Đầu tư BĐS ra nước ngoài: Quản không được, hạn chế cấm dễ xảy ra đầu tư "chui"

Tại dự thảo Luật Sửa đổi, Bổ sung một số điều của Luật Đầu tư, cơ quan chủ trì soạn thảo là Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) đã bổ sung kinh doanh bất động sản (BĐS) vào nhóm ngành nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện, cùng với các ngành: ngân hàng, bảo hiểm, chứng khoán, khoa học - công nghệ, báo chí, phát thanh, truyền hình.

Theo Bộ KH&ĐT, kinh doanh BĐS là ngành nghề không khuyến khích đầu tư ra nước ngoài.

Bộ này cho biết, hiện có 262 dự án với tổng vốn đăng ký khoảng 390,9 triệu USD, tương đương gần 9.000 tỷ đồng. Mục đích nhằm dịch chuyển tài sản hoặc để được cư trú dài hạn ở nước ngoài. Tình trạng này đang có xu hướng tăng, tiềm ẩn nhiều rủi ro cũng như thất thoát nguồn lực đất nước.

Cơ quan soạn thảo cho biết qua tham khảo kinh nghiệm quốc tế, Trung Quốc cũng đã hạn chế đầu tư ra nước ngoài lĩnh vực BĐS từ năm 2018.

Vì vậy, theo Bộ KH&ĐT, việc đặt ra điều kiện để kiểm soát hoạt động đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực kinh doanh BĐS là cần thiết nhằm bảo đảm nguồn lực cho hoạt động đầu tư trong nước.

Có ý kiến cho rằng, nếu cứ muốn nước ngoài đầu tư vào nước mình, nhưng nước mình lại không muốn cởi mở đầu tư ra nước ngoài thì rõ ràng là không bình đẳng trong cuộc chơi của toàn cầu... (Ảnh minh họa)

Trao đổi với PV Infonet, bà Đỗ Thu Hằng – Giám đốc Bộ phận nghiên cứu và tư vấn  Savills Hà Nội cho rằng, việc đầu tư BĐS ra nước ngoài là xu hướng đang gia tăng ở thời điểm hiện nay.

“Nếu hạn chế việc đầu tư này thì nên xem xét tùy các góc độ. Xu hướng đầu tư mà có lợi, việc chuyển tiền về Việt Nam thuận lợi thì tại sao lại không cho? Hoàn toàn có thể kiểm soát được lượng tiền đầu tư ra nước ngoài hiện nay. Vì thế trong xu thế hội nhập quốc tế thì nên có cơ chế phù hợp hơn là hạn chế việc đầu tư ra nước ngoài”, bà Hằng nêu quan điểm.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Phạm Thanh Hưng, Phó Chủ tịch HĐQT Cen Group cho rằng, các nhà quản lý nên có cái nhìn toàn cầu vì Việt Nam đã tham gia kinh tế quốc tế, phải nhìn nhận theo xu hướng cởi mở hơn. Các cơ quan có thể điều hành bằng những chính sách như thuế, phí. Vì vậy, không nên đưa ra chính sách cực đoan như không khuyến khích, hạn chế, ngăn cấm.

Theo ông Hưng, nếu muốn nước ngoài đầu tư vào nước mình, nhưng mình lại không muốn cởi mở đầu tư ra thì rõ ràng là không bình đẳng trong cuộc chơi của toàn cầu.

Liên quan đến vấn đề các cơ quan quản lý lo ngại sẽ bị lợi dụng rửa tiền thông qua đầu tư BĐS ra nước ngoài, theo ông Hưng, nếu đã chủ đích rửa tiền thì ở trong nước cũng có thể rửa tiền thông qua BĐS. Do đó, không nên nhìn vấn đề ở một khía cạnh cực đoan, hãy nhìn tích cực hơn, dòng tiền đó rồi sẽ quay trở về đất nước.

“Đừng nghĩ rằng cứ đầu tư ra nước ngoài là mất tiền. Nói như vậy có nghĩa các nhà đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thì đất nước họ cũng bị mất tiền sao? Họ vẫn đầu tư, nộp thuế, quay về đầu tư nước họ”, ông Hưng nhấn mạnh.

Ngoài ra, ông Hưng cho rằng, Việt Nam đang khó khăn về nguồn vốn, nên khi doanh nghiệp đầu tư ở nước ngoài sẽ được họ cho vay vốn với lãi suất ưu đãi là điều rất tốt.

Thêm nữa, trên toàn cầu có 4,5 triệu kiều bào, nên việc đầu tư ra nước ngoài, khách hàng không những là người sở tại mà còn là những kiều bào đang sinh sống ở đó, là lượng khách không nhỏ góp phần vào việc đầu tư ra nước ngoài trong lĩnh vực BĐS đạt hiệu quả.

Nêu quan điểm về việc không khuyến khích doanh nghiệp đầu tư BĐS ra nước ngoài, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội BĐS Việt Nam đặt câu hỏi: Tại sao các nước không hạn chế mình đầu tư vào họ mà chúng ta lại tự hạn chế người dân, doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài? Điều này xét về mặt thị trường là không hợp lý.

“Nếu quản không được lại hạn chế hoặc cấm thì sẽ nảy sinh những trường hợp đầu tư bất hợp pháp, đầu tư chui, khi đó hệ lụy sẽ càng lớn, nguy cơ dịch chuyển tài sản và kiểm soát dòng tiền càng khó hơn. Việt Nam đã có đủ hệ thống pháp luật để kiểm soát dòng tiền, ngoại tệ nên hoàn toàn có thể quản lý được, vấn đề là việc thực thi pháp luật như thế nào”, ông Đính nói.

Trái ngược với những quan điểm trên, chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu lại đồng tình với đề xuất không khuyến khích đầu tư kinh doanh BĐS ra nước ngoài tại dự thảo của Luật Sửa đổi, Bổ sung một số điều của Luật Đầu tư.

Theo ông Hiếu, phần lớn người mua BĐS ở nước ngoài hiện nay là cá nhân, doanh nghiệp cũng tham gia đầu tư nhưng chưa đáng kể. Những mặt lợi của việc đầu tư này thường thuộc về cá nhân nhà đầu tư, còn lợi ích cho quốc gia chưa thật sự rõ rệt. Do vậy, việc đầu tư BĐS ra nước ngoài có thể trở thành công cụ để rửa tiền, tẩu tán tài sản tham nhũng...