Gian nan ghép tạng trẻ nhỏ

Một ca ghép thận tại Bệnh viện Nhi đồng 2

Cách đây 14 năm, Bệnh viện Nhi đồng 2 TPHCM thực hiện ca ghép thận đầu tiên cho bệnh nhi nhỏ tuổi nhất lúc đó. Cậu bé 12 tuổi nhưng chỉ nặng 23kg, nhận một quả thận từ người mẹ ruột của mình.

GS Trần Đông A tâm sự: “Đến giờ tôi vẫn không thể nào quên được ca ghép đó. Đó là bệnh nhân nhỏ tuổi nhất được ghép thận lúc đó. Cơ thể cậu bé 23kg phải tiếp nhận quả thận của người mẹ nặng 50kg. Trong suốt 4 ngày đêm liên tục, chúng tôi phải “bơm” nước để quả thận hoạt động như đang trong cơ thể người lớn. Qua được 4 ngày đó mới có thể xác định quả thận có tương thích với cơ thể em bé hay không. Các bạn thử hình dung, một cậu bé nặng có 23kg mà mỗi ngày đi tiểu 5 lít nước thì khủng khiếp như thế nào. Chúng tôi đã không ngủ trong suốt 4 ngày đêm đó, sau đó mới có thể thở phào được phần nào, và tất nhiên, cậu bé đó vẫn được tiếp tục theo dõi cho đến bây giờ. Hiện nay, vì đã thành thanh niên nên Bệnh viện Nhi đồng 2 không còn theo dõi ca này nữa mà chuyển sang Bệnh viện Chợ Rẫy để tiếp tục điều trị”.

GS Trần Đông A chia sẻ, hiện nay ghép tạng trẻ em tại Việt Nam vẫn gần như đang bị lãng quên. Mặc dù luật pháp có quy định phải ưu tiên trẻ khi ghép, nhưng ưu tiên như thế nào khi không có nguồn tạng? Một cơ thể trẻ nhỏ khi tiếp nhận tạng của người lớn cũng sẽ có những cái không tương thích. Theo GS Đông A, cấm trẻ em dưới 18 tuổi hiến tạng là hoàn toàn đúng nhưng nếu trẻ đã chết não thì không nên cấm hiến tạng, bởi tạng của trẻ em sẽ dễ tương thích với nhau hơn là lấy một phần gan hay một quả thận của người lớn ghép cho trẻ.

Ông cũng chia sẻ sự nuối tiếc với trường hợp bé Hải An 7 tuổi bị ung thư, trước khi mất có nguyện vọng được hiến tạng nhưng do luật không cho phép nên chỉ có thể lấy giác mạc của bé để ghép cho 2 người khác. GS Đông A tâm sự: “Thật sự nghe câu chuyện đó tôi rất đau lòng. Mẹ bé cũng là người làm trong ngành y nên chắc rất hiểu tâm nguyện của con mình, và tôi trân trọng tâm nguyện đó của bé biết bao nhiêu. Giá như luật pháp của chúng ta cho phép được nhận tạng của những trẻ chết não thì sẽ có thêm nhiều đứa trẻ khác có cơ hội được sống”.

GS Đông A cho biết, chính sự “lãng quên” trong việc ghép tạng trẻ em mà suốt 14 năm qua, Bệnh viện Nhi đồng 2 TPHCM, một trong những bệnh viện hiếm hoi ghép tạng nhi chỉ thực hiện được 16 ca ghép thận và 12 ca ghép gan, trong khi danh sách bệnh nhi chờ ghép thì không thể đếm được.