Những hạn chế còn tồn tại trong sắp xếp, tái cơ cấu DNNN

Theo đánh giá của Chính phủ, quá trình sắp xếp, tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước (DNNN) mặc dù đã có những kết quả đáng ghi nhận nhưng diễn ra còn chậm.

Tuy đã giảm mạnh về số lượng, nhưng DNNN và doanh nghiệp do nhà nước giữ cổ phần chi phối, đặc biệt là những tập đoàn kinh tế, tổng công ty nhà nước vẫn còn ở không ít ngành, lĩnh vực nhà nước không cần nắm giữ, làm cho DNNN chưa tập trung tối đa vào những lĩnh vực cần thiết.

Tỷ lệ vốn nhà nước được bán ra khi cổ phần hóa và sau khi thoái vốn còn thấp, làm hạn chế đáng kể đến kết quả thực hiện các mục tiêu sắp xếp, đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả DNNN đã đề ra.

Theo báo cáo của Bộ Tài chính về kết quả IPO của 426 DNNN cổ phần hóa: Có 254 DNNN, chiếm 60%, bán được hết cổ phần và 172 DNNN, chiếm 40%, không bán được hết cổ phần theo phương án cổ phần hóa được phê duyệt.

Báo cáo của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, năm 2015 có 128 doanh nghiệp IPO bình quân bán được khoảng 36% tổng số lượng cổ phần chào bán. Có 63% số doanh nghiệp, Nhà nước còn nắm giữ 81% vốn điều lệ tại doanh nghiệp, Nhà đầu tư bên ngoài nắm giữ 9,5%, Nhà đầu tư chiến lược nắm giữ 7,3%, Người lao động và tổ chức công đoàn nắm giữ 2,2%.

Những hạn chế còn tồn tại trong sắp xếp, tái cơ cấu DNNN - ảnh 1

Tổng Công ty Cảng hàng không Việt Nam là một trong số ít DNNN IPO và niêm yết cổ phiếu theo lộ trình.

Đánh giá của Chính phủ về những hạn chế còn tồn tại cho thấy, nhìn chung hiệu quả sản xuất kinh doanh của DNNN còn thấp so với nguồn lực đang nắm giữ. Năng lực quản trị, điều hành còn yếu kém; vai trò dẫn dắt, tạo động lực phát triển đối với nền kinh tế còn hạn chế.

Một số DNNN có tỷ lệ nợ trên vốn chủ sở hữu cao. Theo báo cáo hợp nhất của các Tập đoàn, Tổng Công ty, hệ số nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu bình quân năm 2015 là 1,23 lần, tuy nhiên có 25 Tập đoàn, Tổng Công ty có tỷ lệ nợ phải trả trên vốn chủ sở hữu hơn 3 lần, như Tổng Công ty Xăng dầu Quân đội 17,3 lần, Tổng Công ty 36 là 15,41 lần, Tổng Công ty Thái Sơn là 9,94 lần, Tổng Công ty Lắp máy Việt Nam 8,89 lần…

Cũng theo đánh giá của Chính phủ, còn một số DNNN hết năm 2015 chưa hoàn thành cổ phần hóa theo tiến độ đề ra, nhiều DNNN đã cổ phần hóa nhưng chậm niêm yết, đăng ký giao dịch theo quy định. Công tác giải thể, phá sản doanh nghiệp mất nhiều thời gian, có trường hợp kéo dài trên 10 năm. Giai đoạn 2011-2015 chỉ có 9 doanh nghiệp phá sản, vẫn còn doanh nghiệp thua lỗ kéo dài chưa xử lý dứt điểm.

Hiền Anh