Sức sống nơi đầu sóng (P1): Đảo Cô Tô

Cùng với hành trình vươn khơi bám biển chinh phục đại dương, các tiền nhân đất Việt quần tụ sinh sống trên vùng duyên hải và biển đảo Đông Bắc đã đắp bồi, gây dựng nên những ngôi làng trên biển và hệ thống các giá trị văn hóa mang đậm dấu ấn, bản sắc truyền thống của dân tộc.

Cô Tô ở tọa độ từ 20⁰10 - 21⁰15 vĩ độ Bắc và 107⁰35 – 108⁰20 kinh độ Đông nằm cách đất liền tỉnh Quảng Ninh khoảng 30 hải lý. Huyện đảo Cô Tô bao gồm 30 hòn đảo lớn nhỏ chơi vơi ngoài tuyến khơi xa bờ. Mặt trung tâm là đảo Cô Tô lớn và đảo Thanh Lân. Hòn đảo lớn còn được coi là đảo Chằn (còn gọi là đảo Trần hoặc Chàng Tây) đứng riêng về phía Đông Bắc. Cô Tô giáp vùng biển Vĩnh Thực TP Móng Cái và vùng biển Cái Chiên huyện Quảng Hà; phía tây giáp vùng biển Vân Hải (Minh Châu - Quan Lạn) huyện Vân Đồn; phía nam giáp vùng biển Bạch Long Vĩ thuộc thành phố Hải Phòng; phía đông giáp hải phận quốc tế và xa hơn là vùng biển đảo Hải Nam, Trung Quốc.

Cô Tô có diện tích nhỏ khoảng hơn 4.000 ha nhưng lại giữ vị trí tiền đồn hết sức quan trọng ở vùng biển Đông Bắc của Tổ quốc, có tiềm năng kinh tế đa dạng. Vùng biển cũng là vùng ngư trường thuộc huyện rộng trên 300km2. Huyện đảo Cô Tô hiện có 1.500 hộ dân, với gần 6.000 nhân khẩu.

Những năm trước đây, cuộc sống của người dân huyện đảo Cô Tô phụ thuộc nhiều vào biển, đặc biệt là công việc đánh bắt và nuôi trồng thủy hải sản, cuộc sống bao đời đều trông mong vào mẹ biển khơi, có khi được mùa, có khi mất trắng. Bao đời nay vẫn thế, biển cho ngư dân cá tôm, biển cho họ cuộc sống ấm no, nhưng những cơn cựa mình của biển cả cũng để lại cho người dân vùng đảo xa này những tổn thất nặng nề. Nhưng từ đời này đến đời khác, bao thế hệ cư dân vẫn kiên cường sinh sống trên đảo và bám biển, giữ vững vùng biển thiêng liêng của Tổ quốc.

Những năm trở lại đây, với ưu thế là một vùng biển đảo với cảnh quan kỳ thú, hệ động thực vật trên cạn, dưới nước phong phú về chủng loại, Cô Tô hiện đang là một điểm đến được khách du lịch ưa khám phá chọn lựa.

Ấn tượng đầu tiên trong chuyến du lịch đến Cô Tô là ngọn hải đăng được xây dựng cuối thế kỷ XIX, hiện đang hoạt động bằng pin năng lượng mặt trời.

Cô Tô sở hữu hàng loạt bãi biển đẹp như bãi Tàu Đắm, Hồng Vàn, Vàn Chải, Bắc Vàn, Vòm Si, Vụng Ông Viên và bãi nằm giữa đảo Cô Tô lớn và đảo Cô Tô con.

Trong khi bãi Bắc Vàn có nhiều sao biển thì bãi Cầu Mỵ lại là nơi ngắm sóng và những vách đá kỳ thú. Tuy nhiên, đẹp nhất phải kể đến bãi Hồng Vàn với cát biển trắng mịn trải dài cả cây số, biển sạch và phẳng lì, mặt nước hầu như không có sóng và trong như một tấm gương khổng lồ. Con đường Tình yêu dẫn lối từ trung tâm huyện ra bãi Tàu Đắm.

Vị trí đẹp nhất để chiêm ngưỡng hoàng hôn biển là đài ngắm sóng. Đường mòn dẫn lên đài toàn hoa mua và hoa sim tím ngắt. Ngoài ra, du khách có thể thuê thuyền khám phá đảo Cô Tô con và đảo Thanh Lân, chiêm ngưỡng rừng nguyên sinh, bãi biển tuyệt đẹp hoặc tham quan xưởng sứa, câu cá cùng ngư dân...

Cô Tô không chỉ nổi tiếng bởi cảnh sắc nguyên sơ hữu tình mà còn hấp dẫn du khách bởi nhiều đặc sản quý hiếm. Một trong số đó phải kể đến món bào ngư - ốc cửu khổng xứ đảo. Bào ngư thuộc loại hải sản quý, là một trong tám món ăn tuyệt phẩm gọi là “bát trân” thường xuất hiện trong các bữa ăn vương giả. Bào ngư thường được chế biến thành nhiều món như: nấu soup, hầm, xào, nấu cháo hoặc kết hợp với các nguyên liệu khác như: bào ngư hầm nấm đông cô, bào ngư bông cải sốt dầu hào, bào ngư hầm nấm và thịt nạc heo, bào ngư hầm cháo bồ câu…

Đảo Cô Tô có nhiều loại thủy hải sản có giá trị kinh tế cao như: cầu gai, cá hồng, cá song, cá mú, cá chim, ghẹ, tu hài, bề bề, tôm nõn, cá thu một nắng, cá ruội... đặc biệt mực một nắng Cô Tô. Ngoài ra phải kể đến món ốc móng tay xào rau răm, sốt me, xào rau muống; nộm sứa...

Trong những năm gần đây, được sự quan tâm đầu tư của Trung ương và tỉnh Quảng Ninh, kinh tế xã hội của huyện đảo Cô Tô có sự đổi thay: nhiều công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng kinh tế, văn hóa và xã hội được đầu tư trên địa bàn huyện đảo đã phát huy tác dụng, thúc đẩy kinh tế xã hội của huyện phát triển. Từ một huyện đảo nghèo, Cô Tô đã vươn mình trở thành huyện đảo du lịch nổi tiếng và là khu trung tâm hậu cần nghề cá lớn ở khu vực Đông Bắc.

(còn tiếp)