Những bài học từ nơi đầu tiên xây dựng thành công nông thôn mới của tỉnh Phú Thọ

Một góc thành phố Lâm Thao - Thái Bình

Nằm trong vùng trọng điểm sản xuất lương thực của tỉnh, ruộng đồng bằng phẳng, đất đai màu mỡ; có mạng lưới giao thông kết nối các tỉnh Tây Bắc với thủ đô Hà Nội, trình độ dân trí đồng đều; có xuất phát điểm tốt với bình quân tiêu chí năm 2010 đạt 10,8/19 tiêu chí/xã, cao hơn hẳn mức bình quân chung toàn tỉnh nên Lâm Thao có ưu thế vượt trội trong chương trình mục tiêu Quốc gia về nông thôn mới.

Ngay từ những ngày đầu triển khai, huyện Lâm Thao đã tập trung phát huy vai trò chủ thể của người dân và hộ gia đình trong xây dựng nông thôn mới. Địa phương xác định: trước tiên phải phát huy nội lực, vai trò chủ thể của cộng đồng dân cư địa phương; lấy phương châm “nhân dân làm, Nhà nước hỗ trợ” và “dân biết, dân bàn, dân làm, dân giám sát, dân hưởng thụ” là quan điểm chỉ đạo xuyên suốt.

Về xây dựng công trình hạ tầng, Lâm Thao trú trọng vào các công trình phục vụ phát triển kinh tế như thủy lợi, giao thông, công trình phúc lợi xã hội. Ngoài ra, huyện Lâm Thao biết kế thừa tối đa các công trình hiện có, kết hợp với bổ sung, nâng cấp và xây dựng mới phù hợp với điều kiện của từng địa phương theo phương châm: Làm từ đồng ruộng về làng, làm từ hộ gia đình ra thôn xóm, làm từ thôn xóm lên xã. Xã lo xây dựng các công trình chính của xã, các thôn xóm vận động nhân dân đóng góp xây dựng các công trình của thôn xóm theo đúng quy hoạch đã đề ra.

Các hộ dân tích cực lo cải tạo ao, vườn, sân, ngõ, công trình vệ sinh của hộ gia đình. Lấy thôn, xóm làm đơn vị cơ sở và hộ gia đình là hạt nhân để vận động xây dựng nông thôn mới. Đặc biệt, huyện Lâm Thao quán triệt tư tưởng: không nóng vội chạy theo thành tích trong xây dựng nông thôn mới, xây dựng tiêu chí nào phải chắc tiêu chí đó, đồng thời luôn củng cố, nâng chất lượng tiêu chí đã đạt được… 

Với các ưu thế trên, Lâm Thao “về đích” nông thôn mới sau 5 năm triển khai và giúp đưa diện mạo của huyện nông thôn mới đầu tiên trong tỉnh thực sự có nhiều khởi sắc. 

Đến nay, Lâm Thao đã hình thành vùng sản xuất lúa tập trung tại 14 xã, thị trấn với diện tích 3.300 ha. Trong số đó, 2 vùng quy mô 100 ha/vùng chuyên sản xuất lúa chất lượng cao theo mô hình cánh đồng lớn ở Cao Xá, Vĩnh Lại; 1 vùng sản xuất ngô giống 100 ha ở Kinh Kệ; 3 vùng sản xuất cây thực phẩm giá trị cao như dưa chuột, ớt... quy mô 20 ha ở Sơn Dương, Bản Nguyên, Cao Xá, Kinh Kệ; 420 ha nuôi trồng thủy sản tập trung ở Tứ Xã, Sơn Vi, Vĩnh Lại; 39 trang trại đạt tiêu chuẩn của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng hơn 300 hộ chăn nuôi tổng hợp kết hợp nuôi trồng thủy sản cho giá trị kinh tế cao và 6 làng nghề...

Không chỉ tập trung vào nông nghiệp, huyện cũng tập trung thu hút đầu tư các dự án vào cụm công nghiệp của huyện và cụm làng nghề thủ công mỹ nghệ Sơn Vi nhằm giải quyết việc làm và chuyển dịch cơ cấu lao động, tăng thu nhập cho người dân. Những thay đổi tích cực trong tổ chức sản xuất đưa Lâm Thao là huyện đầu tiên của tỉnh có giá trị sản xuất bình quân đạt 120 triệu đồng/ha/năm; thu nhập bình quân 25,78 triệu đồng/người/năm.

Để hoàn thành mục tiêu, huyện sẽ ưu tiên đầu tư kết cấu hạ tầng then chốt; trong đó, trọng tâm là hạ tầng nông nghiệp, nông thôn; rà soát, bổ sung quy hoạch ngành, lĩnh vực; trung tâm xã, thị trấn, cụm dân cư; các tiểu vùng sản xuất chuyên canh, ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học ở các xã có lợi thế như Cao Xá, Sơn Vi, Vĩnh Lại, Tứ Xã, Kinh Kệ. Việc quy hoạch phát triển nông nghiệp giai đoạn 2015 - 2020 và tầm nhìn đến năm 2030 được tiến hành từng bước; trong đó, quan tâm tới yếu tố phối hợp với doanh nghiệp chế biến nông sản xuất khẩu để tổ chức thành vùng nguyên liệu phục vụ công nghiệp chế biến.

Theo ông Vương Đức Thủy, Chủ tịch UBND huyện Lâm Thao: Chương trình xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2015 - 2020 của huyện sẽ được tiến hành theo hướng nâng cao chất lượng thực hiện các tiêu chí. Với phương châm “Nhà nước và nhân dân cùng làm”, huyện sẽ tiếp tục đầu tư xây dựng hệ thống thủy lợi, giao thông nội đồng; vận động chuyển đổi, tích tụ ruộng đất để phát triển sản xuất nông nghiệp hàng hóa; khuyến khích phát triển các ngành công nghiệp có giá trị gia tăng cao, các ngành công nghiệp phụ trợ. Huyện cũng chú trọng khai thác lợi thế vùng kinh tế động lực Việt Trì - Phù Ninh - Lâm Thao để từng bước xây dựng quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư. Thực hiện tốt công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạo quỹ đất sạch để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào địa phương; quy hoạch bổ sung cụm công nghiệp Tiên Kiên, đồng thời tạo điều kiện về đất đai cho các doanh nghiệp mở rộng quy mô, đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm.

Cùng với đó, huyện sẽ tiếp tục tăng cường đổi mới, phát triển và nâng cao hiệu quả kinh tế tập thể, kinh tế hợp tác xã, trang trại có quy mô lớn. Thông qua các mô hình kinh tế hợp tác sản xuất kinh doanh hiệu quả để rút kinh nghiệm và nhân rộng các điển hình tiên tiến. Phấn đấu mỗi năm thành lập mới từ 1-2 hợp tác xã nhằm làm tốt vai trò hạt nhân thúc đẩy sản xuất nông nghiệp hàng hóa.