Sau một năm "bão tố tàn khốc", đại gia Lê Phước Vũ sẽ xoay sở ra sao?

Cổ phiếu HSG mất giá hơn 70%

Trên thị trường chứng khoán, cổ phiếu HSG đang được giao dịch ở mức giá 6.170 đồng/cổ phiếu, giảm hơn 70% so với đầu năm 2018. HSG mới đây còn công bố kế hoạch chi trả cổ tức năm 2018 bằng cổ phiếu với tỷ lệ tối đa 10% mệnh giá. Nhiều khả năng, đây sẽ là một trong những chủ đề “nóng” tại Đại hội đồng cổ đông thường niên của công ty vào ngày 14/01 tới.

Chủ tịch HĐQT của Hoa Sen Group, ông Lê Phước Vũ hiện là cổ đông lớn nhất của công ty với tỷ lệ cổ phần sở hữu là 10,55%. Tính từ đầu năm 2018 đến nay, giá trị cổ phiếu của ông Vũ đã giảm hơn 570 tỷ đồng khi chỉ còn… xấp xỉ 230 tỷ đồng cùng với đà lao dốc của giá cổ phiếu HSG.

Năm 2018, Công ty Tâm Thiện Tâm do vợ cũ ông Lê Phước Vũ là bà Hoàng Thị Hương Xuân làm Chủ tịch đã đăng ký thoái sạch vốn khỏi Hoa Sen Group sau khi bán ra khoảng 25 triệu cổ phiếu. Việc Tâm Thiện Tâm liên tục đăng ký bán ra càng khiến cho cổ phiếu HSG mất giá.

Chủ tịch HĐQT Tôn Hoa Sen Lê Phước Vũ.

Nguyên nhân chính là do Hoa Sen Group đang bị quá nhiều khó khăn bủa vây. Trên thị trường quốc tế, sản phẩm của HSG gặp khó khăn do thuế chống bán phá giá.

Ở thị trường trong nước, sản phẩm của công ty phải chịu áp lực cạnh tranh gay gắt với các đối thủ, nhất là khi Hòa Phát Group bán sản phẩm giá thấp do chủ động được nguồn nguyên liệu đầu vào.

Một bài toán hóc búa khác đang chờ ông Lê Phước Vũ và ban lãnh đạo công ty tìm ra lời giải, đó là tình trạng vay nợ lớn gấp 3,2 lần vốn chủ sở hữu của công ty.

Theo báo cáo tài chính hợp nhất niên độ 2017-2018, HSG đang phải vay nợ hơn 16 nghìn tỷ đồng. Trong đó, nợ ngắn hạn lên tới 12.637 tỷ đồng; các khoản vay nợ thuê tài chính ngắn hạn là 10.879 tỷ đồng, trong khi vay nợ dài hạn là 3.465 tỷ đồng, tất cả đều tăng so với đầu kỳ.

Cũng theo báo cáo này, doanh thu tăng 24% lên 34.570 tỷ đồng, nhưng lợi nhuận sau thuế lại giảm khủng khiếp, chỉ đạt 409 tỷ đồng so với mức lợi nhuận 1.331 tỷ đồng của năm tài chính liền kề trước đó.

Nguyên nhân là do giá vốn hàng bán và dịch vụ cung cấp tăng vọt lên 30.464 tỷ đồng (tăng 28%); chi phí tài chính tăng 40% lên 971 tỷ đồng, trong đó chi phí lãi vay là 811 tỷ đồng. Chi phí bán hàn và chi phí quản lý doanh nghiệp cũng đều tăng lần lượt là 1.800 tỷ đồng và 895 tỷ đồng.

Có lẽ những chi phí nêu trên, đặc biệt là chi phí tài chính vẫn sẽ là gánh nặng trong năm 2019 nên HSG đặt mục tiêu tăng trưởng lợi nhuận năm 2019 ở mức 22,2%, nhưng doanh thu lại giảm 8,5%. Cụ thể, HSG đặt kế hoạch thận trọng cho năm 2019 với doanh thu 31.500 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế là 500 tỷ đồng.

Rất có thể mục tiêu lợi nhuận khiêm tốn này cũng sẽ là chủ đề nóng khi được HĐQT trình Đại hội đồng cổ đông thông qua.

Ông Lê Phước Vũ và vợ cũ, bà Hoàng Thị Hương Xuân. Năm 2018,Công ty Tâm Thiện Tâm do bà Xuân làm Chủ tịch đã đăng ký thoái sạch vốn khỏi Hoa Sen Group sau khi bán ra khoảng 25 triệu cổ phiếu. Việc Tâm Thiện Tâm liên tục đăng ký bán ra càng khiến cho cổ phiếu HSG mất giá.

Kế hoạch thưởng lớn cho ban lãnh đạo

Tuy dè dặt trong việc đặt chỉ tiêu kinh doanh năm 2019, nhưng theo tài liệu chuẩn bị cho Đại hội đồng cổ đông sắp tới, HSG lại mạnh dạn đề xuất mức thưởng cho HĐQT và Ban Tổng Giám đốc với tỷ lệ rất hào phóng.

Theo đó, bên cạnh tỷ lệ thù lao, chi phí hoạt động của HĐQT là 1,5% lợi nhuận sau thuế, HĐQT đề xuất cơ chế thưởng nếu hoàn thành vượt mức kế hoạch lợi nhuận sau thuế 500 tỷ đồng cho năm nay.

Cụ thể, thưởng 2% lợi nhuận sau thuế (1% cho HĐQT và 1% cho Ban TGĐ) nếu lợi nhuận sau thuế hoàn thành kế hoạch 500 tỷ đồng cho năm 2019. Nếu lợi nhuận sau thuế dao động từ 500 tỷ đồng đến 650 tỷ đồng, mức thưởng thêm là 2,6% phần lợi nhuận sau thuế trên 500 tỷ đồng (1,3% cho HĐQT và 1,3% cho Ban TGĐ). Trong trường hợp lợi nhuận sau thuế vượt trên 650 tỷ đồng, mức thưởng thêm là 3% phần lợi nhuận sau thuế trên 650 tỷ đồng (1,5% cho HĐQT và 1,5% cho Ban TGĐ).

Những nỗ lực kìm hãm "chiếc xe lao dốc"

Một trong những nguyên nhân khác dẫn đến hoạt động kém hiệu quả trong năm 2018 là HSG ồ ạt mở thêm các chi nhánh trong khi hầu hết các chi nhánh hoạt động không hiệu quả. Tính đến ngày 31/12/2018, HSG sở hữu 491 chi nhánh trên cả nước, tăng mạnh so với 371 chi nhánh vào năm 2017.

Theo kế hoạch tái cơ cấu, số lượng chi nhánh thực tế sẽ giảm xuống khoảng 65 chi nhánh, 426 chi nhánh còn lại trở thành các đại lý.

Cùng với việc mạnh tay cắt giảm các chi nhánh, ông Lê Phước Vũ cũng đã cắt giảm từ 8.200 lao động vào cuối tháng 9/2017 xuống còn 7.062 lao động tại thời điểm cuối năm 2018.

Gần đây, ông Lê Phước Vũ cũng đã phải sang nhượng các dự án bất động sản, sản phẩm của quá trình đầu tư đầy “lãng mạn” trước đó. Tháng 11/2018, HSG công bố Nghị quyết HĐQT về việc bán dự án tại đường Đỗ Xuân Hợp, Phước Long B, Quận 9 với diện tích 7.156 m2. Công ty cũng đã bán khu đất rộng 969 m2 tại đường Trần Não, quận 2 được định giá 150-180 tỷ đồng. Được biết, công ty cũng đang tìm kiếm người mua cho dự án Hoa Sen Riverview diện tích 15.000 m2 tại quận 9, TP HCM.