"Coca Cola đang thách thức các DN Việt"

"Chẳng có logic nào giải thích được chuyện họ lỗ 20 năm, vì nếu lỗ mà lại mở rộng sản xuất sẽ càng lỗ thêm. Họ nói vậy là đang thách thức các DN Việt Nam”, TS. Lê Đăng Doanh – nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Quản lý kinh tế trung ương (CIEM) lên tiếng về chuyện lãnh đạo Tập đoàn Coca Cola vừa lên tiếng đổ lỗi cho chuyện họ lỗ là do năng suất lao động ở VN thấp.

TS. Lê Xuân Nghĩa nói thẳng, với “mánh” này của Coca Cola, nhiều DN Việt Nam đã bị hạ gục, trong

Vô lý chuyện đầu tư chưa biết bao giờ mới lãi?!

Trong cuộc gặp gỡ với báo giới ngày 6/6, Phó Chủ tịch Coca –Cola Irial Finan đã lý giải việc tập đoàn này trốn đóng thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) tại Việt Nam 20 năm qua là do làm ăn chưa có lợi nhuận.

Đồng thời, vị Phó Chủ tịch tập đoàn đồ uống nổi tiếng toàn cầu này “đổ lỗi” cho chuyện làm ăn lỗ trong suốt thời gian dài là do năng suất lao động Việt Nam chưa cao và quy mô chưa đủ lớn.

Đầu tư đã 20 năm ở Việt Nam nhưng lãnh đạo Coca-Cola nói chưa biết bao giờ mới có lợi nhuận (!?)

Khi phóng viên đặt câu hỏi về việc bất kỳ nhà đầu tư nào khi quyết định đầu tư vào thị trường mới bao giờ cũng phải lên kế hoạch phát triển và dự trù về thời gian sinh lời, ông Irial đã không đưa được ra câu trả lời thỏa đáng. “Coca –Cola vẫn đang tìm kiếm một quy mô đủ giá trị kinh tế để tạo ra lợi nhuận và không có một câu trả lời chính xác nào về thời gian mà Coca-Cola sẽ sinh lợi” – ông Irial giải thích.

Dẫn chứng, Phó chủ tịch tập đoàn đồ uống lớn nhất toàn cầu còn chỉ ra tại một số thị trường mà sản phẩm này mất tới 25 năm đầu tư mà chưa có lãi, trong khi tại Việt Nam khoảng thời gian mới là 20 năm (!). Và lẽ tất nhiên, vì chưa tính toán được khi nào có lãi, nên chắc chắn tập đoàn này vẫn sẽ tiếp tục báo lỗ để trốn thuế.

“Họ nói vậy là đang thách thức Việt Nam”

Dù khẳng định “không có chuyện DN này chuyển giá”, nhưng những lý lẽ đưa ra giải thích của lãnh đạo tập đoàn này thiếu sự thuyết phục.

Trao đổi với PV Infonet, TS. Lê Đăng Doanh – nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu & Quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) bức xúc: không có logic nào giải thích cho hành động trốn thuế của Coca Cola tại Việt Nam. “Tôi đọc những câu trả lời của lãnh đạo tập đoàn Coca – Cola trên báo chí giải thích chuyện không nộp thuế tại Việt Nam mà cứ như họ đang nói chuyện đùa. Chẳng có logic nào giải thích được, vì nếu lỗ mà lại mở rộng sản xuất sẽ càng lỗ thêm. Họ nói vậy là đang thách thức các DN Việt Nam” – TS. Doanh bức xúc.

Ông phân tích: Bình thường một DN nếu 3 năm liền làm ăn thua lỗ thì chắc chắn sẽ phải đóng cửa. Trường hợp của Coca-Cola lại ngược lại, kinh doanh 20 năm liền tại Việt Nam tập đoàn này công bố lỗ nên trốn đóng thuế, thậm chí số lỗ của họ còn lớn hơn vốn chủ sở hữu. Mặt khác, dù kinh doanh “bi đát’, Coca – Cola vẫn quyết định mở rộng sản xuất kinh doanh tại Việt Nam, nâng công suất từ 30 triệu thùng/năm lên 300-500 triệu thùng/năm.

“Đây không phải là một rủi ro trong hoạt động kinh doanh mà là lỗ trong chiến lược dài lâu”- ông nói.

Không tỏ ra ngạc nhiên trước chuyện các DN FDI lợi dụng kẽ hở chính sách để chuyển giá, song TS. Lê Xuân Nghĩa – Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển kinh doanh (BDI) nhận định, cách giải thích của lãnh đạo Coca-Cola là chưa hợp lý. Theo ông, thực tế các DN như Coca- Cola đang lợi dụng chuyện giám sát và quản lý tài chính yếu của cơ quan quản lý để “lách luật”.

Mánh khóe trốn thuế mà các DN như Coca – Cola lợi dụng tại Việt Nam lâu nay, là thay vì lấy tiền đóng thuế nộp cho ngân sách thì cố tình hạ giá bán xuống sát chi phí để bán được hàng. Các DN này phá giá cạnh tranh làm “bóp nghẹt” các đối thủ Việt Nam.

“Với “mánh” này, nhiều DN Việt Nam đã bị hạ gục, trong nhiều lĩnh vực chúng ta đã bị xóa sổ cả một ngành. Ngay như lĩnh vực sản xuất nước giải khát, giờ còn duy nhất Tân Hiệp Phát là dám đương đầu với các DN ngoại” – TS. Lê Xuân Nghĩa bức xúc.

Thực tế cho thấy, lượng nhập khẩu nguyên liệu của các DN sản xuất trong nước chỉ chiếm khoảng hơn 30%, trong khi các DN FDI lên đến 70 – 80%. Không biết trong số đó, có bao nhiêu % là lợi nhuận đã được chuyển ra nước ngoài, rồi lại quay ngược lại trong nước để cạnh tranh không lành mạnh.

Cùng với việc chuyển giá trốn thuế, không ít DN FDI thỏa sức chi tiền quảng cáo lấn át thị trường, trong khi DN Việt lại bị khống chế mức trần 10% chi phí quảng cáo, khuyến mãi…cùng nhiều chi phí chiết khấu thanh toán dẫn đến thua thiệt. 

Thêm nữa, lợi dụng khe hở thuế của Việt Nam với mức đóng thuế TNDN cao so với các nước trong khu vực, như tại Hồng Kông mức thuế TNDN chỉ có 15%, nên hoàn toàn dễ hiểu khi “DN muốn chuyển giá đóng thuế ở quốc gia khác thấp hơn nhằm tối đa hóa lợi nhuận”.

Trở lại với câu chuyện chuyển giá của DN FDI, mà cụ thể là trường hợp Coca-Cola, TS. Lê Đăng Doanh đặt câu hỏi về năng lực của ngành thuế. “DN báo lỗ triền miên, trốn nộp thuế mà ngành thuế không có biện pháp gì ngăn chặn, không làm rõ được… là câu hỏi lớn mà ngành thuế phải giải đáp cho công luận”- TS. Doanh nói.

Bày tỏ quan điểm của mình trước làn sóng “tẩy chay” sản phẩm của các DN nghi án chuyển giá, ông Doanh nhấn mạnh, đã tới lúc người tiêu dùng thể hiện quyền năng của mình, tẩy chay sản phẩm cạnh tranh thiếu lành mạnh: “Coca -Cola trốn nghĩa vụ thuế với Việt Nam, làm tổn hại tới DN Việt, thì đã tới lúc người dân Việt Nam nên cân nhắc có dùng sản phẩm này nữa hay không”.