Lên kế hoạch "giải cứu" doanh nghiệp

Cơ cấu lại nợ: Hướng đi giải cứu

Thời gian qua, doanh nghiệp (DN) gặp quá nhiều khó khăn, không tiếp cận được nguồn vốn NH khiến số DN này đang "chết dần chết mòn". Trong khi đó, nhiều NH đang dư thừa vốn nhưng cũng không dám cho vay ra, vì lo sợ rủi ro và nợ xấu gia tăng. Giữa NH và DN vẫn chưa thể tìm được "tiếng nói chung", khiến dòng vốn "tắc" nghẽn, bên muốn vay không thể vay được, bên dôi dư không dám cho vay ra.

Để giải bài toán này, NHNN đã lên một kế hoạch tổng thể, cụ thể hóa qua Quyết định số 780/QĐ-NHNN về việc phân loại nợ đối với nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ. Theo đó, để phản ánh khách quan khả năng trả nợ của khách hàng trong điều kiện hiện nay, các khoản nợ được điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ do TCTD, chi nhánh NH nước ngoài đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh của khách hàng có chiều hướng tích cực và có khả năng trả nợ tốt sau khi điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ sẽ được giữ nguyên nhóm nợ như đã được phân loại theo quy định trước khi điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ.

Thống đốc NHNN Nguyễn Văn Bình đánh giá, lần này NHNN yêu cầu các tổ chức tín dụng (TCTD) hết sức chủ động để cơ cấu lại nợ đối với các DN, đặc biệt là các DN gặp khó khăn nhưng có chiều hướng sản xuất kinh doanh và khả năng trả nợ tốt.

"Việc cơ cấu lại nợ vốn làm hoạt động bình thường tại các NH nay được xem là nhiệm vụ trọng tâm cần giải quyết. Việc cần làm ngay lúc này là ngân hàng và DN phải có những buổi làm việc để thẩm định lại khả năng hoạt động, thu hồi vốn, khả năng sinh lợi của dự án, nếu thấy DN có đủ điều kiện thu hồi nợ thì ngân hàng cần gia hạn nợ để DN có vốn hoạt động.”- ông Bình nói.

Tuy nhiên, người đứng đầu NHNN lưu ý, không phải tất cả các khoản nợ của tất cả các DN đều được cơ cấu lại mà chỉ với các DN có khó khăn tạm thời, có đường hướng sản xuất, kinh doanh tốt, có khả năng khắc phục được những khó khăn thì ngân hàng mới cơ cấu lại nợ.

Cơ cấu lại nợ, giãn nợ là giải pháp tối ưu để NH và DN thoát khỏi cảnh nợ xấu rình rập

Tránh "trăm dâu đổ đầu tằm"

Đánh giá hướng đi của NHNN là đúng đắn và tín hiệu phát ra hết sức tích cực, tuy nhiên ngay bản thân các DN và các nhà kinh tế đề e ngại, liệu có cảnh "trăm dâu đổ đầu tằm"? DN đích thực cần cơ cấu lại nợ thì không thấy đâu, mà NHTM chỉ khoanh vùng một số DN "ruột" và cơ cấu cho số này?

DN phần lớn đang gặp khó khăn, vốn tự có giảm, hàng hoá tồn kho lớn. Nhiều DN ngừng sản xuất, hầu hết các khoản vay có xu hướng tăng nợ xấu trong khi DN lại không còn tài sản thế chấp. Liệu pháp cơ cấu lại nợ, chuyên gia kinh tế TS. Vũ Đình Ánh đánh giá, sẽ giúp các NH bớt gánh nặng về nợ xấu khi điều kiện trả nợ của DN được cải thiện.

DN và NH đều có hoàn cảnh và khó khăn riêng đòi hỏi cả hai đều phải vượt qua. Khi DN vươn lên đáp ứng được yêu cầu của NH, NH cũng cần có đánh giá cụ thể giúp DN hoàn thiện những thủ tục, trên cơ sở bảo đảm quyền lợi của hai bên. Chỉ khi đó, DN mới tiếp cận được vốn NH và các NH mới khai thác được thế mạnh của DN.

Trao đổi với Infonet, TS. Nguyễn Đức Hưởng – Phó chủ tịch thường trực HĐQT NHTMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) cho rằng, việc NHNN "mở" cơ chế này sẽ giúp doanh nghiệp (DN) giảm tải được nỗi lo trả nợ, nhất là các khoản nợ đến kỳ hạn phải trả.

"Hiện nỗi lo lớn nhất của bất kỳ DN nào là cứ mở mắt ra là nghĩ tới lãi suất, mà không kịp trả thì các khoản vay này sẽ thành nợ quá hạn, nợ xấu. Việc điều chỉnh kỳ hạn trả nợ, gia hạn nợ sẽ giúp các DN dễ thở hơn, không bị rơi vào điểm "báo động đỏ" – ông Hưởng nói.

Ngoài việc NHNN yêu cầu giảm lãi suất xuống, thì khoanh nợ, cơ cấu lại nợ để cứu DN, ông Hưởng cho rằng, là cách để cứu chính NH. "Tất cả khách hàng của NH là DN, nếu sức khỏe DN có vấn đề thì tới lúc nào đó NH cũng sẽ gặp khó khăn. Do đó, để phòng bệnh cho NH, trước tiên là phải cứu DN" – lãnh đạo LienVietPostBank nói thêm.

Tuy nhiên, ông Ánh lưu ý, phần lớn việc mua bán lại nợ trước nay do bản thân thị trường xử lý, trong trường hợp NH mua lại các khoản nợ này, dù bằng cách nào thì cũng cần một tiêu chí rõ ràng, tránh sự nhập nhèm, khoản nợ của DN này đáng ra được cơ cấu lại thì lại "nhầm" sang DN khác.

“Không ít các DN đang hoạt động và tồn tại là kiểu ốm yếu, què quặt, chỉ sống bằng tín dụng, thậm chí ngay cả vốn chủ sở hữu cũng vay NH. Những DN này đã đến lúc phải loại khỏi cuộc chơi. Những lúc khó khăn như thế này, NH cần phải kiên quyết loại bỏ những DN quá yếu ớt, dù là DN "ruột" để lựa chọn DN xứng đáng” - TS. Ánh tiếp lời.

Trường Giang