tế chỉ ra rằng năm 2018 tình hình bệnh dịch sởi có tăng đột biến. Cả nước có gần 8.000 trường hợp sốt phát ban nghi sởi, trong đó có gần 1.700 trường hợp dương tính với sởi, 2 ca tử vong (Hưng Yên, TP HCM).  Riêng Hà Nội và miền Bắc, các cơ sở y tế ghi nhận 5.100 ca sởi, cao gấp 17 lần so với năm 2017. Tại Hà Nội, Sở Y tế TP này cho biết năm 2018 có 511 ca mắc sởi. Chủ yếu bệnh nhân là trẻ em dưới 5 tuổi chưa được tiêm chủng, hoặc chưa đủ mũi.

“Nhiều người vẫn nghĩ sởi chỉ gặp ở trẻ em, tuy nhiên trên thực tế qua thời gian vừa qua chúng tôi gặp và điều trị ở bệnh nhân 25- 40 tuổi.  Xét theo lứa tuổi sinh học, đây là giai đoạn con người có “lỗ hổng miễn dịch” khi kháng thể kháng bệnh yếu đi hoặc không còn. Nhiều bệnh nhân không nhớ rõ trước đây mình có tiêm phòng hay chưa. Trong khi đó, các bệnh nhân đa số đều tiếp xúc nguồn lây từ con nhỏ, hàng xóm, nơi tập trung đông người" - TS Cường cho biết.

Một điều đáng lưu ý theo TS Cường là không ít trường hợp chẩn đoán nhầm, nhiều bệnh nhân được chuyển đến từ các khoa khác như dị ứng (vì bệnh nhân nổi ban như dị ứng thuốc), hoặc nhầm với sốt do virus, rubella. Khi đến khoa Truyền nhiễm thì các bác sĩ phát hiện những triệu chứng sởi điển hình. “Ở trẻ em, khi phát ban thì phát hiện ra ngay, không khó, nhưng với người lớn thì hay bỏ qua” – Trưởng khoa Đỗ Duy Cường nói.

Theo các chuyên gia, sởi là bệnh lành tính, không phải bệnh dịch nguy hiểm. 90-95% sẽ tự khỏi không để lại biến chứng. Triệu chứng sởi điển hình: Người bệnh có tiếp xúc nguồn lây trong 1-2 tuần, sốt cao, phát ban của sởi đặc trưng bởi ban đầu tiên ở mặt, sau, gáy lan xuống cổ, ngực, bụng, tay chân. Sau 3-5 ngày thì phát ban toàn thân.

“Ban sởi lần sần mặt da, lấm chấm như rắc kê, vừng, không ngứa ( khác với dị ứng là có ngứa). Tiếp đến có kèm hội chứng viêm long, kết mạc mắt đỏ, ho nhiều. Ở trẻ em có còn kèm theo tiêu chảy. Sau khi mọc 1 tuần, ban sởi sẽ bay theo thứ tự mọc đâu bay đấy, để lại “vằn da hổ”. Bệnh nhân không cần bôi thêm loại thuốc gì để "tiêu ban".

Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp bị biến chứng viêm phổi, bội nhiễm vi khuẩn, viêm phế quản, viêm não...Với thai phụ mắc sởi, nguy cơ dễ sảy thai, đẻ non do sốt rất cao, dễ bội nhiễm do suy giảm miễn dịch hơn người khác. Về nguy cơ di dạng thai thì chưa có bằng chứng khoa học”, TS Cường cảnh báo.

Do đó, khi thai phụ mắc bệnh, bác sĩ sẽ yêu cầu nhập viện theo dõi ngay. Các chuyên gia khuyến cáo, phụ nữ nên tiêm vaccine sởi – rubella - quai bị để phòng nhiễm bệnh, đặc biệt trước khi có ý định sinh con thì việc tuân thủ các mũi tiêm phòng đã được khuyến cáo hết sức cần thiết.  Đối với trẻ em nên được tiêm vaccine phòng sởi đúng, đủ mũi.