![Kỳ lạ người phụ nữ mọc sừng 'tiên' siêu hiếm trên cánh tay](https://static2-images.vnncdn.net/files/publish/2022/11/18/taysung-1027.jpg?width=260&s=SLjvveu7elF7RVcU32XBxw)
780 nghìn năm trước cá đã được nấu ở vùng đất Israel như thế nào?
Các nhà khoa học tin rằng nấu ăn trên lửa đã trở thành một trong những yếu tố chính trong quá trình tiến hóa của chi Homo, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất của tổ tiên loài người và thậm chí cả sự hình thành các mối quan hệ xã hội giữa họ. Nhưng vẫn chưa có sự thống nhất về thời điểm người cổ đại chuyển từ chế độ ăn thực phẩm sống sang thực phẩm nấu chín.
Có một số bằng chứng cho thấy rằng Homo erectus đã thực hành việc sử dụng lửa có kiểm soát từ khoảng 1,7 triệu năm trước. Nhưng không có bằng chứng nào cho thấy họ đã nấu thức ăn chứ không chỉ sưởi ấm quanh ngọn lửa.
Những phát hiện, là bằng chứng khá thuyết phục về việc nấu nướng trên lửa, cho đến nay vẫn liên quan đến người Homo sapiens và người Neanderthal thời kỳ đầu. Ví dụ sớm nhất có niên đại 170 nghìn năm.
![](https://static2-images.vnncdn.net/files/publish/2022/11/19/khao-co-hoc-1-99.jpg?width=0&s=3C4Q0cO1Syr3xEJtzypFKw)
Một thiếu sót của hầu hết các nghiên cứu về việc nấu ăn của người Homos sơ khai là chúng tập trung vào việc ghi lại bằng chứng như than củi, thay đổi màu sắc và co rút xương, biến đổi bề mặt….
Những bằng chứng này chỉ nói về việc sử dụng lửa chứ không khẳng định rằng thức ăn được nấu chín trên lửa. Để nói một cách chắc chắn về việc nấu chín đồ ăn, cần phải chứng minh rằng thực phẩm sống được tiếp xúc với nhiệt độ, nhưng rất khó có thể làm được điều này, vì sau khi săn những con vật lớn, người cổ đại thường tách thịt khỏi xương. Không rõ sau đó họ có nấu chín hay không, vì phần còn lại của thịt thực tế không được bảo quản và xương mà thịt được cắt ra thường không được nấu trên lửa.
Địa điểm khảo cổ Gesher-Benot Yaakov (Galilee, Israel) bắt đầu được khám phá vào năm 1981. Những người thời kỳ đồ đá cũ đầu tiên đã được tìm thấy ở đó - chủ yếu là đại diện của loài Homo erectus, nhưng một số nhà nhân chủng học cho rằng đúng hơn là loài Homo ergaster.
Dấu vết của bếp lửa và microlith của đá lửa, đá vôi và đá bazan đã được tìm thấy tại địa điểm này. Các nhà khoa học cho rằng các công cụ bằng đá thuộc về nền văn hóa Acheulean. Niên đại của địa điểm là 780 nghìn năm. Và nó nằm trên bờ sông Jordan.
Ngoài dấu vết của bếp lửa và microlith Acheulian, các nhà khảo cổ học đã khai quật được một số lượng lớn xác cá và động vật không xương sống dưới nước ở Gesher-Benot Yaakov - hơn 40 nghìn mẫu. Nhưng việc tìm thấy xương cá gần các địa điểm này không có nghĩa là những người cổ đại địa phương đang chế biến cá gefilte.
Họ có thể ăn sống hoặc sấy khô, và ném xương vào lò sưởi. Một bài báo đã được xuất bản trên tạp chí Nature Ecology & Evolution, các tác giả của bài báo đã kiểm tra những phát hiện về thức ăn còn sót lại từ địa điểm Gesher-Benot Yaakov.
Để bắt đầu, các nhà khoa học đã tháo dỡ phần còn lại của cá và phát hiện ra rằng không có nhiều xương trong số đó. Theo họ, các nhà nghiên cứu đã xác định rằng cư dân cổ đại của vùng đất Israel không ăn tất cả cá loại cá mà món cá yêu thích của họ là hai loài cá chép lớn (Cyprinidae) - Luciobarbus longiceps và Carasobarbus canis.
![](https://static2-images.vnncdn.net/files/publish/2022/11/19/khao-co-hoc-2-102.jpg?width=0&s=IZUSdav2R3KlKZrHcH9F5g)
Các tác giả của nghiên cứu đã áp dụng phương pháp nhiễu xạ bột tia X và phát hiện ra rằng răng hầu tìm thấy của những con cá chép này đã tiếp xúc với nhiệt độ thấp (dưới 500°C).
Một phân tích so sánh thực nghiệm cho thấy nếu cá được ăn sống hoặc sấy khô, sau đó phần còn lại được ném vào bếp lửa thì xương cá sẽ cháy thành than. Tức là cá được nướng trên lửa và ăn tại chỗ. Đây là bằng chứng sớm nhất về việc chuẩn bị thức ăn của người vượn.
Các nhà nghiên cứu lưu ý một chi tiết quan trọng: xác cá được phân bố đều trên tất cả các lớp khảo cổ liên quan đến địa điểm của người cổ đại ở Gesher-Benot Yaakov. Điều này có nghĩa là họ ăn cá ở đó liên tục chứ không phải theo mùa.
Tại vị trí đó có một dòng sông lớn. Tài nguyên nước có lẽ là một thành phần thiết yếu trong chế độ ăn uống của các vượn nhân hình sơ khai. Sự gần gũi của nhiều địa điểm khảo cổ Pleistocene sớm và giữa (khoảng 0,12-2,6 triệu năm trước) với các con sông và đầm lầy cho thấy vai trò quan trọng của chúng trong sự phân bổ của Homo.
Hạ Thảo (lược dịch)
![Kỳ lạ người phụ nữ mọc sừng 'tiên' siêu hiếm trên cánh tay](https://static2-images.vnncdn.net/files/publish/2022/11/18/taysung-1027.jpg?width=260&s=SLjvveu7elF7RVcU32XBxw)
![Hóa thạch ở Australia cho thấy bằng chứng lâu đời về sự sống trên Trái đất](https://static2-images.vnncdn.net/files/publish/2022/11/18/hoa-thach-570.jpg?width=260&s=gbsYN8NBsdONScTmp6TQ-g)
Hóa thạch ở Australia cho thấy bằng chứng lâu đời về sự sống trên Trái đất
![Tìm thấy dấu chân người 296.000 năm tuổi ở Tây Ban Nha](https://static2-images.vnncdn.net/files/publish/2022/11/18/dau-chan-96.jpg?width=260&s=rqJxmOssvxo7KSNhZqWdAA)