Nhũng nhiễu giấy phép “con” trong hoạt động giáo dục

Bộ GDĐT vừa đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 110 điều kiện kinh doanh trong giáo dục chiếm gần 52% trong 2 Nghị định số 73/2012/NĐ-CP quy định về hợp tác, đầu tư của nước ngoài trong lĩnh vực giáo dục và Nghị định số 46/2017/NĐ-CP quy định về điều kiện đầu tư và hoạt động trong lĩnh vực giáo dục.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng vẫn còn cả “một rừng thủ tục” cần tiếp tục được cắt giảm.

Hội thảo về cắt giảm, đơn giản hoá điều kiện kinh doanh và hoạt động trong lĩnh vực GDĐT

Tại Hội thảo về cắt giảm, đơn giản hoá điều kiện kinh doanh và hoạt động trong lĩnh vực GDĐT do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam VCCI cùng Bộ GDĐT phối hợp tổ chức, bà Vũ Thị Thu Hà - Trưởng phòng Kiểm soát thủ tục hành chính, Văn phòng Bộ GD&ĐT cho hay, tổng số điều kiện kinh doanh (ĐKKD) hiện là 212, Bộ đề nghị bãi bỏ 81 ĐKKD, đơn giản hóa 29 điều kiện.

Như vậy, tổng số ĐKKD đề nghị cắt giảm, đơn giản hóa là 110 (chiếm 51,9%). Hàng loạt các ĐKKD chung chung, không hợp lí đang gây khó cho các cá nhân, doanh nghiệp như thành lập trường "phải phù hợp quy hoạch", "đủ nguồn lực tài chính", hay "phải đủ đồ dùng cá nhân cho mỗi trẻ em", "phải thuận lợi cho trẻ em đến trường"… đều được đề xuất bãi bỏ, tạo hành lang thông thoáng cho các cơ sở giáo dục phát triển.

TS Lê Trường Tùng – Chủ tịch HĐQT Đại học FPT cho rằng dù Bộ GDĐT đã có kế hoạch cắt giảm, đơn giản hóa 51,9% điều kiện kinh doanh, nhưng thực tế cho thấy vẫn còn nhiều thủ tục không cần thiết có thể cắt giảm được nữa.

Ông Tùng đề xuất cắt bỏ thêm điều kiện phải có đầy đủ hồ sơ của giáo viên khi xin cấp phép thành lập bởi tại giai đoạn cấp phép thành lập, nhà đầu tư chưa hoạt động thì không thể có đủ danh sách giáo viên với giấy phép lao động, hợp đồng lao động đã kí vì chưa biết khi nào mới được cấp giấy phép.

“Theo quy định phải có đầy đủ hồ sơ giáo viên mới có quyết định mở ngành, xác định chỉ tiêu tuyển sinh… mà có những môn 4 năm sau khi tuyển sinh mới dạy đến, nhanh nhất cũng phải sau 8 tháng mới dạy.

Nhà trường vẫn phải kí hợp đồng với giảng viên có trả lương, có đóng bảo hiểm xã hội; vẫn chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, dẫn đến rất phung phí nhân lực không dùng đến, thiết bị để lâu lỗi thời, lạc hậu, hỏng hóc…

Đấy là chưa kể chuẩn bị đủ về số lượng giáo viên, cơ sở vật chất mà không tuyển đủ sinh viên thì nhà trường sẽ thiệt hại nặng. Cũng chính vì bất cập đó, nhiều trường tìm cách lách luật”, ông Tùng nói.

TS Lê Trường Tùng thẳng thắn bày tỏ nếu như với doanh nghiệp khi đã có giấy phép kinh doanh thì gần như xong mọi vấn đề thì đầu tư vào giáo dục có giấy phép kinh doanh thôi chưa đủ. Muốn đưa nhà trường vào hoạt động phải có  rất nhiều thủ tục kèm với vô số biểu mẫu cần phải thực hiện khác.

“Ở trường đại học, muốn dạy gì thì cần thủ tục mở ngành, dự kiến dạy bao nhiêu sinh viên thì thủ tục xác định chỉ tiêu tuyển sinh, dạy sinh viên nào thì thủ tục đối tượng tuyển sinh, dạy như thế nào thì có thủ tục liên quan tới phương thức đào tạo, thậm chí cấp bằng cũng cần thủ tục riêng…

Toàn bộ trong quá trình hoạt động có rất nhiều giấy phép “con” ngoài  việc xin phép hoạt động. Như vậy, giấy tờ có tên rất oai mang tên “giấy phép hoạt động” nhưng cũng chưa thể hoạt động”, ông Tùng nói.

Ông Tùng dẫn chứng thêm: “Cách đây 10 năm, từ lúc được phê duyệt chủ trương thành lập ĐH FPT cho đến khi khai giảng khóa đầu tiên chỉ mất 9 tháng. Còn hiện tại, để hoàn tất các thủ tục để thành lập phân hiệu của trường thôi, chúng tôi cũng đã mất 3 năm".

Luật sư Nguyễn Thị Kim Dung – đại diện Nhóm Công tác Giáo dục và Đào tạo của Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam, Giám đốc pháp chế Apollo và BUV Việt Nam kiến nghị cần thực hiện cắt giảm thủ tục cấp phép song hành cùng với cắt giảm ĐKKD.

Theo đó, cần thực hiện cắt giảm thêm về một số quy định trong thủ tục để trường đại học đào tạo, hoạt động như danh sách trích ngang cán bộ cơ hữu và cán bộ quản lí, thống kê cơ sở vật chất… phải có xác nhận của UBND cấp tỉnh bởi quy định này tạo thêm thủ tục hành chính vì UBND cần một thủ tục uỷ quyền cho Sở GDĐT, để UBND uỷ quyền cho Sở thì trường lại phải có văn bản đề nghị.

Trong khi đó, vụ chức năng của Bộ GDĐT vẫn thẩm tra các hạng mục này, như vậy là thủ tục bị trùng thủ tục.