Chào bầu Đức về tay tỷ phú Trần Bá Dương, HNG rớt giá thê thảm

Trong số ít các cổ phiếu không “bắt sóng” với đợt tăng nóng của thị trường chứng khoán giai đoạn khoảng 3 tháng vừa qua, HNG của CTCP Nông nghiệp Quốc tế Hoàng Anh Gia Lai là một trường hợp đáng để lưu tâm.

Ông Đoàn Nguyên Đức và tỷ phú Trần Bá Dương.

Cổ phiếu HNG gần như đứng ngoài cuộc trong cuộc đua về giá của hàng loạt cổ phiếu giai đoạn vừa qua. Nguyên nhân được cho là do cổ phiếu của doanh nghiệp ông Đoàn Nguyên Đức (bầu Đức) bị HOSE đưa vào diện cảnh báo từ 7/9/2020 do lợi nhuận sau thuế chưa phân phối tại 30/6/2020 là số âm.

Cụ thể, theo báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2019 và 6 tháng đầu năm 2020, HNG lỗ 2,4 nghìn tỷ đồng trong năm 2019 do doanh thu bán trái cây giảm mạnh 47%, khiến lỗ lũy kế đến 6 tháng đầu năm 2020 là âm 2,3 nghìn tỷ đồng.

Không chỉ bị đưa vào diện cảnh báo, HNG còn không đáp ứng các điều kiện tối thiểu để phát hành cổ phiếu ra công chúng. Thay vào đó, bầu Đức quyết định phát hành riêng lẻ 741,4 triệu cổ phiếu (tương đương 67% cổ phiếu đang lưu hành) với mức giá 10.000 đồng/cp cho Công ty Nông nghiệp Trường Hải (THAGRICO) nhằm tăng vốn lưu động và thanh toán nợ cho THAGRICO.

Tại thời điểm 31/12/2020, khoản nợ HNG phải trả cho THAGRICO là 6,3 nghìn tỷ đồng. HNG sẽ sử dụng 5,5 nghìn tỷ đồng từ việc phát hành riêng lẻ để thanh toán nợ, giảm dư nợ phải trả cho THAGRICO xuống còn 774 tỷ đồng. Phần còn lại từ đợt phát hành riêng lẻ sẽ được sử dụng làm vốn lưu động.

Những giải pháp nêu trên nhằm rộng đường cho tỷ phú Trần Bá Dương – Chủ tịch Tập đoàn Thaco – hoàn tất việc thâu tóm HNG và ngồi vào ghế Chủ tịch thay bầu Đức được công bố hôm 8/1/2021.

Kể từ đó đến nay cổ phiếu HNG lại rớt giá thê thảm với chỉ 2 phiên tăng giá. Kết thúc phiên đầu tuần (25/1), HNG đóng cửa tại 13.550 đồng/cp, giảm 21% kể từ 8/1.

Sau đợt phát hành riêng lẻ nói trên, tỷ lệ sở hữu của THAGRICO ở HNG tăng mạnh từ 28% lên 57%, từ đó công ty của ông Trần Bá Dương trở thành cổ đông lớn nhất tại HNG. Nói cách khác, HNG đã được chuyển quyền sở hữu chính thức từ bầu Đức sang ông Trần Bá Dương.

Động thái mới nhất là THAGRICO đề cử ông Trần Bá Dương và ông Trần Bảo Sơn làm thành viên HĐQT mới, ông Bùi Minh Khoa (đều là người của ông Dương) là thành viên Ban kiểm soát mới. Trong khi đó, đại diện của bầu Đức – ông Võ Trường Sơn, ông Nguyễn Quân Anh được miễn nhiệm khỏi HĐQT.

THAGRICO được thành lập vào ngày 18/03/2019, trong đó THACO là cổ đông lớn nhất (sở hữu 70%). Sau đó, HNG đã bán toàn bộ cổ phần tại các công ty con cho THAGRICO để cải thiện tình trạng thiếu vốn. Các công ty con này bao gồm: Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Cao su Đông Dương; CTCP Dong Penh; CTCP Cao su Trung Nguyên.

THACO cũng đã mua trái phiếu chuyển đổi của HNG vào tháng 8/2018. Vào tháng 8/2019, trái phiếu được chuyển đổi thành cổ phiếu với việc chuyển quyền sở hữu của THACO tại HNG cho THAGRICO.

Không dừng lại ở đó, HĐQT của HNG gần đây đã ban hành nghị quyết về việc bán toàn bộ cổ phần tại nhiều công ty con khác cho THAGRICO gồm: Công ty TNHH MTV An Đông Mia; Công ty TNHH MTV Cao su Hoàng Anh Quang Minh; Công ty TNHH MTV Bò sữa Tây Nguyên; CTCP Hoàng Anh Đắk Lắk.

Bốn công ty này sở hữu quỹ đất lớn (khoảng 20.000 ha) và sẽ được bán cho THAGRICO với giá khoảng 9 nghìn tỷ đồng. Trong đó, HNG sẽ nhận được 6,5 nghìn tỷ đồng, còn 2,5 nghìn tỷ đồng được sử dụng để thanh toán dư nợ của 4 công ty con nói trên.

Với tất cả các giao dịch giữa HNG và THAGRICO, bộ phận phân tích của CTCK SSI (SSI Research) tin rằng THAGRICO đã rót vốn vào HNG để đổi lấy cổ phần của HNG và toàn quyền sở hữu tại các công ty con của HNG.

Trong kế hoạch của năm 2021, HNG có kế hoạch bán 154 nghìn tấn hoa quả và 11 nghìn tấn cao su tự nhiên, tương đương 1,8 nghìn tỷ đồng và 343 tỷ đồng doanh thu. Công ty sẽ dùng tiền phát hành riêng lẻ để trồng cây ăn trái (1.000 ha cây chuối và 1.000 ha cây xoài) và thành lập trại chăn nuôi 8.000 con bò.

Nguồn vốn mới cũng sẽ giúp HNG giảm nợ, hiện cơ giới hóa nông nghiệp. Tuy nhiên, cả HNG và THAGRICO vẫn đang trong quá trình học hỏi cách trồng cây ăn trái quy mô lớn nên câu chuyện vẫn còn dài kỳ.

Hiền Anh