Ebola thành đại dịch toàn cầu, thế giới sẽ phải làm gì?

Dịch bệnh khủng khiếp từ loại virus Ebola đã giết chết hơn 932 người ở Trung, Tây Phi và tiếp tục lây lan.

Cuộc họp khẩn cấp diễn ra tại Thụy Sĩ đã tuyên bố đưa Ebola vào vòng kiểm soát của nhóm “Trường hợp khẩn cấp cần y tế cộng đồng quốc tế quan tâm” (PHEIC).

Quyết định này sẽ tạo ra một sự phối hợp phản ứng ngay lập tức trên toàn thế giới, tiến tới ngăn chặn và kiểm soát bệnh dịch. 

Dịch bệnh Ebola đã giết chết gần 1.000 người trên toàn thế giới.

Điều này có nghĩa là sẽ phải huy động lực lượng quân sự khối NATO, hạn chế du lịch trong và ngoài nước tới các quốc gia có dịch bệnh Ebola hiện nay. Đó là nhận định của ông Stephen Morrison, Giám đốc Trung tâm Chính sách y tế toàn cầu tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế.

“Chúng ta đang phải đối mặt với những thách thức cơ bản về việc lập lại sự yên ổn và cách ly các vùng dân cư. Các chính phủ (của các quốc gia) đang dần mất kiểm soát với sự phát triển nhanh chóng của dịch bệnh”, ông Morrison nói trên tạp chí Newsweek.

Liberia đã ban bố tình trạng khẩn cấp về dịch bệnh Ebola hôm thứ Tư (6/8), hạn chế một số quyền tự do dân sự. Trong khi đó, Sierra Leone đã triển khai quân đội phong tỏa các khu vực nông thôn bị ảnh hưởng bởi virus Ebola.

Ông Morrison cho biết, việc hạn chế đi lại trong đại dịch Ebola sẽ là “một bước tiến lớn và rất mạnh mẽ”. Nó buộc phải có sự hỗ trợ của quốc tế, thậm chí là quân đội, và hệ thống phân phối vật tư y tế rộng lớn.

Morrison cho biết sự can thiệp của quốc tế là khó tránh khỏi, và Mỹ và NATO được trang bị rất tốt để có thể thực thi các hoạt động yểm trợ mặt đất: “Quân đội Mỹ biết làm thế nào để hoạt động trong những môi trường như vậy, khi cung cấp và phân phối các mặt hàng hỗ trợ mà họ có sẵn để làm điều đó”.

Năm 2009, WHO đã xếp dịch cúm lợn H1N1 là một trường hợp khẩn cấp mà y tế cộng đồng quốc tế quan tâm, đặt một số quốc gia, trong đó có Mỹ, vào tình trạng báo động cao đối với căn bệnh này. 

Lúc đó, các trường hợp nhiễm H1N1 đã được phát hiện ở thành phố New York và Kansas. Ngay sau đó, Mỹ đã lập tức mở kho dự trữ thuốc kháng virus. Khi H1N1 lây lan thành đại dịch, WHO đã chỉ định PHEIC yêu cầu tất cả các nước khởi động kế hoạch ứng phó đại dịch khẩn cấp.

WHO đã triệu tập một ủy ban tăng cường gồm các chuyên gia y tế vào tuần tới. Mục đích là để giải quyết câu hỏi có nên sử dụng các loại thuốc thử nghiệm để đối phó với dịch bệnh Ebola hiện tại hay không. Việc thử nghiệm huyết thanh ZMapp đã có dấu hiệu cải thiện đáng kể khi hai nhân viên y tế người Mỹ đã được điều trị tích cực sau khi họ bị nhiễm virus Ebola ở Liberia.

Tuy nhiên, ZMapp khó có thể được triển khai trên diện rộng ở châu Phi. Bởi công ty sản xuất không có ý định sản xuất huyết thanh khi trước đó, nó chỉ mới được thử nghiệm trên khỉ. Và hiện tại không có đủ phương tiện để mở rộng quy mô sản xuất, mặc dù họ đang tìm cách để thúc đẩy quá trình này.

“Thực sự quá tải”, Larry Zeitlin, Chủ tịch của công ty Mapp, cho biết trong một cuộc phỏng vấn với tờ New York Times hôm thứ Tư: "Chúng tôi đang thảo luận với FDA (Cục Quản lý Thực phẩm và Dược Mỹ) cách tốt nhất để sản xuất thuốc dành cho con người nhanh chóng nhất và an toàn nhất có thể".

Các đối tượng thử nghiệm tiếp theo của huyết thanh ZMapp có thể sẽ là bệnh nhân Ebola, chứ không phải là các tình nguyện viên khỏe mạnh, theo New York Times. 

Những ai sẽ được sử dụng thuốc (hoặc phương pháp điều trị thử nghiệm khác) sẽ là một vấn đề nan giải cho các nhà khoa học khi đối phó với dịch bệnh Ebola.

Nội dung được thực hiện dựa trên tham khảo nguồn tin của trang News Week, phiên bản điện tử của tạp chí News Week có trụ sở đóng tại Mỹ.