Phát triển mô hình nhà hàng không khói thuốc

Đại diện nhà hàng chia sẻ về nhà hàng không khói thuốc

Phạt từ 3 - 5 triệu đồng 

Luật phòng chống tác hại của thuốc lá có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 5 năm 2013, quy định cấm hút thuốc lá hoàn toàn tại các khu vực trong nhà của nhà hàng. Nghị định 176/2013/ND-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế đã quy định rõ: hút thuốc lá ở khu vực trong nhà tại các nhà hàng sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 100.000 đồng đến 300.000 đồng. Cơ sở kinh doanh nhà hàng ăn uống không treo biển “cấm hút thuốc lá”; không yêu cầu người vi phạm chấm dứt việc hút thuốc lá; không tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc thực hiện đúng quy định về cấm hút thuốc lá tại nhà hàng sẽ bị phạt tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

Theo khảo sát của Tổ chức HealthBridge Canada và Hội Y tế công cộng Việt nam vào 5/2015 trên 195 nhà hàng có đăng ký kinh doanh và 970 khách hàng cho thấy tỷ lệ khách hàng ủng hộ việc thực hiện quy định cấm hút thuốc lá trong nhà hàng rất cao, có tới 82% khách hàng ủng hộ thực thi Nhà hàng không khói thuốc, trong đó có 56% khách hàng hút thuốc cũng ủng hộ. Mặc dù vậy, tỷ lệ nhà hàng thực thi quy định cấm hút thuốc rất thấp và việc thực hiện vẫn còn thiếu đồng bộ và triệt để. Chỉ có 49/195 nhà hàng có quy định không hút thuốc lá, nhưng trong số những nhà hàng có quy định này chỉ có 40% có treo biển cấm và chỉ có 23% nhà hàng có nhân viên nhắc nhở khách hàng khi vi phạm.

10/9/2015, Ban chỉ đạo phòng chống tác hại thuốc lá UBND TP Hà nội đã phối hợp với tổ chức HealthBridge Canada tại Việt Nam tổ chức hội thảo tập huấn thực thi Nhà hàng không khói thuốc trên địa bàn thành phố với sự tham gia của đại biểu Ban chỉ đạo phòng chống tác hại thuốc lá của 30 quận, huyện.

Từ đó đến nay, nhiều đơn vị đã tích cực trong việc triển khai thực hiện mô hình nhà hàng không khói thuốc trên địa bàn Hà nội, điển hình như quận Hoàn Kiếm, quận Đống Đa, quận Hai Bà Trưng.

Kết quả triển khai ở các quận đã đem lại những bài học kinh nghiệm quý giá. Với sự ủng hộ, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Phòng y tế các quận đã đẩy mạnh việc triển khai, tổ chức về thực hiện môi trường Nhà hàng không khói thuốc lá thông qua truyền thông đại chúng, tập huấn hướng dẫn triển khai, kiểm tra, giám sát việc thực hiện. Bên cạnh đó, cam kết bằng văn bản giữa chính quyền và chủ nhà hàng là công cụ mạnh mẽ để quản lý, giám sát, hướng dẫn thực hiện.

Hiện nay đã có hơn 200 chủ nhà hàng trên địa bàn quận Hoàn Kiếm, 120 chủ nhà hàng ở quận Đống Đa, gần 300 nhà hàng ở quận Hai Bà Trưng đã được nhận tài liệu hướng dẫn và tập huấn về triển khai thực hiện Nhà hàng không khói thuốc lá. Các lớp tập huấn được thực hiện dưới cả hình thức lớp chuyên đề về xây dựng nhà hàng không khói thuốc và lồng ghép tập huấn trong chương trình Vệ sinh an toàn thực phẩm.

8 tiêu chí
Tỷ lệ chủ nhà hàng tham dự tập huấn và đồng thuận với quy định rất cao. 90%-95% chủ nhà hàng tham dự các lớp tập huấn của quận Đống Đa và Hai Bà Trưng ký cam kết thực hiện Nhà hàng không khói thuốc với 8 tiêu chí:

1.Có nội quy hoặc biển báo cấm hút thuốc trong nhà hàng
2.Không có gạt tàn, bật lửa trên bàn
3.Không có hiện tượng hút thuốc lá trong nhà; không có đầu mẩu thuốc lá trong nhà hàng
4.Không bán thuốc lá trong nhà hàng
5.Không quảng cáo, khuyến mại và tiếp thị thuốc lá trong nhà hàng.
6.Không nhận hỗ trợ trực tiếp hoặc gián tiếp của công ty thuốc lá hay các tổ chức liên quan đến công ty thuốc lá.
7.Thường xuyên nhắc nhở khách hàng không hút thuốc trong nhà hàng.
8.Có hình thức xử phạt đối với nhân viên hút thuốc lá trong nhà hàng.

Bên cạnh đó, việc tổ chức các đợt kiểm tra, giám sát cũng giúp cho việc triển khai được mạnh mẽ, các hình thức kiểm tra gồm cả đoàn kiểm tra liên ngành và chuyên ngành y tế. Theo báo cáo Công tác phòng chống tác hại thuốc lá của quận Hai Bà Trưng, trong năm 2015, Phòng y tế quận đã phối hợp với Bộ Y tế kiểm tra phòng chống tác hại thuốc lá tại 20 nhà hàng, khách sạn trên địa bàn quận và xử phạt 21.000.000đ/04 cơ sở, năm 2016 đoàn kiểm tra chuyên ngành y tế của quận cũng đã kiểm tra giám sát 30 nhà hàng.

Kết quả các đợt kiểm tra cho thấy khoảng 1/2 các đơn vị nhà hàng đã tổ chức thực hiện quy định nhà hàng không khói thuốc, nếu như khởi đầu là một số cơ sở thực hiện một cách tự phát thì nay nhiều đơn vị sau khị được tập huấn đã chủ động thực hiện thông qua việc trang bị biển báo, loại bỏ gạt tàn, không bán thuốc lá và không cho phép quảng cáo/tiếp thị thuốc lá. Mặc dù đã có những thay đổi tích cực, nhưng việc thực hiện vẫn còn chưa triệt để, tỷ lệ thực hiện việc nhắc nhở khách hàng và đưa quy định cấm hút thuốc lá vào nội quy còn hạn chế.