"Ma trận" thực phẩm bẩn tại TP.HCM: Cần giải pháp quản lý từ gốc

Tại Hội thảo "Quản lý an toàn thực phẩm từ gốc", theo Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn TP.HCM, hiện sản xuất nông nghiệp tại thành phố mới chỉ đáp ứng được khoảng 20-30% nhu cầu thực phẩm của người dân, phần còn lại phải nhập khẩu từ các tỉnh và qua nhiều đường khác nhau. Do vậy, thành phố gặp khó khăn trong việc quản lý và truy xuất nguồn gốc khi có sự cố về an toàn thực phẩm nông, lâm, thủy sản.

Coi tình trạng an toàn thực phẩm tại TP.HCM như một “ma trận” không dễ quản lý, ông Lê Trường Giang, Chủ tịch Hội Y tế công cộng cho rằng, trước đây người dân bức xúc về thực phẩm bẩn, nhiễm khuẩn nhưng hiện nay cái mà người dân lo lắng đó là vấn đề thực phẩm an toàn: “Đó là những chất độc hại nằm trong thực phẩm mà người dân hoàn toàn không thể nhận biết để chọn lựa, hay nói cách khác là không biết thế nào mà chọn lựa như thuốc trừ sâu, chất tăng trọng, đặc biệt là phụ gia thực phẩm”.

Vì thế, thành phố cần chọn những mũi nhọn, các điểm đột phá để tập trung vào đó giải quyết như: Cần ban hành ngay quy định về quản lý hóa chất phụ gia dùng trong thực phẩm, cần xem đó là mặt hàng kinh doanh có điều kiện, phải được sản xuất, chế biến, kinh doanh trong cơ sở thực phẩm có đủ điều kiện an toàn thực phẩm, được chứng nhận.

Nêu dẫn chứng về việc buôn bán hóa chất tại chợ Kim Biên, ông Lê Trường Giang cho hay, dù thành phố đã nỗ lực nhưng vẫn không thể quản lý được: “Trong khi chưa có chế tài cụ thể thì làm sao mà quản lý được người bán bán thế nào, còn người mua sử dụng ra sao. Chưa kể ngoài chợ Kim Biên thì còn có hàng trăm, ngàn các cơ sở kinh doanh hóa chất khác”.

Ông Nguyễn Nguyên Phương, Trưởng phòng Quản lý Thương mại, Sở Công thương TP.HCM cho biết, khi kiểm soát chặt ở 3 chợ đầu mối thì sẽ kiểm soát được hơn 90% thực phẩm tiêu thụ trên địa bàn. Để làm được điều này cần xây dựng lại quy chế chợ với những quy định rõ ràng, chế tài cứng rắn hơn trước đây.

Theo ông Phương, khi phát hiện hàng hóa vi phạm hoặc hàng hóa không chứng minh được nguồn gốc thì tiêu hủy ngay, cương quyết không cho vào chợ.

Nhìn nhận từ công tác quản lý nông sản, thực phẩm từ nguồn tại chợ đầu mối, bà Nguyễn Thanh Hà, Phó Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Quản lý và Kinh doanh Chợ nông sản Thủ Đức cho biết, do nguồn hàng chủ yếu từ địa phương khác nên Ban quản lý chợ chỉ làm được việc là truy xuất nguồn gốc đến từ tỉnh nào, còn trước đó việc nuôi trồng như thế nào, có sử dụng chất kích thích, tăng trưởng hay không thì không thể với tới được.

Do vậy, một trong những đề xuất giải pháp từ gốc, theo bà Nguyễn Thanh Hà, cần đưa ra những quy định như khi người nông dân bắt tay vào nuôi trồng, sản xuất cần phải đăng ký cụ thể muốn trồng sản phẩm gì, sử dụng phân bón như thế nào…. Sau khi được cấp phép thì mới tiến hành sản xuất, có như vậy mới giám sát được từ gốc.

Bà Thi Thị Tuyết Nhung, Trưởng ban Văn hóa – Xã hội, HĐND TP cho biết,  một việc làm không thể thiếu đó là các địa phương, các sở, ban, ngành cần tăng cường truyên truyền cho nhân dân, cho doanh nghiệp, người nuôi trồng, đánh bắt, người kinh doanh… nâng cao nhận thức về an toàn thực phẩm.

Ngoài ra, cần phối hợp với các địa phương kiểm soát thực phẩm tại nguồn, kiểm soát thực phẩm qua 3 chợ đầu mối một cách chặt chẽ hơn; Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm để phát hiện xử lý khi có sự cố xảy ra.

Bà Nhung yêu cầu: “Hàng hóa dù nuôi trồng, sản xuất ở đâu nhưng khi tiêu thụ trên địa bàn TP.HCM cũng đều phải đảm bảo an toàn”.