Ngăn chặn rửa tiền đối với cho vay bằng phương tiện điện tử

Cho vay bằng phương tiện điện tử đem lại sự tiện dụng, hiện đại nhưng cũng khó tránh khỏi có đối tượng tận dụng phương tiện này để thực hiện hành vi rửa tiền.

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước mới đây đã ban hành dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 39/2016/TT-NHNN ngày 30/12/2016 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung Điều 24a về hoạt động cho vay qua việc sử dụng các phương tiện điện tử. Đây là quy định mới trong quản lý hoạt động cho vay của các TCTD mà trước đây chưa từng có.

Cụ thể, tổ chức tín dụng thực hiện cho vay qua việc sử dụng các phương tiện điện tử phải xây dựng, ban hành, công khai quy trình, hồ sơ, thủ tục cho vay bằng phương tiện điện tử phù hợp với quy định tại Thông tư này, quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền, pháp luật về giao dịch điện tử, các quy định pháp luật liên quan để đảm bảo an toàn, bảo mật thông tin khách hàng và an toàn hoạt động của tổ chức tín dụng.

PV Infonet có cuộc trao đổi với luật sư Mai Thảo về phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực này.

Theo luật sư Mai Thảo, dự thảo thông tư mới quy định Tổ chức tín dụng cho vay qua việc sử dụng các phương tiện điện tử phải thực hiện quản lý, kiểm soát, đánh giá rủi ro các quy trình nghiệp vụ được thực hiện tự động hóa, trong đó cần áp dụng các mô hình giám sát rủi ro và cảnh báo sớm để kịp thời có biện pháp ngăn chặn các hành vi gian lận.

{keywords}
Luật sư Mai Thảo trao đổi với PV Infonet.

Trường hợp để nhận biết và xác minh khách hàng vay vốn qua việc sử dụng các phương tiện điện tử, tổ chức tín dụng phải có biện pháp, hình thức công nghệ để thu thập, kiểm tra, đối chiếu, đảm bảo sự khớp đúng giữa thông tin nhận biết khách hàng, dữ liệu sinh trắc học của khách hàng với các thông tin, yếu tố sinh trắc học tương ứng trên các giấy tờ tùy thân gắn với khách hàng hoặc với dữ liệu định danh cá nhân được xác thực bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc bởi tổ chức cung ứng dịch vụ định danh và xác thực điện tử được cấp phép hoặc với thông tin tại kho dữ liệu khách hàng của tổ chức tín dụng.

Tổ chức tín dụng phải lưu giữ, bảo quản hồ sơ cho vay qua việc sử dụng các phương tiện điện tử, đảm bảo an toàn, bảo mật, được sao lưu dự phòng, đảm bảo tính đầy đủ, toàn vẹn của hồ sơ và cho phép truy cập, sử dụng khi cần thiết.

Một trong các biện pháp phòng chống rửa tiền theo Luật Phòng chống rửa tiền là hoạt động nhận biết khách hàng và cập nhật thông tin khách hàng nhằm phân loại khách hàng và xác định mức độ rủi ro liên quan đến hoạt động rửa tiền.

Như vậy, với quy định mới được đưa ra bổ sung thông tư 39/2016/TT-NHNN ngoài những quy định chặt chẽ về quy trình, quản lý còn có những yêu cầu về biện pháp nhận biết thông tin khách hàng, dữ liệu sinh trắc học gắn liền với giấy tờ tuỳ thân, dữ liệu định danh cá nhân được xác thực bởi cấp có thẩm quyền…Điều này hoàn toàn phù hợp với các quy định đối với hoạt động phòng chống rửa tiền bởi hoạt động kiểm soát nhận biết khách hàng giúp ngăn chặn được việc rửa tiền từ khách hàng.

-PV: Hoạt động cho vay bằng phương tiện điện tử tiềm ẩn hành vi rửa tiền như thế nào?

Luật sư: Rửa tiền là hành vi của tổ chức, cá nhân nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc của tài sản do phạm tội mà có, bao gồm: Hành vi được quy định trong Bộ luật hình sự; Trợ giúp cho tổ chức, cá nhân có liên quan đến tội phạm nhằm trốn tránh trách nhiệm pháp lý bằng việc hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản do phạm tội mà có; Chiếm hữu tài sản nếu tại thời điểm nhận tài sản đã biết rõ tài sản đó do phạm tội mà có, nhằm hợp pháp hóa nguồn gốc tài sản.

Cho vay bằng phương tiện điện tử được hiểu là việc lập hồ sơ, thẩm định, giải ngân cho vay qua một phương tiện được chính tổ chức tín dụng/công ty tài chính/ngân hàng cho phép. Về cơ bản đây cũng là hoạt động cho vay chỉ khác nhau về phương thức cho vay. 

Tuy nhiên, với quy định cho phép cho vay bằng phương tiện điện tử sẽ khó tránh khỏi có đối tượng tận dụng phương tiện này để thực hiện hành vi rửa tiền. Do đó, nếu quy định mới được áp dụng thì các tổ chức tín dụng cần có các biện pháp kiểm soát và nhận biết khách hàng một cách chặt chẽ để tránh được hoạt động rửa tiền xảy ra.

-Luật sư có khuyến cáo gì đối với người vay bằng phương tiện điện tử này? 

Luật sư: Cho vay bằng phương tiện điện tử trên thực tế đã tồn tại điển hình như cho vay qua app của một công ty tài chính trá hình, hoặc tín dụng đen do sự phát triển của khoa học công nghệ. Nhiều người dân cũng phải chịu những áp lực vì cách đòi nợ phi luật pháp từ đơn vị này.

Đến nay luật pháp quy định bổ sung hoạt động cho vay qua phương tiện điện tử đối với các tổ chức tín dụng có thể giúp người dân có nhiều lựa chọn hơn khi vay tiền. Tuy nhiên, để tránh gặp phải những rủi ro trong hoạt động này, người dân cần tìm hiểu về tổ chức cho vay (thương hiệu, uy tín), xác thực lại thông tin qua tổng đài hoặc chi nhánh gần nhất, đọc kỹ các quy định; điều khoản áp dụng trên phương tiện điện tử; tìm hiểu kỹ các quy định, quy trình thủ tục vay….

Như vậy, việc cho vay qua phương tiện điện tử là xu thế của thời đại 4.0 đảm bảo tiết kiệm thời gian. Tuy nhiên, quá trình thực hiện hoạt động này các tổ chức tín dụng cần có những cơ chế, hoạt động kiểm soát khách hàng, kiểm soát giao dịch nhằm tránh được những rủi ro xảy ra, phía người dân cần cẩn trọng xem xét kỹ các quy định về hoạt động này.

Tiến Anh

Đối tượng báo cáo về phòng, chống rửa tiền trong Luật mới

Luật Phòng chống rửa tiền (sửa đổi) bổ sung một số hoạt động có tiềm ẩn rủi ro như cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán, dịch vụ tài sản ảo, hoạt động dịch vụ trung gian kết nối người đi vay và người cho vay dựa trên nền tảng công nghệ

Công bố Lệnh của Chủ tịch nước về Luật Phòng, chống rửa tiền

Ngày 02/12/2022, tại Phủ Chủ tịch, Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố Luật Phòng, chống rửa tiền và các Luật được Quốc hội khoá XV, kỳ họp thứ 4 thông qua.

Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi) có phạm vi điều chỉnh như thế nào?

Luật Phòng chống rửa tiền (sửa đổi) quy định các biện pháp phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn, xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi rửa tiền, trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân và hợp tác quốc tế trong Phòng, chống rửa tiền.

Nhận biết khách hàng và xác minh thông tin trong phòng chống rửa tiền

Một trong những điểm đáng chú ý của Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi) là quy định về nhận biết khách hàng và cập nhật, xác minh thông tin nhận biết khách hàng.

Ngân hàng Nhà nước yêu cầu báo cáo giao dịch đáng ngờ dịp World Cup

Nhằm phát hiện kịp thời các hành vi rửa tiền từ các đối tượng cá độ, tổ chức cá độ dịp World Cup, Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các đơn vị cung cấp dịch vụ báo cáo các giao dịch đáng ngờ.

Luật Phòng, chống rửa tiền sửa đổi: Chính phủ quy định phòng chống rửa tiền qua tiền ảo

Chiều 15/11/2022, tại Nhà Quốc hội, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi).

Cần quy định thêm tài sản ảo vào Luật Phòng, chống rửa tiền

ĐBQH Tp. Hà Nội nêu ý kiến về sự kiểm soát hoạt động giao dịch để phòng chống rửa tiền tốt hơn. Theo đó, việc giao cho Ngân hàng Nhà nước quy định sẽ rõ ràng, cụ thể hơn...

Luật Phòng chống rửa tiền: Cần rà soát để tương thích với hệ thống pháp luật hiện hành

Rà soát kỹ lưỡng các các nội dung của dự thảo Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi) với hệ thống pháp luật hiện hành. Đó là ý kiến của các Đại biểu Quốc hội trong phiên thảo luận tại hội trường về dự án luật.

Tăng cường phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực bất động sản

Thảo luận tại Quốc hội ngày 01/11 về Dự án Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi), các Đại biểu Quốc hội đề xuất tăng cường các biện pháp phòng chống rửa tiền trong lĩnh vực BĐS, đồng thời ngăn chặn tẩu tán tài sản.

Uỷ ban Kinh tế Quốc hội thẩm tra dự án Luật Phòng, chống rửa tiền sửa đổi

Ngày 30/9/2022, Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đã tổ chức phiên họp toàn thể thẩm tra chính thức dự án Luật Phòng, chống rửa tiền (sửa đổi).

Đang cập nhật dữ liệu !