Hà Nội ô nhiễm không khí, người dân nên làm gì khi ra đường?

Ảnh minh hoạ

Đã có những cảnh báo cho thấy, có thời điểm chất lượng không khí AQI đo được ở Hà Nội (theo máy đo của Đại sứ quán Mỹ tại Hà Nội) còn cao hơn ở Bắc Kinh (Trung Quốc). Đầu tuần trước, chỉ số ô nhiễm không khí tại Hà Nội chạm mức 357, nằm trong nhóm Nguy hiểm cho sức khỏe con người.

Trong đó, ô nhiễm bụi siêu mịn PM2.5 là một trong những mối lo ngại vì bụi siêu mịn kích thước rất bé, chỉ bằng 1/8 đường kính một sợi tóc, rất dễ xâm nhập và gây hại cho hệ thống hô hấp.

Giáo sư Ngô Quý Châu – Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai – Giám đốc Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Bạch Mai cho biết không khí ô nhiễm có nhiều các hạt bụi nhỏ (PM 10, PM 2,5) cùng các khí độc hại khác như SO, NO2, O3, dầu diesel cháy chưa hết, một số kim loại nặng và chất độc khác…

Khi ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến sức khỏe, đầu tiên sẽ ảnh hưởng tới hệ hô hấp của tất cả mọi người, vì ai cũng phải hít thở. Các chất ô nhiễm có trong không khí sẽ đi qua đường qua đường hô hấp trên rồi xuống đường hô hấp dưới, vào đến các phế nang, từ đó khuyếch tán vào trong máu và đi khắp cơ thể.

Theo GS Châu ô nhiễm không khí ảnh hưởng đến hệ hô hấp sẽ gây nên tình trạng kích ứng đường hô hấp, làm cho những người đã có bệnh lý hô hấp rồi như những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, người bị hen phế quản hoặc nhiễm trùng đường hô hấp sẽ bị nặng lên dẫn đến tình trạng khó thở tăng lên, nặng sẽ suy hô hấp phải vào viện cấp cứu, và phải nhập viện, đáp ứng với điều trị kém đi.

Ngoài ra, nếu tiếp xúc lâu dài với nồng độ ô nhiễm trong không khí cao như vậy dẫn đến các bệnh lý khác vì trong không khí ô nhiễm có nhiều chất độc hại, gây ra các tổn thương khác ở phổi như viêm mạn tính, thậm chí là ung thư phổi.

Ô nhiễm không khí còn ảnh hưởng tới cơ quan khác như tim mạch, những người đã có bệnh lý như hẹp động mạch vành dễ bị nặng lên, xuất hiện các cơn đau thắt ngực tăng lên. Theo nghiên cứu, khi ô nhiễm không khí, tỷ lệ các bệnh nhân nhập viện vì bệnh lý hô hấp và tim mạch tăng lên nhiều lần. Có 3 đối tượng dễ bị tổn thương nhất khi ô nhiễm không khí là người già, trẻ em và những người mắc bệnh phổi, bệnh tim mạn tính.
Các biện pháp súc rửa mũi họng cũng có tác dụng nhưng không nhiều, nói chung chỉ làm sạch được bụi lớn mà thôi, còn các bụi nhỏ, bụi lơ lửng một khi đã vào sâu trong đường thở, xuống phế quản và phổi thì việc rửa mũi trên thường không có hiệu quả. Tốt nhất người dân nên áp dụng các biện pháp tự bảo vệ để ngăn chặn bụi ở bên ngoài bằng cách sử dụng khẩu trang.

Hiện nay, nhiều người ra đường thường đeo khẩu trang vải, giấy, nhưng thực chất các loại khẩu trang này chỉ ngăn được bụi lớn, nhưng quan trọng là bụi nhỏ.

PM 10 – tức là các hạt bụi lơ lửng có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 10 µm (micromet) hoặc PM 2,5 thì khẩu trang thông thường không ngăn được. Bụi càng nhỏ sẽ vào càng sâu. Muốn ngăn được các hạt bụi nhỏ này thì cần dung các khẩu trang đặc biệt như loại N95.
Những người mắc bệnh đường hô hấp hoặc nhạy cảm nếu không có việc gì cần tốt nhất không nên ra đường vào những thời điểm chất lượng không khí bị suy giảm như vậy. Những hoạt động ngoài trời như tập thể dục trong môi trường nhiều khói bụi và chất độc hại sẽ không tốt cho sức khỏe.

Với những người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, có thể học tập thở, ho khạc đờm, những chất độc hại lắng đọng trên niêm mạc phế quản nhỏ sẽ bị đẩy lên đường thở lớn rồi khạc ra ngoài, sẽ hạn chế được phần nào.