Công trình dành chỗ cho người khuyết tật: Tốn tiền thì... thôi?

Tại Dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng công trình đảm bảo người khuyết tật (NKT) tiếp cận sử dụng đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến, một trong số quy chuẩn chú ý, đó là bãi đỗ xe trong các tòa nhà phải có chỗ của NKT. Căn cứ vào tổng số chỗ để xe từ 5-50 xe thì phải có tối thiểu 1 điểm đỗ dành cho NKT. 

Cùng với đó, bảng điều khiển trong buồng thang máy được lắp đặt ở độ cao không lớn hơn 1.200 mm và không thấp hơn 900 mm tính từ mặt sàn thang máy đến tâm nút điều khiển cao nhất. Trên các nút điều khiển nên có các ký tự hoặc tín hiệu cảm nhận được và hệ thống chữ nổi Braille dành cho NKT nhìn. Cạnh cửa ra thang máy tại mỗi tầng phải bố trí chữ nổi để trợ giúp cho NKT nhìn nhận biết điểm đến và điểm dừng của thang…..

Chuyên gia và chủ đầu tư các dự án bất động sản có ý kiến thế nào nếu những quy định trên được áp dụng?

Trao đổi với PV Infonet, ông Phạm Sỹ Liêm, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng, Phó Chủ tịch Tổng Hội Xây dựng Việt Nam cho rằng: Những quy chuẩn đó nên sớm thực hiện và bắt buộc chủ dự án phải thực hiện vì lâu nay chúng ta chưa quan tâm đầy đủ đến những NKT.

“Các nước khác trên thế giới rất quan tâm đến các vấn đề cho NKT, chẳng hạn: vỉa hè phải có loại gạch lồi lõm để người khiếm thị “khua” gậy là biết hướng đi. Hay nhà vệ sinh công cộng phải có gian riêng cho NKT, lối đi ở các nơi như khách sạn đều có lối đi riêng cho NKT…. Vì thế, theo tôi việc chung cư nên có lối đi riêng và chỗ để xe cho NKT, thang máy cần đủ rộng để xe lăn có thể vào… là những điều có thể thực hiện được, đây là trách nhiệm của xã hội”, ông Liêm cho hay.

Dự thảo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về xây dựng công trình đảm bảo NKT tiếp cận sử dụng quy định các nút điều khiển thang máy nên có hệ thống chữ nổi Braille.

Ở góc độ chủ đầu tư dự án nhà ở, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty CP Đầu tư Dầu khí Toàn Cầu (GP.Invest) đánh giá, những quy định đó thể hiện sự quan tâm đến những NKT, mang tính nhân đạo của xã hội là điều tốt.

Tuy nhiên, ông Hiệp cho rằng, quy chuẩn đưa ra hơi bất cập ở tỉ lệ 2% chỗ để xe cho NKT bởi số người NKT ở các chung cư là rất ít. Dẫn chứng cho điều mình nói, ông Hiệp đưa ra những dự án mà đơn vị ông đã đưa vào vận hành sử dụng thì chỉ duy nhất có 1 trường hợp là NKT.

“Nếu bố trí tới 2% chỗ để xe thì e rằng hơi lãng phí. Bởi lẽ, những thiết bị lắp đặt thêm cho thang máy đều là những thiết bị đặc thù riêng… làm tăng chi phí cho chủ đầu tư dự án nhưng hệ số sử dụng lại thấp. Vì thế, quy định này nên xem xét lại để tránh lãng phí”, ông Hiệp nêu quan điểm.

Đồng quan điểm với ông Hiệp, ông Nguyễn Văn Đực, Phó Giám đốc Công ty địa ốc Đất Lành nêu ý kiến: Nếu quy định đó bắt buộc thực hiện thì chủ dự án vẫn thực hiện được. Thế nhưng, ông Đực cho rằng, nếu áp dụng ở Việt Nam thì nó không thực tế, bất hợp lý. Bởi lẽ, dù tỉ lệ NKT ở nước ta có thể nhiều hơn các nước khác nhưng việc xuất hiện ngoài đường, nơi công cộng rất ít, họ thường chỉ ở nhà.

Không phủ nhận tính nhân văn của vấn đề này, song ông Đực cho rằng: “Những quy định đó có thể dự trù cho 10 năm, 20 năm nữa khi nền kinh tế khá hơn, khi NKT đi lại những nơi công cộng nhiều hơn”.

Vị Phó Giám đốc này thẳng thắn: Nếu dành 2% chỗ để xe cho NKT là quá nhiều dù nó không ảnh hưởng, không gây khó khăn cho chủ đầu tư vì chỉ cần vẽ thêm vạch sơn ở những chỗ gần thang máy đi lại là ổn. Không tăng thêm diện tích chỗ để xe mà chỉ trích từ diện tích để xe đã có nên không ảnh hưởng và cũng không tăng chi phí hay khó khăn gì về mặt thiết kế cho nhà đầu tư.

Tuy nhiên, những yêu cầu về thang máy như  nút điều khiển nên có các ký tự hoặc tín hiệu cảm nhận được và hệ thống chữ nổi Braille, cạnh cửa ra thang máy tại mỗi tầng phải bố trí chữ nổi để trợ giúp cho NKT nhìn nhận biết điểm đến và điểm dừng của thang…. sẽ gây khó khăn cho DN vì phải thêm chi phí khi mua thang máy.

“500 người ở chung cư chưa chắc đã có một NKT, tôi đã quản lý 5 chung cư rồi nhưng chưa có chung cư nào có NKT ở nên nếu quy định này được áp dụng thì sẽ gây lãng phí. NKT không có để dùng, nhưng những phần lắp thêm ở thang máy sẽ như trò chơi cho trẻ nhỏ nghịch ngợm, bấm nhiều khiến thang máy dễ hư hỏng”, ông Đực dẫn chứng thêm.