Thứ tha cho quá khứ

Huy Cường (bên trái) có vai diễn điện ảnh đáng nhớ

Bộ phim cũng sẽ tranh giải Cánh Diều Vàng 2015 vào ngày 12/3 tới vừa được CGV Art House giới thiệu rộng rãi đến công chúng.

Từ lỗi lầm của quá khứ
20 năm trước, tại ngôi làng này, cha của Đông – là xã trưởng - dẫn địch về giết dân làng. Ông Thập (NSƯT Trung Anh) may mắn sống sót sau trận càn, bây giờ đã là trưởng làng, luôn nhắc nhở mối thù ấy với người làng. Hằng năm, vào ngày giỗ làng, ông đều bảo tất cả người làng dùng dao, cuốc, gậy gộc,… đập vào mộ của kẻ thủ ác. Ông Thập sống cùng với mối thù, thậm chí quen đến độ khi nó lên da non lại cào ra cho tứa máu. Cả làng cũng vì thế lầm lụi sống với vết thương ấy.

Tại làng, còn có anh Bè (Huy Cường) ngơ ngẩn tốt bụng, luôn bị cho là “khùng”, yêu đơn phương cô lái đò và lo chuyện bao đồng, ôm thùng phi, vác tre làm cầu tạm cho làng. Đông (Trần Bảo Sơn) con trai kẻ từng dẫn địch về làng – đi làm ăn xa – do bị làng xua đuổi, phải đợi đêm xuống, cởi trần đội hoa, hương trên đầu lội sông thắp hương cho cha. Có cô Bưởi lái đò (Thúy Hằng) xinh đẹp, con ông Thập, trót “bụng mang dạ chửa” do dại khờ trao thân cho gã chủ tịch xã sở khanh, tham ô, tráo trở.

Từ nút thắt là chiếc cầu bị phá vỡ do bom đạn thời chiến, đến chiếc cầu dở dang trong thời bình, phim từ từ lật mở mối hằn thù, định kiến ám ảnh từ quá khứ, đến cái nhìn vị tha, tích cực của những người trẻ thời bình. Anh Bè chối đập vào mộ xã trưởng “chừ đánh rồi thì ba mẹ tui có sống lại được mô?”, nhiều lần xin ông Thập cho Đông bốc mộ cha. Bưởi dù không giúp Đông qua sông do sợ trái lệ làng nhưng khi Đông bị dân làng đuổi đánh lúc về viếng mộ cha, sẵn sàng cứu giúp. Dù rất thương và lo cho cha nhưng trước thái độ bảo thủ của ông Thập, Bưởi mạnh mẽ phản kháng. Dù giận ông Thập không cho bốc mộ nhưng Đông vẫn thương thằng Nam – cháu ông Thập và sẵn sàng giúp Bưởi khi cô lâm nạn với cái bầu.

Cảnh đám tang của làng sau 20 năm

Đến câu chuyện đầy tính nhân văn
Phim có nhiều chi tiết xúc động. Bàng bạc trong cái nắng, gió khắc nghiệt của miền Trung, trong cách trở của bờ bên này với bờ bên kia là tình người. Không dữ dội, mãnh liệt mà từ tốn, hiền hòa như nước con sông đã gội xanh mái tóc Bưởi. Đó là anh Bè nghĩa hiệp, cưu mang Bưởi, nhận bừa là cha đứa con trong bụng cô khi cô bị cha đánh, thương con gà trống như người bạn tri kỷ nhưng khi Bưởi ốm, không nghĩ suy làm thịt con gà cho Bưởi bồi bổ, vừa làm vừa khóc.

Đó là hình ảnh lũ trẻ reo vui tung tăng chạy trên chiếc cầu tạm bợ ấy từ bờ bên này qua bờ bên kia. Và kháo cho người xem biết rằng, người làng góp kẻ tấm ván, người cái đinh, ông Thập góp cái hòm để dành – vật ông quý nhất – để anh Bè hoàn thành chiếc cầu tạm. Việc làm của Bè, cuối cùng, trong mắt người làng đã không còn vô ích.

Và, cũng chính chiếc cầu ấy, đã gắn kết các cá thể trong làng lại với nhau. Để khi chiếc cầu tan nát sau trận mưa lớn, ông Thập, từ nhiều lần trăn trở trước đó, đã bừng tỉnh. Phim đan cài tinh tế yếu tố tâm linh giữa người sống và người chết, phản ánh sự đấu tranh nội tâm vô cùng giằng xé của ông Thập – một bên là mối thù “truyền kiếp” của làng, một bên là thứ tha, là tương lai của làng với cây cầu hoàn chỉnh. Hơn một lần, câu nói: “Chết là hết!” được nhắc lại.

Cuối cùng nút thắt đã được gỡ sau rất nhiều sự kiện: tấm lòng chân thành của Đông, sự tráo trở của tay chủ tịch xã,… Từ chỗ kiên quyết không cho Đông bốc mộ, ông Thập đã đồng ý để cha Đông ở lại làng và thừa nhận Đông là con của làng. Không phải vì lời đề nghị góp tiền xây cầu của Đông mà tâm tư ông sau nhiều dằn vặt, đã vỡ lẽ, để làng đỡ khổ, và để thanh thản, phải biết tha thứ cho quá khứ, mở lòng với hiện tại và hướng đến tương lai.

Thúy Hằng trở lại ấn tượng với phim ảnh sau thời gian vắng bóng. Ngoài “Những đứa con của làng”, cô còn tham gia phim truyền hình “Mưa bóng mây” của đạo diễn Trọng Trinh.

Cách tổ chức chỉn chu
Phim có những góc quay đẹp mắt, cảnh làng quê thanh bình được khắc họa đậm nét. Cái không khí bức bối được dồn đẩy lên theo từng khung hình. Cảnh chiến tranh ban đầu dựng chăm chút, chuyển mạch 20 năm có lớp lang đủ để người xem kịp bắt nhịp. Đặc trưng nhất của bộ phim chính là tiếng nói địa phương được giữ lại nguyên vẹn, khiến người xem có cảm giác thực về câu chuyện diễn ra ở một vùng quê miền Trung.

Nhiều khán giả trẻ sau khi xem phim, đã nói rằng, phim cho họ thấy được vùng quê họ chưa được đặt chân đến, với những định kiến mà họ không nghĩ là lại sâu đậm đến vậy. Việc giữ nguyên tiếng địa phương như vậy, đôi chỗ khiến người trẻ không hiểu hết được lời nhân vật song cũng mang lại cho họ cảm giác phong phú của tiếng Việt – điều mà họ chỉ đọc lớt phớt qua sách vở.

Những đứa con của làng, tác phẩm đầu tiên bước ra khỏi đề tài lối sống của giới trẻ (Vũ điệu đam mê, Em muốn làm người nổi tiếng) của đạo diễn Nguyễn Đức Việt thực sự là một điểm sáng so với những bộ phim được Nhà nước đầu tư vào năm 2014. Thành công lớn nhất của bộ phim, ngoài kịch bản chắc tay, đạo diễn có nghề còn nằm ở diễn xuất của các diễn viên. Đất diễn của Trần Bảo Sơn trong phim này không nhiều như kỳ vọng và có vẻ vẫn chưa thoát khỏi hình tượng của những vai diễn trước đấy. Thay vào đó, Huy Cường và Thúy Hằng – hai gương mặt lần đầu xuất hiện trong điện ảnh khiến người xem ngạc nhiên.

Huy Cường, gương mặt quen thuộc của phim truyền hình, chuyên trị những vai phản diện, từ giang hồ, lưu manh đến sở khanh độc ác lại có thể hóa thân ngọt ngào, lăn xả vào nhân vật Bè đến vậy. Nhân vật Bưởi đánh dấu sự trở lại của Thúy Hằng sau thời gian lui về chăm sóc gia đình. Cách diễn đè nén của Thúy Hằng, lúc nào cũng chỉ chực vỡ ra phù hợp với nỗi tan nát giấu kín của Bưởi bị người thương phụ bạc. NSƯT Trung Anh nhập vai xuất sắc đến độ người xem tin ông 70 tuổi và “khó chịu” thật!