"Người đầu tiên tôi muốn chất vấn là Bộ trưởng Giáo dục"

“Người đầu tiên tôi muốn chất vấn là Bộ trưởng Bộ GD&ĐT. Vấn đề tôi quan tâm là đã đến lúc cần phải có một cuộc cải cách nền giáo dục hay chưa?” - ĐB Dương Trung Quốc chia sẻ bên hành lang Quốc hội sáng 11/6.

-Vị “tổng tư lệnh” ngành nào ông muốn được chất vấn đầu tiên trong kỳ họp này?

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT là người đầu tiên tôi muốn được chất vấn tại kỳ họp này. Tiếp đến sẽ là Bộ trưởng Bộ GTVT, Bộ trưởng Y tế và cuối cùng là Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về vấn đề đất đai.

-Vấn đề gì khiến ông quan tâm đầu tiên đến Bộ GD&ĐT?

Điều tôi quan tâm đầu tiên là vấn đề cơ chế. Và vấn đề tôi đặt ra khi chất vấn là ngành giáo dục đã cần phải cải cách hay chưa?

ĐB Dương Trung Quốc. Ảnh TN

Trước đây chúng ta cũng nhắc đến cụm từ này, nhưng đó chỉ là chỉnh sửa không có hệ thống, không có triết lý trong giáo dục. Vì thế trong cải cách giáo dục, cần phải có cái nhìn căn bản.

-Nếu thực hiện cải cách, theo ông vấn đề gì sẽ phải ưu tiên làm trước?

Trước tiên cần quan niệm rằng, những người có trách nhiệm cao nhất phải coi đấy là một nhu cầu. Trên cơ sở đó xây dựng nên một lộ trình bài bản, không nóng vội nhưng cũng phải có ý thức thực hiện từ bây giờ.

Nếu chỉ tập trung vào chỉnh sửa, rồi mỗi năm trình Quốc hội hai lần sẽ không giải quyết được vấn đề gì. Vì thế phải có cái nhìn vĩ mô, toàn diện hơn vào lúc này. Còn hiện nay ngành giáo dục chỉ đang làm toàn cái ngắn, chứ chưa có kế hoạch lâu dài… Vì không có định hướng nên không mang lại hiệu quả.

-Phải chăng ông muốn nhắc đến câu chuyện chống thành tích cũng như việc thực hiện “hai không” trong giáo dục?

Đúng vậy. “Hai không” trong giáo dục được coi như giải pháp nhất thời. Ban đầu giải pháp này cũng mang lại hiệu quả, đáp ứng phần nào nhu cầu của xã hội. Nhưng vì nó không được làm một cách hệ thống, cuối cùng lại trở thành vô nghĩa.

-Nhiều người nói cái hạn chế tồn tại cũng chỉ vì cơ chế, ông nghĩ sao về việc này?

Cũng có thể lý giải như vậy. Ví dụ Bộ trưởng Giao thông chỉ lo phần hạ tầng, còn những vấn đề liên quan đến giao thông thì đâu chỉ có Bộ trưởng Bộ Giao thông? Còn Bộ xây dựng, quy hoạch, Bộ Công an giải quyết vấn đề trật tự an toàn…

Ngay cả cơ chế cũng phải để cả người dân tham gia cả trên tinh thần tự giác và cả bắt buộc. Đổi mới không có nghĩa là chỉ Chính phủ, mà cả người dân cũng phải đổi mới, phải chia sẻ chứ không nên đổi mới một chiều.

-Nếu những vấn đề ấp ủ nhưng ông không được chất vấn lần này thì có có thất vọng?

Việc chất vấn thì còn rất nhiều cơ hội. Còn việc chất vấn tại hội trường chỉ diễn ra trong nửa buổi thì chỉ tạo ra một mối quan tâm chung của toàn xã hội thôi.

Điều đó là quan trọng, nhưng chỉ một cuộc chất vấn thì sẽ không hi vọng sẽ giải quyết được vấn đề. Ngay cả lời hứa cũng vậy, lời hứa là ý chí, còn muốn thực hiện thì cần rất nhiều điều kiện.

Ví dụ như vấn đề ùn tắc, tai nạn giao thông, không chỉ có mình ông Bộ trưởng Bộ GTVT là giải quyết được, mà còn phải cần sự vào cuộc của các bộ ngành khác mới hi vọng mang lại hiệu quả.

Xin cảm ơn ông!

Nguyễn Dũng

(ghi)