Giá hàng Tết kìm 7 thả 3

Năm 2013 được dự báo vẫn là năm nền kinh tế chưa có tín hiệu sáng sủa. Lạm phát cao vẫn đang rình rập quay trở lại bởi giá nhiều mặt hàng dự kiến sẽ tăng cao, doanh nghiệp vẫn khó khăn trong tiếp cận vốn, hàng tồn kho tăng do sức cầu suy giảm mạnh. Đây chính là những thách thức lớn đối với mục tiêu mà Chính phủ đã đề ra là đưa lạm phát thấp hơn, đạt tăng trưởng cao hơn năm 2012.

Bình ổn 70%?

Hiện đã vào thời điểm cuối năm nên giá các mặt hàng đã có xu hướng nhích lên do nhu cầu mua sắm dịp Tết tăng cao. 
Theo dự báo của Bộ Công Thương, nhu cầu tiêu thụ các mặt hàng thiết yếu trong dịp Tết Quý Tỵ 2013 tăng khoảng 20 - 25% so với các tháng trong năm và tăng khoảng 10% so với cùng kỳ năm trước. Được biết, hiện đã có 53/63 địa phương có báo cáo về kế hoạch chuẩn bị tết, nhiều địa phương triển khai các chương trình dự trữ hàng bình ổn thị trường với số vốn được hỗ trợ khoảng 1.340 tỷ đồng. Doanh nghiệp chủ động tăng hàng dự trữ từ 10 - 15% so với năm trước. 

Tại Hà Nội, hiện UBND TP đã sử dụng 376 tỷ đồng vốn ngân sách không tính lãi suất, tạm ứng vốn cho các doanh nghiệp. Bên cạnh đó, để đảm bảo không bị thiếu hàng hoá, nhất là vào dịp tết, các doanh nghiệp đã chủ động tăng mức dự trữ hàng hóa nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường. 

 Theo Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) cho biết, đến này đã có nhiều địa phương dự trữ được hàng hóa phục vụ công tác bình ổn giá. Theo thống kê, hiện có hơn 60 doanh nghiệp đăng ký tham gia bán hàng bình ổn giá với hơn 3.000 điểm bán hàng. Tính đến thời điểm này, đã có 840,6 tỷ đồng tham gia dự trữ hàng hoá thiết yếu. 

Hiện nay, để chuẩn bị nguồn hàng phục vụ Tết, nhiều địa phương trên cả nước đã tích cực triển khai kế hoạch chuẩn bị, triển khai chương trình dự trữ hàng bình ổn thị trường với tổng số tiền khoảng 1.176,8 tỷ đồng. Theo đó, Hà Nội dành 376 tỷ đồng, Tp. Hồ Chí Minh 262,2 tỷ đồng, Cần Thơ 40 tỷ đồng, Đà Nẵng 20,7 tỷ đồng... cho chương trình dự trữ hàng hóa bình ổn thị trường.

Bên cạnh đó, các doanh nghiệp ngoài số vốn được vay ưu đãi cũng đã sẵn sàng cung ứng lượng hàng hoá khá lớn, đặc biệt là trong dịp Tết Nguyên đán 2013 và cam kết giữ bình ổn giá các mặt hàng không tăng giá, sốt giá trong dịp Tết.

 Bà Vũ Thị Hậu, Phó Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Nhất Nam (hệ thống siêu thị Fivimart) cho biết, dự báo năm nay sức mua của người dân không cao song để đảm bảo cung ứng đủ hàng hoá trong dịp cao điểm như Tết Nguyên đán tới đây thì Fivimart đã chuẩn bị lượng hàng thiết yếu cung cấp cho thị trường.

 Để cố gắng giữ ổn định giá trong dịp trước và sau Tết, theo ông Nguyễn Thái Dũng, Phó Tổng giám đốc Big C Thăng Long thì ngoài việc tích trữ nhiều hàng, tăng cường khuyến mại, thu mua tận nguồn… nhằm cung cấp cho người tiêu dùng giá bán tốt nhất. Đồng thời Big C đã có kế hoạch chuẩn bị hàng tết từ tháng 9-10.

 Còn Chủ tịch Hiệp Hội siêu thị Hà Nội, ông Vũ Vĩnh Phú cho hay, hiện tại, cơ bản các siêu thị đã ký xong hợp đồng với nhà phân phối hoặc doanh nghiệp sản xuất. Một số siêu thị đã tập kết lượng nhỏ hàng khô: măng, miến, bánh kẹo... về bán, còn hàng tươi sống thì chưa tập kết. Các doanh nghiệp còn đang nghe ngóng thị trường. Năm nay, cả các doanh nghiệp bán lẻ, phân phối và sản xuất đều rất thận trọng vì sức mua yếu.

 Hiện nay, các doanh nghiệp đã ký hợp đồng cung cấp hàng hóa Tết, nhưng hợp đồng cũng chỉ đảm bảo khoảng 70% lượng hàng, 30% còn lại là linh động theo thị trường. Trong số hàng hóa đã chuẩn bị, hầu hết các siêu thị tổng hợp đều dự trữ cả hàng cao cấp và hàng bình dân, chủ yếu là hàng bình dân.

Sức cầu giảm mạnh

 Mặc dù các địa phương và doanh nghiệp đã sẵn sàng cung ứng hàng Tết với cam kết giá ổn định, không sốt giá, không thiếu hàng. Song, trên thực tế, nhìn vào chỉ số CPI năm 2012 cho thấy, lạm phát năm nay giảm là do sức cầu giảm mạnh. Theo chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh nhận định, hiện cầu tiêu dùng đang suy giảm rõ rệt, nhiều cửa hàng phải đóng cửa, nhiều hàng hóa không bán được, bị ứ đọng và đời sống người dân khó khăn. Điều này đồng nghĩa với việc chỉ số CPI tăng thấp là do sức mua giảm sút.  

 Thời gian qua sức mua người dân, doanh nghiệp giảm sút chưa từng thấy trong vòng nhiều năm qua, đây là nguyên nhân khiến lạm phát giảm xuống thấp. Nguyên nhân khiến sức cầu giảm sút theo lý giải của Chủ tịch Hiệp hội Siêu thị Nguyễn Vinh Phú, đó là mức chênh lệch lãi suất đầu ra - đầu vào hiện nay tại ngân hàng còn cao khiến cho doanh nghiệp, hộ cá thể khó tiếp cận vốn để sản xuất, kinh doanh. Trong khi đó, đồng lương của người lao động ngày một eo hẹp hơn khiến cho người dân phải thắt chặt chi tiêu. 

 Trong khi đó, theo dự báo giá cả trong năm tới vẫn đang có xu hướng tăng, ngoài giá lương thực thực phẩm, giá một số mặt hàng theo lộ trình giá thị trường cũng trong xu thế tăng. Tiêu dùng ngày một giảm sút, nhiều doanh nghiệp bằng mọi cách cố gắng cắt giảm chi phí, giảm giá thành nhằm kích thích người mua tăng sức cầu.  Nhưng mới đây, giá điện vừa công bố tăng thêm 5% , đây là yếu tố tác động không nhỏ lên đầu vào của mọi ngành sản xuất trong năm 2013 khiến cho chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm bị ảnh hưởng tác động đến giá cả của các mặt hàng sẽ bị đẩy lên. 

 Dự kiến, không chỉ giá điện, sang năm 2013, một loạt dấu hiệu cho thấy giá cả một số mặt hàng sẽ tiếp tục tăng tác động trực tiếp đến chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Cụ thể là giá điện, giá dịch vụ y tế, giá than...  Đây cũng là những mặt hàng tăng giá theo lộ trình hướng đến thị trường.

Tuy nhiên theo ông Nguyễn Tiến Thoả,, nguyên Cục trưởng Cục quản lý giá (Bộ Tài chính) cho rằng, những mặt hàng phải tăng giá theo thị trường thì không thể không tăng tuy nhiên việc điều chỉnh giá phải có lộ trình rõ ràng và phù hợp.