20.000 viên thuốc đặc trị ung thư bị tiêu huỷ: Bệnh viện lý giải gì?

BS Phù Chí Dũng, Giám đốc Bệnh viện Truyền máu huyết học TP.HCM giải thích về nội dung kết quả thanh tra

BS Phù Chí Dũng, Giám đốc Bệnh viện Truyền máu huyết học cho biết, bệnh viện là đơn vị đầu tiên trong cả nước đề xuất thực hiện chương trình viện trợ nhân đạo thuốc Tasigna cho bệnh nhân mắc bệnh Bạch cầu mạn dòng tủy (CML). Đây là loại thuốc chưa từng lưu hành ở Việt Nam, vì vậy, các thủ tục hành chính để nhập được thuốc về vô cùng khó khăn và phức tạp, kéo dài đúng 1 năm.

Tasigna là thuốc dành cho người bệnh CML đã bị kháng với dòng thuốc điều trị cũ Glivec. BS Dũng cho biết, ước tính đến thời điểm cuối tháng 7/2013, theo lý thuyết sẽ có khoảng 25% người bệnh kháng thuốc Glivec, tương đương khoảng 200 bệnh nhân thời điểm đó đang điều trị tại bệnh viện.

Tuy nhiên, BS Dũng khẳng định, khác với thuốc Glivec hoàn toàn miễn phí cho bệnh nhân thì Công ty Novartis viện trợ thuốc Tasigna yêu cầu cần có sự đồng chi trả của người bệnh với mức đóng khoảng 42 triệu đồng/năm. Dựa trên khả năng chi trả của bệnh nhân, bệnh viện dự kiến chỉ có khoảng 50 người có thể tham gia được chương trình Tasigna Copay trong vòng 12 tháng.

34.608 viên Tasigna 200mg đã về Việt Nam trễ hơn so với dự kiến và lúc đó, hạn dùng chỉ còn 10 tháng, theo BS Dũng là do phụ thuộc vào thủ tục xin tiếp nhận thuốc của các cơ quan chức năng quá lâu. Cụ thể, bệnh viện nhận được thư mời viện trợ từ tháng 7/2013, đến 26/11/2013 bệnh viện mới nhận được bộ chứng từ để đi làm các thủ tục xin phép các cấp có thẩm quyền như Sở Y tế, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị, UBND TP, Cục Quản lý dược, Sở Tài chính.
Đến ngày 21/7/2014, bệnh viện mới nhận được văn bản đồng ý của Sở Tài chính và báo công ty Novartis chuyển hàng về Việt Nam, ngày 27/7/2014, lô thuốc trên về tới cảng Tân Sơn Nhất.

Sau nhiều lần giải trình, xin hỗ trợ từ phía Hải quan TP.HCM, thuốc được nhập về kho của bệnh viện ngày 13/8/2014. Tổng số thời gian làm các thủ tục trên kéo dài gần 12 tháng. Sau khi thuốc về, người bệnh phải làm các thủ tục bắt buộc để tham gia, danh sách này phải được tổ chức Max Foundation xét duyệt nên đến ngày 27/9/2014, người bệnh mới được nhận toa thuốc đầu tiên và đến thời điểm này, chỉ còn 26 bệnh nhân tham gia.

Một số biên bản họp của bệnh viện đề nghị mở rộng đối tượng sử dụng thuốc

BS Dũng cho biết, khi thuốc về đến kho chỉ còn hạn sử dụng trong 10 tháng, số bệnh nhân tham gia chương trình giảm còn ½ nên bệnh viện đã chắc chắn không thể sử dụng kịp số thuốc vừa nhập trước thời gian hết hạn. Để tận dụng được tối đa số thuốc, bệnh viện đã nhiều lần làm việc với công ty Novartis đề nghị cho bệnh nhân được dùng thuốc miễn phí, mở rộng chương trình đến các bệnh viện trong toàn quốc đang cùng điều trị bệnh lý CML bằng thuốc Glivec hoặc thông báo cho các nơi chuyển bệnh đến, tuy nhiên các đề nghị này không được phía công ty chấp nhận và đồng ý hủy thuốc nếu không sử dụng hết.

BS Dũng nhấn mạnh: “Sau thời gian khẩn trương thúc đẩy các giải pháp, bệnh viện buộc phải để lại 19.997 viên Tasigna hết hạn để xin phép cơ quan cấp trên cho hủy theo quy định. Mặc dù phải hủy bỏ một số lượng thuốc ngoài ý muốn do các nguyên nhân khách quan nhưng chính nhờ nguồn thuốc quý này, chúng tôi đã cứu sống 26 người bệnh CML kháng Glivec”.

BS Dũng cho biết thêm, Tasigna là dòng thuốc đặc trị dành cho những bệnh nhân CML đã kháng Glivec nhưng không được ghép tủy. Nếu những bệnh nhân này không được điều trị bằng Tasigna thì bệnh sẽ diễn tiến nặng và có thể tử vong. Ngay trong thời gian chờ các thủ tục cấp phép được nhập thuốc về, đã có 5 – 10 bệnh nhân CML kháng Glivec tử vong vì không có thuốc điều trị.

Tuy nhiên, theo BS Dũng, sau những vướng mắc của chương trình viện trợ đầu tiên này, phía công ty Novartis đã làm việc với Bộ Y tế Việt Nam và ngày 1/1/2015 đã phê duyệt chương trình VPAP, là chương trình thuốc viện trợ dành cho người bệnh có bảo hiểm y tế. Theo đó, đối với những người tham gia BHYT trên 3 năm sẽ được dùng thuốc miễn phí (BHYT chi trả 40%, công ty Novartis chi trả 60%). Còn với những bệnh nhân chưa tham gia BHYT hoặc tham gia BHYT dưới 3 năm vẫn phải đồng chi trả 42 triệu/năm.

Tính đến nay, tại Bệnh viện Truyền máu huyết học đang có 150 người bệnh được sử dụng thuốc Tasigna miễn phí từ chương trình VPAP.

Ngoài ra, thủ tục nhập thuốc hiện nay đã giảm xuống còn 3 tháng và phía công ty Novartis cũng đã đồng ý cho bệnh viện luân chuyển thuốc với các đơn vị khác. Toàn quốc hiện có 8 trung tâm điều trị bệnh lý CML được luân chuyển sử dụng thuốc này.

BS Dũng cho biết thêm, có một sai sót trong kết luận của thanh tra thành phố về giá trị của 19.997 viên thuốc tồn kho. Theo đó, giá thuốc bệnh viện nhập về vào thời điểm tháng 5/2015 theo chương trình viện trợ là 199.000 đồng/viên, chứ không phải là giá bán trên thị trường vào thời điểm thanh tra (tháng 12/2016) là 700.000 đồng/viên. Do đó, số thuốc tồn phải tiêu hủy tính theo giá của thời điểm năm 2015 là 3.864.973.830 đồng chứ không phải tính theo giá thời điểm thanh tra là 13.998.639.889 đồng. Bệnh viện cũng đã có giải trình với Thanh tra thành phố, Sở Y tế và UBND TP.HCM về vấn đề này.