Phẫu thuật ngay tại phòng cấp cứu: Giành giật sự sống từ tay tử thần

Một bệnh nhân được mổ tại phòng mổ của khoa Cấp cứu nhờ quy trình báo động đỏ

Ưu tiên hàng đầu là mạng sống của bệnh nhân

Bệnh viện Chợ Rẫy là một trong những bệnh viện hiếm hoi có phòng mổ ngay bên trong khoa Cấp cứu, nhờ vậy đã có không ít bệnh nhân được cứu sống chỉ trong gang tấc.

BS Nguyễn Thái An, Trưởng khoa Hồi sức Phẫu thuật tim không thể quên ca mổ vào đúng đêm giao thừa Tết nguyên đán vừa qua.

Bệnh nhân là người Nhật, 70 tuổi. Khi vừa xuống sân bay Tân Sơn Nhất thì bất ngờ ngất xỉu vì lên cơn đau tim. Ngay sau đó, bệnh nhân được sơ cứu tại sân bay rồi đưa đi cấp cứu tại Bệnh viện FV, sau đó được chuyển đến Bệnh viện Chợ Rẫy trong tình trạng nguy kịch.

BS Nguyễn Thái An cho biết, bệnh nhân bị bóc tách từ gốc động mạch chủ, tình trạng nguy kịch. Bệnh diễn tiến rất đột ngột, bệnh nhân có thể tử vong trong vòng 48 giờ đầu tiên nên buộc phải mổ khẩn cấp. Ngay lập tức, quy trình cấp cứu khẩn cấp được báo động, các bác sĩ có mặt kịp thời để tiến hành phẫu thuật cứu sống bệnh nhân.

Mới đây nhất là 3 trường hợp bệnh nhân bị tổn thương các mạch máu lớn ở trong lồng ngực như: động mạch phổi, động mạch dưới đòn, vết thương tim... Cả 3 trường hợp đều được các bác sĩ vừa hồi sức vừa phẫu thuật để cứu sống bệnh nhân.

“Ở 3 trường hợp trên chúng tôi không chỉ thực hiện phẫu thuật nhanh bằng quy trình báo động đỏ mà trong quá trình phẫu thuật còn bỏ qua một số công đoạn như không sát trùng da cho bệnh nhân, thậm chí rạch da thẳng tới nơi để nhanh chóng giải phóng và kịp thời khâu vết thương cứu sống bệnh nhân”, TS.BS Nguyễn Hoàng Bình - Phó khoa Ngoại lồng ngực cho biết.

BS Phạm Thanh Việt, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp Bệnh viện Chợ Rẫy TP.HCM cho rằng: “Trong cấp cứu không thể lúc nào cũng áp dụng một quy trình chuẩn. Chuẩn nhất là làm sao cứu được người bệnh. Đó là y lệnh cao nhất”.

Quy trình báo động đỏ “đặc biệt”

BS Phạm Thanh Việt cho biết, những quy trình cấp cứu khẩn cấp tại Bệnh viện Chợ Rẫy, còn được ví là "Báo động đỏ", đã được bệnh viện áp dụng từ hơn 20 năm qua. Đặc biệt, trong thời gian gần đây, quy trình này đã cứu sống được rất nhiều trường hợp nguy kịch, đặc biệt với những ca bệnh cấp cứu được mổ ngay tại khoa Cấp cứu.

Phòng mổ cấp cứu này có đầy đủ các thiết bị phẫu thuật, gây mê, hồi sức... Bằng quy trình báo động đỏ, nơi đây luôn sẵn sàng phẫu thuật cấp cứu cho những trường hợp bệnh nhân rơi vào hoàn cảnh “ngàn cân treo sợi tóc”, vì nếu đưa bệnh nhân đến một phòng mổ hay chờ đưa trang thiết bị đến mổ thì bệnh nhân có thể tử vong.

Theo BS Phạm Thanh Việt, đây là những trường hợp gần như chắc chắn tử vong nếu chậm trong vài phút, thậm chí có những trường hợp nguy kịch đến mức bác sĩ không kịp sát trùng, bệnh nhân không kịp thay quần áo đã phải mổ ngay, bởi lúc đó mạng sống của bệnh nhân chỉ còn tính bằng giây.

Bác sĩ trưởng ca cấp cứu là những người nhận định về tình trạng bệnh và đưa ra quyết định có thực hiện mổ cấp cứu hay không. Nếu thấy bệnh nhân đang nguy kịch, thời gian chỉ tính bằng phút thì khởi động ngay quy trình báo đỏ, lúc đó tất cả các chuyên khoa lập tức có mặt ở phòng mổ và đưa ngay bệnh nhân vào phòng mổ cấp cứu.

Bệnh nhân không cần trải qua những thủ tục hành chính cần thiết của một ca phẫu thuật như: xét nghiệm, hội chẩn, thậm chí bệnh nhân không cần phải gây mê... mục tiêu cuối cùng là cứu sống bệnh nhân nhanh nhất có thể.

Theo BS Việt, trong thời gian gần đây, tình trạng bệnh nhân rơi vào cảnh “ngàn cân treo sợi tóc” đến Bệnh viện Chợ Rẫy ngày càng nhiều, việc phải mổ cấp cứu khẩn cấp đang có xu hướng tăng lên.

Nếu như trong năm 2016 chỉ có khoảng 15 bệnh nhân rơi vào hoàn cảnh phải mổ cấp cứu bằng quy trình báo động đỏ, thì chỉ trong 2 tháng đầu năm 2017 đã có đến 8 trường hợp.

Từ thực tế lâm sàng, Bệnh viện Chợ Rẫy đã quyết định chuẩn hóa mô hình này để làm sao các bộ phận nhanh hơn, chặt chẽ hơn khi có báo động đỏ nhằm tăng thêm khả năng cứu sống bệnh nhân.

Bên cạnh đó, bệnh viện cũng đang khảo sát để tiến hành triển khai một số phòng mổ cấp cứu tại các khoa điển hình, nhằm mang lại cơ hội cứu sống những bệnh nhân nguy kịch theo từng chuyên khoa.