Coi chừng đột tử khi gắng sức chơi thể thao

Bệnh nhân đo gắng sức tim mạch - hô hấp tại Phòng khám Bệnh viện ĐH Y dược

PGS.TS.BS Lê Thị Tuyết Lan, chuyên gia hô hấp, Chủ tịch Hội hen dị ứng miễn dịch lâm sàng TP.HCM cho biết, một số trường hợp chủ quan về sức khỏe có thể dẫn đến nguy hiểm tính mạng khi luyện tập thể thao. Các trường hợp này may mắn được phát hiện khi đến thăm khám và được đo gắng sức tim mạch – hô hấp tại Phòng khám Bệnh viện ĐH Y dược.

Một bệnh nhân nam (41 tuổi) cho biết hay mệt, khó thở khi vận động. Khi được đo gắng sức tim mạch – hô hấp để xác định nguyên nhân, các bác sĩ nhận thấy khi nghỉ ngơi, huyết áp bệnh nhân ở ngưỡng bình thường. Tuy nhiên, khi chỉ mới đạp xe ở cường độ thấp nhưng huyết áp bệnh nhân đã có dấu hiệu tăng. Khi đạp được 8 phút thì huyết áp bệnh nhân đã vọt lên trên 218 mmHg, vượt ngưỡng cho phép, có nguy cơ gây xuất huyết não dẫn đến liệt nửa người, thậm chí đột tử.

“Bệnh nhân còn trẻ, còn rất sung sức, chẳng may bị xuất huyết não gây liệt nửa người là gánh nặng không chỉ cho gia đình mà cả xã hội. Các trường hợp này không có dấu hiệu báo trước, chỉ khi tập luyện gắng sức mới phát hiện. Tập thể dục tốt nhưng sao cho an toàn, mang lại hiệu quả nên cần hiểu rõ tập đến khi nào thì ngừng. Mỗi con người có giới hạn khác nhau, không ai giống ai.”, ThS.BS Vũ Trần Thiên Quân, chuyên khoa hô hấp Phòng khám cho biết.

Nhận định những nguy cơ tiềm ẩn khi tập luyện thể thao với cường độ nặng, theo PGS Lê Thị Tuyết Lan, khi triển khai đo gắng sức tim mạch – hô hấp, người đo sẽ được đánh giá đồng thời hệ tim mạch, hô hấp, thần kinh cơ và chuyển hóa từ lúc nghỉ ngơi, bắt đầu vận động nhẹ đến vận động cường độ cao. Trong lúc gắng sức này, nhiều bệnh lý không hiện diện lúc nghỉ mà chỉ xuất hiện trong lúc gắng sức được bộc lộ ra như: huyết áp tăng giảm bất thường, rối loạn nhịp, thiếu máu cơ tim, hen suyễn, co thắt phế quản do gắng sức, rối loạn chức năng dây thanh...

Các bệnh lý càng nguy hiểm khi xuất hiện lúc gắng sức ở cường độ thấp và người bệnh có thể không nhận biết được, dẫn đến khi thi đấu hay gắng sức tập nặng sẽ dễ gặp phải tai biến. Do đó, để đảm bảo an toàn, mỗi cá nhân nên tham vấn chương trình tập luyện phù hợp với giới hạn sức khỏe của bản thân (đặc biệt những đối tượng có nguy cơ tim mạch, hô hấp, ít tập luyện hay tập luyện thường xuyên với cường độ cao).  Trước khi quyết định tập môn thể thao cường độ tập luyện cao, có thể đo khám các chức năng hô hấp – tim mạch để xác định mức tập luyện cho phù hợp.