An toàn lao động trong "đại bản doanh" Samsung ra sao?

Theo báo cáo, IPEN cùng với Trung tâm Nghiên cứu giới, gia đình và môi trường trong phát triển (CGFED) đã tiến hành phỏng vấn 45 nhân viên Samsung Electronics và đưa ra kết luận: nhiều nhân viên của Samsung không được nhận hợp đồng lao động, tiếng ồn ở khu sản xuất cao hơn nhiều so với cho phép của VN, tất cả nhân viên được phỏng vấn đều cảm thấy mỏi mệt trầm trọng và chóng mặt, sẩy thai ở người lao động diễn ra thường xuyên...

Ông Bang Hyun Woo (bên trái), Phó TGĐ Samsung Việt Nam trao đổi với các phóng viên sáng 01/12.

Ngoài ra, công nhân phải đứng làm việc trong suốt 8-12 giờ đồng hồ và phải lặp đi lặp lại việc làm việc theo ca ngày đêm. Đặc biệt, báo cáo cho biết ngay nhân viên mang thai cũng phải đứng làm việc và nhiều người lao động gặp vấn đề về thị lực, sổ mũi, rối loạn tiêu hóa, đau khớp, đau chân...

Báo cáo cũng khuyến nghị cần thiết phải điều tra bổ sung về việc rò rỉ hóa chất. Bởi người lao động đang làm việc trong môi trường mở tiếp xúc với nhiều loại hóa chất đa dạng nhưng lại không nhận thức được về những rủi ro hóa chất trong công đoạn lắp ráp.

Samsung Việt Nam đã chính thức lên tiếng về những thông tin này. Trong bản "tuyên bố" về báo cáo của IPEN, Samsung cho biết: Rất lấy làm tiếc vì CGFED hợp tác cùng IPEN điều tra mà không hề đến thăm nhà máy hay xác minh lại quan điểm của công ty mà chỉ đơn phương đưa ra bản báo cáo về những nội dung không hề có căn cứ sát thực.

Samsung khẳng định đang tuân thủ một cách nghiêm ngặt pháp luật Việt Nam cũng như những tiêu chuẩn toàn cầu. 

Tất cả các cán bộ nhân viên Samsung Điện tử Việt Nam ngay khi vào công ty đều được ký hợp đồng lao động, công ty và bản thân người lao động mỗi bên giữ 1 bản. 

"Báo cáo của IPEN rằng Công ty không đưa hợp đồng cho người lao động, thời gian nghỉ ngắn và muốn đi vệ sinh phải được cho phép là hoàn toàn sai, không đúng sự thực", Samsung phản biện và cho biết thêm, các nhân viên tại Samsung Điện tử Việt Nam có thể sử dụng nhà vệ sinh bất kỳ lúc nào và không phải chịu bất kỳ giới hạn gì về thời gian. 

Với mục đích phòng ngừa các loại bệnh đa dạng có thể phát sinh do các thao tác lặp đi lặp lại liên tục, Samsung Electronics cho biết đã lập trung tâm cơ xương khớp cung cấp chương trình quản lý công thái học cho nhân viên. 

Thực tế, Samsung xác nhận tùy tính chất công việc và từng công đoạn, nhân viên phải thực hiện các thao tác đứng hoặc ngồi nhưng không có cơ chế chia bậc lương căn cứ theo điều này. 

Tùy theo từng công đoạn mà công ty đang vận hành 2 ca hoặc 3 ca và nhân viên đều được đảm bảo thời gian nghỉ.

Samsung Electronics công nhận có sử dụng hóa chất trong một số công đoạn, nhưng đều áp dụng các biện pháp để công nhân không bị phơi nhiễm nhờ thiết bị thoát khí, cùng việc đeo thiết bị bảo hộ.

Bằng việc đo lường đánh giá môi trường làm việc hai lần mỗi năm, cao hơn so với tiêu chuẩn của Việt Nam (mỗi năm 1 lần), Samsung khẳng định đã và đang duy trì môi trường làm việc an toàn và cho biết tự hào về những đóng góp của công ty đối với cộng đồng tại Việt Nam…

Chia sẻ với báo chí sáng 01/12/2017, ông Bang Hyun Woo, Phó TGĐ Samsung Việt Nam, cho biết: nếu IPEN xin lỗi, Samsung Việt Nam sẵn sàng bỏ qua và mọi việc sẽ dừng lại. Đến thời điểm hiện tại, công ty vẫn chưa đưa ra kết luận cuối cùng có khởi kiện đến cùng hay không.

“Nếu nghe qua có thể tưởng đó là một đề tài nghiên cứu lớn, nhưng đọc qua có thể thấy đó chỉ là những vấn đề, những câu chuyện mà ở bất kỳ nơi đâu chúng ta cũng có thể nghe. Cho nên báo cáo này tôi cho rằng không có chất lượng và cũng không đáng để nhắc đến”, ông Bang Hyun Woo nói.

Trên thực tế sau khi IPEN đưa ra báo cáo nói trên, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (LĐTB&XH) đã tiến hành thanh tra đối với hai nhà máy của Samsung tại Thái Nguyên và Bắc Ninh. Kết quả là có gần 40 nội dung được công ty thực hiện đầy đủ và phát hiện 3 lỗi phổ biến, trong đó có lỗi để công nhân làm thêm quá giờ (thông thường các doanh nghiệp sản xuất khác vi phạm khoảng trên 10 lỗi).

Về vấn đề công nhân làm thêm vượt quá thời gian theo quy định trong Luật Lao động theo kết luận của Bộ LĐTB&XH, ông Bang Hyun Woo cho biết, đối với bất kỳ một công ty sản xuất nào cũng sẽ có khoảng thời gian được gọi là “sản xuất cao điểm”, Samsung Việt Nam cũng không nằm ngoài quy luật này nên không thể tránh khỏi việc vượt quá thời gian làm thêm cho phép theo luật.

“Tại Samsung, công nhân có thể làm thêm 30 giờ/tháng, do sản xuất cao điểm nên đơn đặt hàng cao, công ty không có cách nào khác ngoài việc thỏa thuận với người lao động để họ làm thêm ngoài giờ. Samsung không có chính sách sa thải nhân viên khi không có việc, chính vì vậy công ty phải đưa ra chiến lược vận hành nhân lực phù hợp nhất, để không quá thừa vào giai đoạn thấp điểm và không quá thiếu vào giai đoạn sản xuất cao điểm”.

Lãnh đạo của Samsung Việt Nam cho biết, 75% lao động tại công ty là nữ, số lượng nhân viên đang mang thai là 4.000 người, số lượng nhân viên đang nghỉ thai sản là 9.300 người. Samsung Việt Nam khẳng định hoàn toàn không có việc cắt giảm lương một cách bất hợp lý vì lý do mang thai.

Ngay khi nhân viên được xác nhận mang thai sẽ được bảo hộ và có dây chuyền làm việc riêng, có ghế ngồi và bữa ăn đặc biệt (2 lần mỗi tuần). Khi nhân viên mang thai từ tháng thứ 7 trở lên sẽ có cơ chế nghỉ thai sản sớm đối với người có nguyện vọng. Ngoài ra, công nhân mang thai còn được tự do sử dụng trung tâm y tế trong công ty để kiểm tra tình trạng sức khỏe và được phép nghỉ ngơi bất kỳ lúc nào.