Điều chưa biết về họa sĩ 9X vẽ tranh bằng miệng Lê Minh Châu
Cuộc đời của chàng họa sĩ nhiễm chất độc da cam vẽ tranh bằng miệng Lê Minh Châu đầy những gam màu buồn, u tối. Nhưng tranh của anh đầy những gam màu tươi sáng. Đắm mình vào nghệ thuật, Châu như con chim đang bay trên đôi cánh bình yên, bỏ lại sau lưng mọi dông bão.
Sinh năm 1991 tại Đồng Nai trong gia đình 4 anh em, Lê Minh Châu là người duy nhất bị ảnh hưởng chất độc da cam khi mẹ anh vô tình uống phải nguồn nước có nhiễm chất độc này. 6 tháng tuổi anh đã được gửi đến làng Hòa Bình tại BV Từ Dũ, TP.HCM. Mãi đến năm 12 tuổi Châu mới hay anh có một gia đình với những người thân ở ngoài kia.
26 tuổi, khi ai hỏi tới gia đình, anh đều ít nhắc tới. Trong những lần hiếm hoi về quê, nhà ở xã nhưng anh hay di chuyển lên thị trấn để ở. Rồi lại đi.
![]() |
Họa sĩ Lê Minh châu |
Hỏi anh có buồn không khi bị ba mẹ đem gửi đi như vậy, Châu chỉ cười: “Có một lần tôi về, ngồi trò chuyện với mẹ từ đêm đến tới gần sáng. Trong câu chuyện, mẹ rưng rưng khi phải để tôi sống một mình mà không giúp được gì. Tôi nhìn mẹ rồi lại nhìn bóng ba trầm ngâm đổ dài trên góc nhà. Chắc ông cũng không ngủ được.
Tôi biết gia đình mình khó khăn về tài chính nên không lo đầy đủ cho các con. Tôi không trách gì bố mẹ về điều đó.Tôi giờ đã ổn và gia đình vẫn thương yêu tôi. Tôi chỉ thấy yêu thương họ nhiều hơn”.
Bị ảnh hưởng chất độc dioxin, Châu mang trong mình những dị tật. Cơ thể anh dị thường, tứ chi bị teo. Chàng trai di chuyển bằng 2 đầu gối, bàn tay không cầm nắm được vật gì quá lâu.
Vậy mà anh cứ luôn miệng cười, nói với tôi chưa bao giờ anh mặc cảm về số phận. Anh đã từng nói “các bạn hãy nghĩ mình như bao người bình thường khác, hãy gắng sống cho chính bản thân, đừng dựa vào ai đó, đó không phải cuộc sống, chẳng hay ho gì khi chờ sự ban ơn từ người khác”.
Châu nói anh đọc nhiều sách về giá trị cuộc sống và thấy mình được nâng đỡ nhiều từ những ví dụ, triết lí hay trong đó. Anh rất thích một câu là: “Hãy nở nụ cười trên đôi môi, cho dù mọi hoàn cảnh nào chính bạn cũng sẽ vượt qua”.
Và để vượt qua hoàn cảnh, tự động viên chính mình, Châu tìm đến hội họa. Nhưng hội họa lại chọn anh.
![]() |
Tay Châu rất yếu và có thể bị chấn thương bất cứ lúc nào. Bởi vậy anh vẽ bằng miệng nhiều hơn bằng tay. Ban đầu rất khó nhưng lâu rồi cũng thành thuần thục. Thế nhưng chuyện anh đam mê quá mà bị rách quai hàm, uống nhầm xăng dầu, ăn phải màu… là chuyện thường.
Với hầu hết các bức tranh, chuyện anh gãy cọ vẽ là thường xuyên. Nhiều bức to, Châu phải nằm lên đó, lăn lộn. Lắm lúc mệt, anh ngủ luôn trên tranh. Rồi bất chợt tỉnh giấc, chàng trai lại lao đến cây cọ vẽ, người bê bết màu do anh tự pha chế.
Là nghệ sĩ, Châu khá mạnh mẽ và cá tính. Anh thường không để ai giúp đỡ mà chỉ muốn họ đứng nhìn anh. Anh cũng chẳng ngại khi nói thẳng vào mặt ai đó khi họ làm anh bực tức. 16-17 tuổi Châu quyết định rời làng để sống tự lập dù chẳng một đồng dính túi.
Khi từ quê trở lại Sài Gòn, Châu từng làm việc ở xưởng giày dép một thời gian ngắn nhưng bị họ từ chối, nhiều áp lực cuộc sống, anh đã xin nghỉ việc và quẫn trí tìm đến cái chết.
Đó là lần đầu tiên anh khóc khi rơi vào bế tắc trong cuộc sống. Khoảng thời gian ấy với anh là đen tối nhất trong cuộc đời mình. Nhưng may sao, mẹ của một người bạn thân đã khuyên nhủ anh rất nhiều, vực anh đứng dậy.
Lần thứ hai Châu khóc là khi anh bị người ta giẫm đạp lên những tác phẩm nghệ thuật của mình. Anh không cho phép ai chà đạp lên những giá trị đó của bản thân.
Bản thân anh năm 2013 từng phải vay tiền để thuê một phòng nhỏ và vẽ tranh. Một người Canada đã cảm động và mua bức tranh đó với giá 3 triệu đồng dù anh chỉ đưa ra giá công cho bức tranh ấy đúng 1,5 triệu đồng. “Ông ấy nói tôi cứ giữ lấy để đầu tư cho đồ đạc và một vài chi phí nhỏ để duy trì phòng tranh. Điều đó làm tôi xúc động ghê gớm” – anh nhớ lại.
Và anh khóc cho riêng mình. Khóc khi đứng trước gương, hỏi tại sao số phận bất công với anh đến thế. Rồi bực bội, bí bách, anh đập phá đồ trong phòng tranh. Tất cả anh đều làm một mình. Khóc xong anh thấy mình mạnh mẽ hơn.
Sau những bức tranh đầu tiên ra đời tại LMC gallery ở quận 7, Châu giờ đã chuyển phòng tranh về quận 10. Với số tiền tích góp được qua nhiều năm, cuộc sống của anh không còn quá khó khăn như trước nhưng cũng không dư dả, chỉ đủ để anh trang trải sinh hoạt phí, mua dụng cụ vẽ và nuôi mấy con thú cưng bầu bạn cùng mình.
Bây giờ Châu đã chuyển về sống ở quận 10, TP.HCM và mở phòng tranh tại đây. Anh còn học thêm nghề thiết kế, học photoshop để kiếm thêm thu nhập.
“Cuộc sống với tôi như vậy là tạm đủ, tạm hài lòng rồi” – anh nói.
Chia sẻ về dự định tới đây, Châu cho biết anh dự định sẽ có các triển lãm quốc tế ở Nhật Bản, rồi đi Pháp và tiếp tới là đi Mỹ triển lãm tranh nghệ thuật đương đại.
Chàng trai trẻ cũng bật mí anh cũng đã và đang luyện thêm vốn tiếng Anh để 2-3 năm tới có thể sang Mỹ học chương trình đào tạo nghệ thuật theo một học bổng toàn phần.
Trước đó, khoảng thời gian ở làng Hòa Bình rồi năm 2013 khi mới mở phòng tranh, Châu còn nhận dạy vẽ cho trẻ em nước ngoài. Vì vậy anh tự tin và đầy quyết tâm mình có thể đủ điều kiện để sắp tới sang học tại đây, đeo đuổi nghề họa sĩ chuyên nghiệp.