Xuất khẩu gạo thấp thỏm vì "mối ruột chia tay"

Theo Bộ NN&PTNT, tháng 2/2014, xuất khẩu (XK) gạo ước đạt 333.000 tấn, trị giá 154 triệu USD. Khối lượng này giúp nâng tổng XK gạo 2 tháng đầu năm lên 702.000 tấn và 330 triệu USD, giảm 12,3% về lượng và giảm 8,4% về giá trị so với cùng kỳ năm trước.

Trong đó, Philippines vươn lên vị trí đứng đầu về thị trường nhập khẩu gạo của Việt Nam với 53,54% thị phần. Tiếp đến là Trung Quốc và Hồng Kong.

Trong khi đó, Malaysia là “mối ruột” của Việt Nam thì ngày càng giảm dần nhu cầu mua. Mặc dù trong tuần trước, Malaysia có mời các nước chào giá để mua 300.000 tấn gạo trắng. Đây là hợp đồng mở, không thông qua đấu thầu mà chỉ dựa trên giá chào bán. Do đó, nước nào chào bán thấp thì họ mua.

Theo ông Trương Thanh Phong, Chủ tịch Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), chắc chắn Thái Lan sẽ giành được hợp đồng này. Bởi hiện giá bán của nước này thấp hơn so với các nước, với 380 USD/tấn. Còn Châu Phi, một trong những thị trường lớn của gạo Việt, dự báo chúng ta cũng sẽ khó có thể cạnh tranh với gạo Thái và Ấn Độ.

Cũng theo ông Phong, trong thời gian tới, XK gạo của Việt Nam sắp tới sẽ còn gặp nhiều khó khăn hơn khi thị trường đang dần bị co hẹp nghiêm trọng. Hiện, Thái Lan đang bán ra 16 triệu tấn gạo tồn kho để trả nợ. Ấn Độ cũng đang tồn kho 32 triệu tấn.

Hiện tại, thị trường Trung Quốc được cho là thị trường chính yếu của Việt Nam trong năm 2014. Bởi trong năm 2013, Trung Quốc là khách hàng lớn nhất của nước ta khi mua 3,6 triệu tấn, chiếm hơn 40% tổng xuất khẩu của Việt Nam. Tuy nhiên, theo ông Phong, vẫn chưa rõ Trung Quốc sẽ nhập khẩu bao nhiêu gạo Việt Nam trong năm 2014.

VFA dự báo, giai đoạn thu hoạch cao điểm vụ đông – xuân sẽ bị chậm lại 2 tuần, rơi vào giữa tháng 3/2014 do thời tiết lạnh hơn bình thường. Giữa tháng 3 cũng là thời điểm Việt Nam bốc xếp 300.000 tấn gạo ký từ hồi tháng 11 năm ngoái cho phía đối tác Philippines.