Liệt nửa mặt vào viện cấp cứu, bác sĩ chỉ thủ phạm

Mới đây, cô bé Tiểu Gia, 10 tuổi, sống tại thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc ngủ dậy và không có cách nào khép miệng lại và cũng không thể nói được, miệng cô bé liên tục tuôn ra rất nhiều nước bọt. Bố mẹ Tiểu Gia lo lắng và nhanh chóng đưa con đến bệnh viện thành phố để cấp cứu. Tại đây, các bác sĩ kiểm tra và chẩn đoán cô bé đã bị liệt mặt.

Theo các bác sĩ bệnh viện, nguyên nhân khiến cô bé 10 tuổi bị liệt mặt, miệng không thể khép lại là do đi ngủ bật quạt suốt đêm, để quạt chiếu thẳng vào mặt. Gió lạnh sẽ tấn công vi tuần hoàn trên khuôn mặt, kích thích dây thần kinh mặt và khiến mạch máu co lại, ảnh hưởng đến quá trình cung cấp máu và có thể gây tê liệt mặt.

Câu chuyện liệt nửa mặt của bé Tiểu Gia ở Trung Quốc nhưng theo các chuyên gia tại Việt Nam trường hợp này không phải là hiếm.

TS BS Phạm Việt Hoàng – nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh, Hà Nội chia sẻ ông đã gặp rất nhiều trường hợp từ trẻ nhỏ, người già, người trẻ vào viện vì bị liệt nửa mặt do nhiễm lạnh cấp.

Châm cứu cho bệnh nhân liệt mặt do lạnh

Trường hợp của Nguyễn H.N. sinh năm 1993 ở Hà Nội là điển hình. Một lần ngủ dậy N.  uống nước hay súc miệng thì nước lại trào ra bên mép. H. nghĩ rằng có thể do mình ngủ sai tư thế. Gần 1 tuần trôi qua nhưng mặt và miệng H. vẫn méo.

Khi đến bác sĩ khám, N. được các bác sĩ kết luận bị liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên do nhiễm lạnh.

Các bác sĩ chỉ định N. cần châm cứu kết hợp với xoa bóp. Sau hơn 3 tuần điều trị, N. mới lấy lại được nụ cười bình thường khoảng 80%. N. có thói quen thích nằm điều hòa lạnh và chiếc điều hòa chiếu thẳng vào mặt của N. gây nên hiện tượng viêm dây thần kinh.

Bác sĩ Hoàng cho biết thời tiết hiện nay nắng nóng nên nhiều người thường lạm dụng việc sử dụng quạt điện, điều hóa chiếu thẳng vào mặt là nguyên nhân làm viêm dây thần kinh ngoại biên số 7 và gây ra liệt. Đa số bệnh nhân liệt đều không biết mình bị liệt vì không gây đau. Chỉ khi thấy mặt lệch, uống nước không được mới phát hiện ra và đến điều trị.

Nguyên nhân gây ra hiện tượng liệt nửa mặt là do dây thần kinh số 7 bị phù nề, tấy đỏ và bị ép trong ống Falof. Khi bị lạnh làm cho mạch máu co thắt, thiếu nuôi dưỡng dây thần kinh số 7 nên phản ứng lại gây ra hiện tượng viêm phù nề và liệt.

Ngoài ra, các chuyên gia cũng cho rằng khi bị nhiễm lạnh là yếu tố thuận lợi cho virus vùng Tai – mũi – họng phát triển làm tổn thương dây thần kinh số 7 do viêm tai xương chũm.

Đa số người bệnh thường phát hiện qua một đêm ngủ dậy, người bệnh nói, cười khó, súc miệng nước trào ra mép bên liệt, thức ăn đọng lại trong má bên liệt, mắt nhắm không được, miệng méo lệch sang bên lành.

Với những trường hợp đã được chẩn đoán bị liệt dây thần kinh số 7 do lạnh, các bác sĩ sẽ dùng phương pháp điện châm, xoa bóp bấm huyệt, thủy châm, chiếu tia hồng ngoại, cứu ngải… Đây đều là những phương pháp y học cổ truyền lâu đời và có hiệu quả tốt.

Để phòng bệnh, TS Hoàng khuyến cáo tuyệt đối không chiếu thẳng điều hòa, quạt điện vào mặt khi đi ngủ, không nên tắm gội đầu xong ngồi vào quạt để làm khô tóc. Dù mùa đông, mùa hè đều phải giữ ấm mặt vì dây thần kinh số 7 rất dễ gây viêm và làm liệt nửa mặt.

Đối với những người làm việc và học tập ban đêm, không nên ngồi gần cửa sổ để tránh gió lùa. Người già ban đêm không nên ra ngoài. Ngoài ra, cần điều trị sớm và triệt để các nhiễm khuẩn tai, mũi, họng…

Liệt nửa mặt không gây tử vong nhưng lại điều trị rất mất thời gian và người bệnh phải phục hồi chức năng lâu mới có thể trở lại các cơ mặt như trước.

 Khánh Chi