Quan sát nhịp thở của con khi sốt để phát hiện viêm phổi

Trẻ bị viêm não, viêm phổi tăng nhanh

Tử vong do đưa con đến viện muộn

Bác sĩ  Trương Văn Quý – Khoa Nhi, Bệnh viện Bạch Mai cho biết: Mỗi ngày, Khoa Nhi khám khoảng 400-500 trẻ, trong đó ¼ là các bệnh liên quan đến hô hấp, viêm phổi. Tuy nhiên vào lúc giao mùa này, bệnh nhi đến khám tăng gấp 1,3-1,5 lần và chủ yếu là các bệnh liên quan đến hô hấp.

Có nhiều trường hợp được ghi nhận: gia đình thấy con bị ho, sốt đã tự ý đi mua thuốc về cho con dùng (có thể theo đơn lần điều trị trước hoặc tự chọn thuốc cho con điều trị) nên khi bệnh trở nặng, suy hô hấp, mới hốt hoảng đưa con nhập viện.

Điều này sẽ khiến cho việc chữa trị cho trẻ khó khăn và kéo dài hơn. Thậm chí có trẻ còn phải thở máy điều trị viêm phổi nặng, viêm tiểu phế quản. Như vậy sẽ kéo dài thời gian điều trị và chi phí cho một lần chữa bệnh sẽ tăng lên, nặng nề hơn, thậm chí trẻ có thể tử vong nếu đến quá muộn.

Tuyệt đối không tự ý mua kháng sinh điều trị bệnh cho trẻ nhỏ

Bác sĩ Trương Văn Quý chia sẻ: Viêm phổi là bệnh có tỷ lệ mắc cao và là nguyên nhân hàng đầu trong các bệnh lý hô hấp khiến trẻ em phải nhập viện điều trị. Bệnh diễn biến nhanh, trở nặng nhanh nếu không phát hiện điều trị kịp thời, đặc biệt là trẻ nhỏ dưới 1 tuổi. Hiện nay, 60-70% trường hợp trẻ mắc viêm phổi là do virus.

Các loại virus hay gặp là hợp bào hô hấp, virus cúm, á cúm, Adenovirus, Rhinovirus... Các trường hợp còn lại có thể do vi khuẩn hoặc các nguyên nhân khác... Vì vậy, trẻ bị viêm đường hô hấp, không phải lúc nào cũng điều trị bằng kháng sinh.

BS Quý khuyến cáo các bậc cha mẹ tuyệt đối không được tự ý mua kháng sinh mà cần đưa trẻ đến bác sĩ khám và đưa ra quyết định điều trị.

Các yếu tố thuận lợi khiến trẻ dễ mắc bệnh nặng và nguy cơ tử vong cao bao gồm: Trẻ nhỏ dưới 1 tuổi, đặc biệt là trẻ sơ sinh; Trẻ đẻ non, trẻ thiếu cân (suy dinh dưỡng bào thai); Trẻ không được bú sữa mẹ; Trẻ bị mắc các bệnh bẩm sinh như: tim bẩm sinh, dị dạng bộ máy hô hấp, suy giảm miễn dịch bẩm sinh; Cơ địa dị ứng; Và yếu tố thay đổi khí hậu, môi trường sống ô nhiễm. Trong đó suy dinh dưỡng là yếu tố thuận lợi khiến trẻ dễ mắc bệnh hô hấp.

Nhận biết viêm phổi

Theo bác sĩ Quý, biểu hiện viêm phổi ở trẻ em rất đa dạng và tùy thuộc vào từng giai đoạn của bệnh. Các triệu chứng thường gặp như ho, mệt, bú kém, chảy mũi, khò khè, thở nhanh, khó thở và có thể thấy trẻ tím tái khi tiến triển nặng. Khi trẻ có các biểu hiện trên thì các bậc cha mẹ nên cho trẻ đi khám tại các cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị.

Trong quá trình theo dõi trẻ cần lưu ý các biểu hiện của bệnh nặng hơn như: trẻ sốt cao hơn và tần suất sốt dầy hơn, mệt và li bì hơn, ăn uống kém, thở nhanh.

Mẹ nên vén áo, quan sát lồng ngực để đếm nhịp thở. Trẻ bị viêm phổi có nhịp thở nhanh, đây là dấu hiệu nhận biết sớm các gia đình có thể theo dõi tại nhà-đếm nhịp thở khi trẻ nằm yên (>60 lần/phút ở trẻ < 2 tháng; > 50 lần/phút ở trẻ từ 2 đến 12 tháng tuổi; >40 lần/phút ở trẻ 1 – 5 tuổi).

Ngoài ra, còn có các dấu hiệu rút co rút lồng ngực khi thở và trẻ có dấu hiệu tím tái (khi có biến chứng suy hô hấp).

Để phòng bệnh cho trẻ trong thời điểm giao mùa này, theo bác sĩ, ngay từ khi có thai các bà mẹ cần được chăm sóc dinh dưỡng và nghỉ ngơi hợp lý, đầy đủ. Chăm và nuôi dưỡng trẻ trong môi trường vệ sinh; cần tránh khói thuốc lá, khói than, bụi bẩn. Thực hiện tiêm chủng đầy đủ đúng theo lịch quy định; Cho trẻ bú mẹ; ....

Khi phát hiện thấy trẻ có các dấu hiệu nghi ngờ (sốt cao, bú kém, nôn, thở nhanh, li bì...), nên cho trẻ đến cơ sở y tế gần nhất. Tuyệt đối không tự ý mua thuốc điều trị cho trẻ.