Bộ trưởng KH&ĐT: “Nhà nước phải nhanh chóng thoái vốn…”

Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh chia sẻ tại chương trình Dân hỏi Bộ trưởng trả lời tối 15/12.

Theo Bộ trưởng Vinh, đúng là nền kinh tế Việt Nam trong những năm qua dựa nhiều vào yếu tố tài nguyên cũng như yếu tố vốn, trong khi năng suất lao động lại thấp. Cụ thể những nhân tố tác động đến tăng trưởng GDP của Việt Nam những năm qua, lao động chiếm 25,5%, vốn chiếm tới 57,54% và chỉ tiêu về chất lượng là năng suất tổng hợp (TFP) chỉ chiếm 16,25%.

Trong khi đó các nước khác (trong cùng thời kỳ 2001-2010), như Hàn Quốc tới 51,32% do TFP mà TFP dựa vào năng suất tổng hợp, thể hiện tiến bộ khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại, quản trị hiện đại góp phần tăng GDP. Trong khi đó cùng thời điểm này Việt Nam TFP chỉ có 19,5%.

Bộ trưởng Bộ KH&ĐT Bùi Quang Vinh. Ảnh internet

“Khi vốn đang siết chặt lại, đầu tư công giảm đi, rồi tài nguyên ngày càng cạn kiệt, Việt Nam tăng trưởng bằng cái gì? Riêng năm 2014 và 2015, chúng ta vẫn đang dựa vào tài nguyên và vẫn phải dựa vào vốn. Tuy nhiên, trong trung và dài hạn không thể tăng trưởng theo cách đó được” – Bộ trưởng Vinh nói.

Lý do theo ông Vinh vì tài nguyên như than, dầu khí, quặng sắt và tất cả tài nguyên khác rồi sẽ đến lúc cạn kiệt. Vì thế tài nguyên lớn nhất của Việt Nam đó là con người.

“Chúng ta phải dùng tài nguyên con người – tài nguyên quan trọng và quý báu nhất để tăng trưởng. Đó là sự năng động, trí thông minh, sự sáng tạo của nhân lực Việt Nam thì mới đổi mới được đất nước. Nhưng đó là mục tiêu trung và dài hạn. Còn trước mắt năm 2014 là chúng ta vẫn phải dựa vào vốn, vào tài nguyên để tăng trưởng có thể đạt được mục tiêu là 5,8%...”.

Đề cập đến hệ thống DN, Bộ trưởng KH&ĐT cho rằng, không nên phân biệt giữa thành phần kinh tế trong nước, với thành phần kinh tế FDI. Vì các doanh nghiệp nước ngoài một khi đã vào Việt Nam phải tuân thủ toàn bộ luật pháp Việt Nam và họ mang tiền đăng ký tại Việt Nam, và hoạt động như các doanh nghiệp khác...

“Chúng ta không nên phân biệt đối xử giữa DN FDI với DN trong nước. Đấy là điều chúng ta phải thống nhất với nhau. Nếu thấy doanh nghiệp FDI ở Việt Nam thành công quá thì không nên bức xúc, ngược lại phải hỏi tại sao các DN FDI tăng trưởng mạnh như vậy mà DN Việt Nam lại bê bết như vậy?” – ông Vinh đặt vấn đề.

Theo Bộ trưởng Vinh, hiện nguồn tiền cho DN vay không phải không có, trong ngân hàng vẫn dư. Quan trọng làm sao DN có thể tiếp cận được nguồn vốn lãi suất thấp.

“Thành lập công ty VMC – mua bán nợ xấu của tổ chức tín dụng, bước đầu giải quyết khoảng 130-150 nghìn tỷ đồng. Nhưng phải chuyển thành mua bán nợ xấu này để cắt đứt được nguồn các DN khó khăn để họ có đủ điều kiện để tiếp cận với nguồn lực mới. Đó là cái rất quan trọng.

Thứ hai, các DN phải xác định lại định hướng kinh doanh trong điều kiện mới. Tìm kiếm và xác lập thị trường ổn định và chọn lựa được sản phẩm mũi nhọn của mình để có đầu tư hiệu quả và dứt điểm, có sức cạnh tranh. Và một trong những giải pháp quan trọng là dứt khoát phải đưa khoa học công nghệ thành động lực chủ yếu trong tăng trưởng”.

Để làm được việc này, Bộ trưởng Vinh “mách” DN phải làm cho TFP tăng lên, năng suất lao động tổng hợp, năng suất sản phẩm và đặc biệt là quản trị DN hiện đại, hàm lượng khoa học công nghệ trong mỗi sản phẩm phải tăng lên. Trong đó, khoa học công nghệ là cứu cánh cho mỗi DN.

Cũng theo Bộ trưởng Vinh, trong trung và dài hạn, để đất nước phát triển, phải đưa tư nhân hóa tham gia vào nền kinh tế. Như vậy sẽ tạo ra nhiều công ăn việc làm, tạo cơ hội cho mọi người tham gia vào cung cấp dịch vụ công và đầu tư sản xuất kinh doanh.

“Như vậy nguồn tiền không cất trong tủ, không gửi trong ngân hàng mà được mang ra đầu tư. Lúc đó  một viên đạn sẽ bắn được nhiều mục tiêu. Đây là điều thế giới đều làm cả. Cho nên chúng ta phải cổ phần hóa bớt khu vực DN nhà nước. Nhà nước chỉ giữ lại lĩnh vực quan trọng, then chốt chưa cho tư nhân được đầu tư… Nhà nước phải nhanh chóng thoái vốn khỏi tất cả lĩnh vực mà tư nhân làm tốt hơn, như khách sạn, nhà hàng. Hay lĩnh vực cứ tưởng nhà nước chỉ độc quyền thì bây giờ cho tư nhân tham gia. Ví dụ trong giáo dục đại học, trung học, mầm non y tế…

Theo ông Vinh, trong tương lai nhà nước chỉ giữ lại khoảng 8 tập đoàn lớn. Nhưng trong tập đoàn lớn chỉ giữ tên thôi, còn các công ty trực thuộc sẽ cổ phần hóa. Một khi cổ phần hóa, thì vốn của Nhà nước nắm giữ ít và dần dần có thể rút bớt nữa.

Bên cạnh đó nhà nước sẽ tiếp tục tạo khung khổ pháp lý mới để DN tư nhân tiếp cận sòng phẳng về tài nguyên giống như DN nhà nước. Chỉ có con đường này kinh tế Việt Nam mới phát triển mạnh mẽ và lâu dài.