Đau đầu, nôn ói vào viện khám phát hiện ung thư di căn

Ảnh minh họa. Nguồn Internet

Đau đầu do di căn não 

Ông Nguyễn Thế V. 56 tuổi, quê Hải Phòng điều trị ung thư tại Bệnh viện Bạch Mai với chẩn đoán ung thư phổi, di căn não. Theo người nhà của ông V. diễn biến 1 tháng trước kho vào viện ông V. có biểu hiện choáng váng, đau đầu, nôn và yếu nửa người trái. 

Ông V. vào bệnh viện khám và  được chụp cộng hưởng từ sọ não phát hiện hình ảnh u não . Gia đình chuyển ông V. đến Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu – Bệnh viện Bạch Mai để điều trị.

Theo GS Mai Trọng Khoa -  nguyên Phó giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, bệnh nhân vào viện trong tình trạng tỉnh, thể trạng trung bình, yếu đi lại khó khăn, điểm toàn trạng (PS) là 2.

Tiền sử; khỏe mạnh, không hút thuốc. Các xét nghiệm khác trong giới hạn bình thường, chỉ số CEA 56 ng/ml. Chụp CT scanner lồng ngực phát hiện u phổi trái.Bệnh nhân được sinh thiết khối u phổi dưới hướng dẫn của chụp cắt lớp vi tính và mô bệnh học là: ung thư biểu mô tuyến của phổi, có đột biến gen EGFR mất đoạn exon 19. Sau đó ông V. được xạ phẫu bằng dao gamma quay ổ di căn não.

Hay như trường hợp của bà Cao Thúy H. 66 tuổi, Hà Nội cũng tương tự. Bà H. thường xuyên đau đầu và tự uống thuốc nhưng dấu hiệu không tiến triển. Vì e ngại làm phiền các con bà cứ tự điều trị nội khoa không đến bệnh viện. 

Khi có dấu hiệu động kinh, con bà H. đưa bà vào viện khám. Vì có dấu hiệu đau đầu, động kinh và kèm theo đau ở ngực nên bác sĩ chụp CT lồng ngực và não. Kết quả như dự đoán ban đầu là ung thư phổi biểu mô di căn lên não.

Sau đó bác sĩ cho bà H. điều trị hóa chất toàn thân và xạ phẫu u não bằng dao gâm. Kết quả đợt điều trị thứ nhất khá tốt. Bà H. được tiếp tục điều trị thuốc nhắm trúng đích. Sau 3 tháng kết quả được bác sĩ thông báo khiến gia đình mừng rỡ u đã tiêu cả ở phổi và ở não. Bệnh nhân không còn đau tức ngực và bị những cơn động kinh.

Theo GS Khoa, đặc tính của ung thư phổi là di căn lên não nên một số người bệnh khi phát hiện ra các dấu hiệu đau đầu, động kinh lúc này tế bào ung thư đã di căn từ phổi lên não. Các bác sĩ phát hiện u não thường kiểm tra xem tình trạng u nguyên phát hay u từ bộ phận khác di căn lên và đại đa số bệnh nhân là di căn từ phổi lên não, một số bệnh nhân di căn từ ung thư vú.

Ung thư do thuốc lá

Giáo sư Khoa cho biết ung thư phổi đang đứng hàng thứ 2 ở Việt Nam và đứng hàng thứ 4 ở nữ giới dù họ không hút thuốc lá, thuốc lào. Thủ phạm gây ung thư phổi đã được chứng minh đó là do hút thuốc lá.

Có tới 85- 90% ung thư phổi là do hút thuốc. Những người hút thuốc có nguy cơ mắc ung thư phôỉcao gấp 20 -40 lần không hút thuốc. Tỷ lệ mắc ung thư phổi tăng dần theo số lượng thuốc/ngày, thời gian hút thuốc ở cả người hút thuốc chủ động và thụ động. Các yếu tố nguy cơ tiếp theo là khí radon, arsenic, asbetos, khí mustard, nickel, tia bức xạ... ung thư phổi lan tràn theo 3 con đường: đường kế cận, đường bạch huyết và đường máu.

Theo phân loại của Tổ chức Y tế thế giới, ung thư phổi bao gồm hai nhóm khác nhau về đặc điểm sinh học, điều trị và tiên lượng: ung thư phổi không phải tế bào nhỏ chiếm khoảng 85% và ung thư phổi tế bào nhỏ chiếm 15%. Ung thư phổi tế bào nhỏ  thường di căn mạnh và sớm hơn ung thư phổi không tế bào nhỏ. 

Trước đây, điều trị ung thư phổi di căn não gặp nhiều khó khăn do phần lớn các thuốc hóa chất không hoặc ít qua được hàng rào máu não. Di căn não là một trong những yếu tố tiên lượng xấu của ung thư phổi. 

Phẫu thuật mở thường được chỉ định cho các trường hợp di căn não đơn độc một ổ, ở ngoại vi và thể trạng bệnh nhân tốt. Tuy nhiên phẫu thuật mở thường gây ra nhiều biến chứng, và thời gian nằm viện dài. Rất nhiều trường hợp không thể phẫu thuật được do khối u ở những vị trí rất đặc biệt như thân não...hoặc bệnh nhân không muốn phẫu thuật.

Hiện nay, kỹ thuật xạ phẫu bằng dao gamma được sử dụng nhiều cho việc điều trị di căn não do ung thư phổi. Các kết quả nghiên cứu cho thấy phương pháp này an toàn và hiệu quả đối với các u di căn não ít ổ (<3 ổ), đặc biệt là các vị trí sâu không thể phẫu thuật được cũng như thể trạng bệnh nhân hạn chế, giúp cải thiện triệu chứng, tăng chất lượng sống, kiểm soát khối u tại chỗ và kéo dài thời gian sống thêm.