Ánh nắng mặt trời là "thủ phạm" gây ung thư da, ai dễ mắc?

Bệnh nhân bị ung thư da ở vùng da mặt

Dễ nhầm với viêm da

Bệnh nhân N.T.H 48 tuổi, Giao Thủy, Nam Định được các bác sĩ Bệnh viện Da liễu trung ương chẩn đoán ung thư da tế bào đáy.

Đang chờ phẫu thuật, bà H. kể từ 4 năm trước bà thấy ở gần vùng sống mũi xuất hiện một nốt sẩn và bà đã cạy nặn vì nghĩ trứng cá. Tuy nhiên, nốt sẩn đó không liền sẹo và mất đi mà nó cứ phát triển chậm làm Bà H. cũng không quan tâm chú ý đến nữa. Đến đầu năm 2019, vùng da tổn thương lan rộng bằng ngón tay cái, không đau chỉ ngứa, khó chịu nên bà H. đi khám ở bệnh viện tuyến dưới. Bác sĩ cho biết viêm da và tiêm kháng sinh. Bà H. kể tiêm 10 mũi kháng sinh đau cả tay nhưng vẫn không có dấu hiệu biến chuyển của vùng da tổn thương đó.

Bà đi khám chỗ khác thì bị chẩn đoán viêm da eczama và cho thuốc uống cùng với bôi. Cả tháng trời vẫn không có chuyển biến gì nên bà H. đến Bệnh viện Da liễu trung ương khám. Tại đây, Bác sĩ khám lâm sàng nghi ngờ ung thư da tế bào đáy nên cho làm xét nghiệm kiểm tra.

Kết quả, giải phẫu tế bào là ung thư tế bào đáy, một trong 3 loại của ung thư da và là loại chiếm tỷ lệ cao nhất. Ngay sau đó, bà H. được bác sĩ cho nhập viện điều trị để phẫu thuật ung thư da.

Trường hợp của ông L.V.L. trú tại Nghi Lộc, Nghệ An cũng tương tự. Bị tổn thương da ở vùng bụng và gây ngứa da. Ông L. khó chịu gãi và cứ như thế 3 năm qua tổn thương da cứ ngày càng to dần. Ông L. chữa tại Bệnh viện tỉnh nhưng vẫn chỉ là viêm da mà không phải là ung thư da.

Cả nhà ông đều không nghĩ là ung thư vì nó không có triệu chứng nào khác ngoài ngứa khiến bệnh nhân ngứa ngáy khó chịu. Gần đây, tổn thương loét rộng nên ông L. được con đưa ra Bệnh viện Da liễu trung ương khám. Kết quả, bác sĩ chẩn đoán ung thư da tế bào đáy.

Trường hợp của ông L. do tổn thương nặng ở thành bụng, ăn sâu nên các bác sĩ đã chuyển qua Bệnh viện K để điều trị.

Gia tăng bệnh nhân ung thư da

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Quang Minh – Phó trưởng khoa Phẫu thuật tạo hình thẩm mỹ và phục hồi chức năng Bệnh viện Da liễu trung ương cho biết những năm gần đây, theo ghi nhận của Bệnh viện Da liễu trung ương số ca ung thư da không ngừng tăng lên. Mỗi năm, bệnh viện điều trị khoảng 400 bệnh nhân ung thư da trong đó có nhiều bệnh nhân đến viện trong tình trạng nặng.

Ung thư da có ba loại chính, ung thư tế bào đáy chiếm 70 -80 % số ca ung thư da, ung thư hắc tố và ung thư tế bào vảy hay tế bào gai.

Đối với ung thư tế bào đáy căn bệnh ung thư phổ biến nhất, bác sĩ Minh cho biết nguyên nhân chính gây tế bào đáy là do ảnh hưởng của ánh nắng mặt trời dưới tác động của các tia UVA và UVB khiến da bị tổn thương. Ngoài ra, cũng ghi nhận vai trò của các yếu tố khác như gen…

 Đầu tiên có thể trên da xuất hiện những tổn thương sẩn hay dày sừng, sau đó ngày các phát triển lan rộng về kích thước cũng như xâm nhập sâu từng ngày gây ra ung thư da. Đặc điểm của ung thư tế bào đáy thường ở các vị trí vùng da hở  như đầu mặt, cổ…

Những người dễ bị ung thư da tế bào đáy là những người thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời như người làm nghề nông dân, công nhân cầu đường, thợ xây, xe ôm… những người da trắng dễ bị ung thư da hơn những người da sẫm màu.

Theo bác sĩ Quang Minh dấu hiệu cảnh báo ung thư tế bào đáy là các nốt sẩn, khối u ở vùng da hở, tổn thương tiến triển chậm. Xu hướng vùng bờ xung quanh gồ cao hình con trạch, có các sẩn nhỏ xung quanh gọi là hạt ngọc ung thư, ngoài ra tổn thương có thể nhiễm sắc tố, gây loét và thâm nhiễm xung quanh.

Ung thư tế bào đáy là bệnh ung thư da có tiên lượng tốt nhất do nguy cơ di căn. Bệnh nhân phát hiện ung thư da có thể điều trị triệt căn bằng phẫu thuật. Hiện nay, bệnh viện Da liễu trung ương có phương pháp phẫu thuật Mohs, là một phương pháp phẫu thuật tiên tiến hiện đại. Theo bác sĩ Minh đây là phương pháp điều trị ung thư da cho kết quả tốt, hiệu quả lên đến 98-99%. Tổ chức u được cắt bỏ từng lớp và được kiểm tra ngay trong lúc phẫu thuật bằng kính hiển vi.

Những vị trí còn tế bào ung thư sẽ được tiếp tục cắt bỏ cho đến tổ chức da lành. Kỹ thuật đã tạo ra được bước đột phá trong điều trị ung thư da, giúp cho bác sĩ xác định ngay được việc loại bỏ hết tổ chức ung thư trong quá trình phẫu thuật, tiết kiệm được tổ chức da lành xung quanh và giảm tối đa mức độ tái phát của bệnh. 

Để phòng ung thư da, bác sĩ Minh khuyến cáo, cách tốt nhất đó là tránh ánh sáng mặt trời là mặc quần áo dài tay, mang mũ rộng vành, sừ dụng kem chống nắng đúng quy cách. Khi có các dấu hiệu nghi ngờ, nên đến khám và kiểm tra, từ đó chẩn đoán và điều trị sớm các ung thư biểu mô tế bào đáy mới xuất hiện.