Dự thảo Luật phòng chống mại dâm cần có những quy định, biện pháp phòng ngừa

Một trong những nguyên tắc cơ bản của phòng, chống mại dâm là "Lấy phòng ngừa là chính, kết hợp thông tin, giáo dục, truyền thông, tư vấn về phòng, chống mại dâm với quản lý an ninh, trật tự và kiểm soát các hoạt động dễ bị lợi dụng để tổ chức hoạt động mại dâm".

Xuất phát từ nguyên tắc này, biện pháp phòng ngừa mại dâm đầu tiên cần xác định là "Thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống phòng, chống mại dâm". Dự thảo Luật cần hướng công tác thông tin, giáo dục, truyền thông vào một số đối tượng cụ thể như: phụ nữ, thanh thiếu niên, học sinh, sinh viên và những người sinh sống tại khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn. Đặc biệt, để bảo đảm sự chủ động trong công tác thông tin, giáo dục, truyền thông ở cơ sở, dự thảo Luật quy định việc xây dựng mạng lưới tuyên truyền viên về phòng, chống phòng, chống mại dâm ở cơ sở; huy động sự tham gia tích cực của các đoàn thể xã hội.

Một trong những biện pháp phòng ngừa hữu hiệu nữa nhằm hạn chế, tiến tới loại trừ nguyên nhân và điều kiện dẫn đến mại dâm chính là tăng cường công tác quản lý về an ninh, trật tự không chỉ trong nội địa mà cả khu vực biên giới, cửa khẩu và trên biển. Để tăng cường hơn nữa công tác quản lý về an ninh, trật tự, dự thảo Luật xác định cần phải: Theo dõi chặt chẽ nhân khẩu, hộ khẩu ở địa bàn dân cư thông qua công tác hộ tịch, hộ khẩu; tăng cường kiểm tra nhân khẩu ở địa bàn; Giám sát chặt chẽ sự biến động dân cư trên địa bàn thông qua chế độ đăng ký tạm trú, tạm vắng; Giám sát chặt chẽ các đối tượng có tiền án, tiền sự và các đối tượng có nghi vấn khác trên địa bàn.

Cần quy định phải tăng cường công tác kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mại dâm. (ảnh minh họa)

Ngoài ra, dự thảo Luật cũng cần quy định phải tăng cường công tác kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mại dâm; quy định cụ thể về thẩm quyền, trách nhiệm của cơ quan quản lý Nhà nước về công tác phòng, chống mại dâm.

Bên cạnh đó, việc quản lý chặt chẽ các hoạt động kinh doanh, dịch vụ nhằm phòng ngừa việc lợi dụng các hoạt động này để tổ chức mại dâm là biện pháp hết sức quan trọng. Dự thảo cần xác định quản lý chặt chẽ các hoạt động kinh doanh, dịch vụ nhằm phòng ngừa việc lợi dụng các hoạt động này để tổ chức mại dâm, đồng thời, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra đối với các hoạt động này nhằm phát hiện, ngăn chặn việc lợi dụng các hoạt động này để phòng, chống mại dâm.

Để góp phần hạn chế, tiến tới loại trừ nguyên nhân và điều kiện của tình trạng phòng, chống mại dâm là phải phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện có hiệu quả chính sách xoá đói, giảm nghèo, chính sách việc làm,....nhằm nâng cao đời sống nhân dân. Chính vì vậy, một trong những biện pháp phòng ngừa quan trọng cần được quy định trong dự thảo Luật là "Lồng ghép nội dung phòng, chống mại dâm vào chương trình phát triển kinh tế - xã hội, chương trình phòng, chống tội phạm và tệ nạn xã hội.

Thứ hai, Luật cần đưa vào nội dụng hỗ trợ phòng chống bạo lực giới, giảm hại và hoà nhập cộng đồng cho người bán dâm. Dự thảo luật cần quy định rõ các trường hợp cần áp dụng biện pháp bảo vệ nhằm đảm bảo tính thống nhất với Luật bình đẳng giới và tính đặc thù của công việc; quy định cụ thể về biện pháp bảo vệ và cơ quan có thẩm quyền áp dụng các biện pháp bảo vệ. Đặc biệt đối với các trường hợp có cơ sở cho rằng họ là nạn nhân của tội phạm mua bán người bị ép buộc bán dâm.

Bên cạnh đó, Luật cũng cần quy định nội dung về hỗ trợ thay đổi công việc, hoà nhập cộng đồng. Việc hỗ trợ nên theo hướng đồng thời cung cấp các dịch vụ, cơ hội cho họ thay đổi công việc bán dâm. Mặt khác, nên xây dựng “cơ chế tái hòa nhập trọn gói”, trong đó bao gồm những loại dịch vụ cần có bao gồm: hỗ trợ về y tế, tham vấn/hỗ trợ tâm lý, giáo dục kỹ năng sống, đào tạo nghề, giới thiệu việc làm, trợ giúp pháp lý.

Việc xây dựng các quy định về hỗ trợ còn phải dựa trên các nguyên tắc sau: Thể chế hóa được các chủ trương, đường lối của Đảng về bảo vệ quyền con người nói chung, bảo vệ quyền của các đối tượng yếu thế trong xã hội; Tôn trọng quyền, lợi ích hợp pháp và không phân biệt đối xử; Đáp ứng được về cơ bản các nhu cầu, nguyện vọng của nạn nhân; Vì lợi ích tốt nhất của nạn nhân, đặc biệt là trẻ em (bị ép buộc bán dâm); Bảo đảm sự tham gia (quan điểm, ý kiến của người được hỗ trợ phải được xem xét và được tham khảo trong từng giai đoạn của quá trình hỗ trợ); Bảo đảm sự tương đồng với các chính sách hỗ trợ của Nhà nước dành cho các đối tượng yếu thế khác trong xã hội như người nghèo, người tàn tật...; Bảo đảm tái hòa nhập cộng đồng là một quá trình liên tục, có sự theo dõi, giám sát và hỗ trợ thường xuyên từ phía các cơ quan nhà nước, tổ chức, cộng đồng, gia đình, không “bỏ lửng”; Có cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia, hỗ trợ quá trình tái hoà nhập cộng đồng của người được hỗ trợ; Có tính khả thi (có đủ nguồn lực từ phía nhà nước và xã hội để thực hiện các biện pháp hỗ trợ tái hoà nhập cộng đồng cho nạn nhân).

Thứ ba, để góp phần phòng ngừa, ngăn chặn sớm việc lợi dụng hoạt động mại dâm, dự thảo Luật cần quy định trách nhiệm của các tổ chức hoạt động trong những lĩnh vực kinh doanh, dịch vụ này phải tự kiểm tra việc thực hiện chức năng, nhiệm vụ của mình; nếu phát hiện có hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống mại dâm thì phải kịp thời báo tin bằng văn bản cho cơ quan điều tra có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Ngoài ra, các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thông qua hoạt động kiểm tra, thanh tra có trách nhiệm phát hiện tội phạm liên quan đến mại dâm và kiến nghị cơ quan điều tra xem xét, khởi tố theo quy định của pháp luật.
Dự thảo luật cũng cần quy định cụ thể về các hành vi vi phạm hành chính, chế tài xử lý liên quan đến mại dâm; đảm bảo tính thống nhất với Luật Xử lý vi phạm hành chính và các văn bản quy định về xử lý vi phạm hành chính trong các lĩnh vực liên quan (y tế, văn hóa, thông tin truyền thông…). Đồng thời, xem xét, đưa ra những quy định nhằm đảm bảo tính thống nhất về phòng, chống mại dâm với Luật phòng, chống mua bán người.