PGS Phan Toàn Thắng: Màng dây rốn là bảo hiểm sinh học cho con người

Hiện nay, việc lưu giữ tế bào gốc màng cuống rốn, máu cuống rốn cho con vẫn là một việc vô cùng mới mẻ tại Việt Nam. Gần đây, rất nhiều ông bố bà mẹ đã tìm hiểu và lựa chọn dịch vụ này.
PGS Phan Toàn Thắng: Màng dây rốn là bảo hiểm sinh học cho con người - ảnh 1

PGS.TS.BS Phan Toàn Thắng – người phát hiện nguồn Tế bào gốc từ Màng cuống rốn trẻ sơ sinh

Tế bào gốc màng cuống rốn được xem như “của để dành” cho con, đặc biệt trong điều trị các bệnh nan y như ung thư. Chi phí để theo bảo hiểm sinh học cho đứa trẻ lên đến cả trăm triệu đồng. 

Chúng tôi có cuộc trao đổi với PGS TS Phan Toàn Thắng  một bác sĩ người Việt Nam công tác tại Đại học Quốc gia Singapore, cha đẻ của công trình nghiên cứu về tế bào gốc từ màng dây rốn. PGS Phan Toàn Thắng đưa ra cái nhìn khách quan về vai trò của tế bào gốc trong điều trị ung thư hiện nay.

Thưa Tiến sĩ Phan Toàn Thắng, là nhà khoa học có nhiều năm gắn bó với tế bào gốc, xin Tiến sĩ có thể cho biết một “khái niệm” dễ hiểu về tế bào gốc?

PGS Phan Toàn Thắng: Tất cả chúng ta đều sinh ra từ một tế bào gốc – hay gọi là tế bào gốc phôi (Embryonic Stem Cells). Nhóm tế bào gốc này được tạo ra khi tinh trùng thụ tinh với trứng – trong giai đoạn nằm trong tử cung của mẹ, nó được điều hòa, phân chia, tăng về số lượng, biệt hóa tạo thành các mô tạng khác nhau, tạo ra một cơ thể hoàn chỉnh – đó là con người chúng ta, có mắt mũi, miệng, chân tay, lục phủ ngũ tạng... 

Cứ mỗi lần nhắc tới điểm này, ta lại thấy sự vĩ đại và kì diệu của tạo hóa – tạo ra chúng ta từ 1 tế bào gốc. Có lẽ không thể giải thích gì thêm, vì đơn giản đó là thành quả của hàng tỉ năm tiến hóa.

Sau khi chào đời, mô tạng của cơ thể chúng ta đều chứa các tế bào gốc chuyên biệt cho mô/tạng đó – hay được gọi là tế bào gốc trưởng thành (Adult Stem Cells hay Tissue-specific Stem Cells). 

Ví dụ, nhóm tế bào gốc tạo máu trong tủy xương sẽ có trách nhiệm tạo ra các tế bào máu như hồng cầu, bach cầu, tiểu cầu. Tế bào gốc nang lông sẽ tạo ra lông, thượng bì da (epidermis), và tuyến bã (sebaceous gland). Tế bào gốc tuyến vú tạo ra tế bào tiết sữa hay tế bào biểu mô tuyến vú…

Cơ thể chúng ta được tạo bởi hơn 60 ngàn tỷ tế bào. Các tế bào này trẻ khỏe, chúng ta trẻ khỏe - các tế bào này tổn thương/hay chết đi một lượng nhất định, chúng ta mang bệnh – nếu các tế bào này chết quá nhiều, chúng ta bệnh rất nặng và tử vong – các tế bào này già đi, chúng ta già đi. Thế nên, một khái niệm mới được đưa ra gần đây là “Lão hóa là do suy tế bào gốc”.

Hiện nay, tại Việt Nam xuất hiện nhiều sản phẩm được quảng cáo rầm rộ nhập khẩu từ Mỹ, Canada chiết xuất từ tế bào gốc, có tác dụng trong điều trị ung thư. Xin ông có thể đưa ra các khuyến nghị để bệnh nhân trở thành “người tiêu dùng thông thái”?

PGS Phan Toàn Thắng: Nếu có thực các sản phẩm này, tôi cần biết cụ thể và đọc kỹ các tài liệu khoa học liên quan. Theo những gì tôi biết và đọc hiện tại chỉ có những ứng dụng công nghệ tế bào/tế bào gốc như sau trong điều trị ung thư (trực tiếp hay gián tiếp) chính thống được công nhận và được lưu hành:

Thứ nhất là sử dụng các tế bào gốc tạo máu (Hemapoietic Stem Cells) có nguồn gốc từ tủy xương, máu ngoại vi, máu dây rốn trong điều trị các bệnh máu hạch ác tính.
PGS Phan Toàn Thắng: Màng dây rốn là bảo hiểm sinh học cho con người - ảnh 2
Thứ hai, sử dụng các tế bào miễn dịch (tế bào NK, DC...) tấn công tiêu diệt các tế bào ung thư, tăng cường khả năng miễn dịch đề kháng tiêu diệt các tế bào ung thư.

Thứ ba, sử dụng công nghệ tế bào gốc tái tạo mô lành bị tổn thương hay thiếu hụt sau phẫu thuật lớn loại bỏ khối u/ung thư. Ví dụ như sau khi cắt bỏ khối ung thư da và vùng da xung quanh, chúng ta để lại một vết thương cho bệnh nhân. 

Các chuyên gia tế bào gốc và các bác sĩ phẫu thuật dùng công nghệ nuôi cấy tế bào gốc da, tạo ra mô da nhân tạo mới và cấy ghép che phủ vùng da vết thương hở. Tương tự, có thể làm cho tái tạo xương, tái tạo gan... sau khi cắt bỏ một phần lớn mô xương, mô gan bị ung thư gây thiếu hụt mô lớn.

Còn các phương pháp khác ứng dụng tế bào gốc trong điều trị ung thư, có lẽ tôi chưa được biết, cần có tài liệu khoa học đọc thêm và tìm hiểu.

Tế bào gốc được xem như bảo hiểm sinh học, một thứ để dành được cho tương lai, trong dự phòng và hỗ trợ điều trị ung thư. Tế bào gốc có vai trò như thế nào thưa ông?

PGS Phan Toàn Thắng: Tế bào gốc có vai trò rất quan trọng. Theo tôi đó là tương lai của y học hiện đại.

Một ứng dụng quan trọng là sử dụng các tế bào miễn dịch (tế bào NK, DC...) tấn công tiêu diệt các tế bào ung thư, tăng cường khả năng miễn dịch đề kháng tiêu diệt các tế bào ung thư. Nói một cách nôm na, các tế bào miễn dịch được xem như hệ thống an ninh, quốc phòng của cơ thể bạn chống lại “thù trong”, “giặc ngoài”. Thù trong có thể xem là các tế bào ung thư, còn giặc ngoài là vi sinh vật gây hại.

Tương lai xa hơn và ước mơ lớn của các nhà khoa học y học là ứng dụng tế bào gốc trong chống lão hóa và các bệnh lão suy bao gồm ung thư, tiểu đường, tim mạch và thoái hóa thần kinh. 

Đây là chủ đề rất nóng của khoa học y học đương đại tại các cường quốc y học, đang hút một lượng kinh phí đầu tư khổng lồ. Bản thân tôi và nhóm nghiên cứu của tôi tại Singapore cũng tham gia cuộc đua này nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc màng dây rốn trẻ sơ sinh.

Tế bào gốc từ màng dây rốn – từ khóa quen thuộc với khá nhiều người, họ đã bỏ ra số tiền lớn để gửi cuống rốn khi sinh con với mong muốn dây cuống rốn sẽ là lá bùa hộ mệnh cho những đứa con thân yêu của họ. Tiến sĩ cho biết cụ thể lợi ích của việc lưu giữ cuống rốn như thế nào? Các bác sĩ sẽ sử dụng tế bào gốc máu cuống rốn trong điều trị những bệnh nào? Cuống rốn có thể lưu trữ được bao nhiêu năm?

PGS Phan Toàn Thắng: Việc lưu trữ tế bào gốc từ máu và màng dây rốn ngày càng trở nên phổ biến trên toàn thế giới. Các nguồn tế bào gốc từ dây rốn được xem như bảo hiểm sinh học cho con cháu bạn, cho bạn và gia đình bạn. Tế bào gốc tạo máu từ máu dây rốn dùng cho tái tạo máu. 

Còn các tế bào gốc biểu mô và trung mô từ màng dây rốn giúp cho tái tạo mô tạng đặc khác của cơ thể như da, giác mạc mắt, sụn, xương, tim, gan...Hiện tại tôi và nhóm khoa học của chúng tôi đang thiết lập các cơ sở nuôi cấy tế bào tiêu chuẩn GMP tại Mỹ, Thụy Sĩ, Singapore và Trung Quốc để phục vụ cho các bệnh nhân có nhu cầu sử dụng tế bào gốc màng dây rốn trong điều trị.

Các tế bào gốc máu và màng dây rốn được lưu trữ trong điều kiện siêu đông lạnh -196 độ C trong nito lỏng. Nếu duy trì bảo đảm tại điều kiện này, tế bào gốc lưu trữ vĩnh viễn. Đây cũng là một điều thú vị. 

Sau khi chào đời, tế bào gốc máu và màng dây rốn của em bé được lưu trừ siêu đông lạnh, mỗi năm em bé thêm một tuổi, nhưng nguồn tế bào gốc này vẫn cứ tại tuổi số 0. Khi em bé đến 50, 60 tuổi, thì có thể quay lại dùng chính tế bào gốc sơ sinh rất trẻ của chính mình giúp cho chính mình chống lão hóa, điều trị bệnh. Nghe như chuyện khoa học viễn tưởng. Nhưng thực tế có thể thực hiện được. Và tế bào gốc này hoàn toàn có thể đánh bại các bệnh ung thư.

- Xin cảm ơn PGS!

Khánh Ngọc

Vinamilk bắt tay các đối tác y tế lớn đẩy mạnh chăm sóc sức khoẻ cộng đồng

Công ty cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk) cùng Hệ thống trung tâm tiêm chủng vắc xin Việt Nam (VNVC) và Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh vừa ký hợp tác chiến lược, hướng đến nâng cao sức khỏe cộng đồng bằng việc kết hợp giữa chăm sóc y tế và dinh dưỡng.

Nâng mũi giống 'thần tiên tỷ tỷ', cô gái khẩn cầu bác sĩ 'trả về nguyên bản'

Có khuôn mặt ưa nhìn gần như không điểm 'chết' nhưng cô gái Hà Thành vẫn quyết tâm đi nâng mũi giống thần tiên tỷ tỷ ở Trung Quốc - trào lưu đang rầm rộ trên mạng. 6 tháng sau, cô gái tìm gặp TS. Tống Hải khẩn cầu bác sĩ 'trả về nguyên bản'.

Nửa thế giới ăn cơm đều đặn có tốt cho sức khỏe?

Là lương thực chính của hơn 3,5 tỷ người trên thế giới, hiếm có loại thực phẩm nào được ưa chuộng rộng rãi như gạo. Người dân nhiều nước như Việt Nam còn ăn cơm hằng ngày.

Nguy kịch sau khi uống chai nước do người thân đưa

Một bé trai ở Kiên Giang bị ngộ độc cấp, suy gan thận sau khi uống một chai nước. Người thân không biết bên trong chai là keo dán thuyền và dung môi hữu cơ.

Nước dừa ngon ngọt, nhiều chất bổ nhưng tối kỵ với một số người

Bù nước hiệu quả, ổn định đường huyết nhưng nước dừa lại là thức uống không phù hợp với người có bệnh thận, hội chứng ruột kích thích.

Hơn 2000 người cao tuổi Hà Nội đồng diễn thể dục dưỡng sinh trên phố đi bộ

Không chỉ thể hiện các bài đồng diễn thể dục, múa dưỡng sinh nhẹ nhàng, các “vũ công” U60 - 80 gây ấn tượng với người xem bởi các động tác võ thuật khỏe khoắn, bài thái cực quyền điêu luyện hay những điệu khiêu vũ tập thể sôi động.

FWD triển khai chương trình hỗ trợ sức khỏe tinh thần miễn phí cho người Việt

Từ ngày 22/9, người dân Việt Nam đã có thể nhận được sự hỗ trợ miễn phí trong việc chăm sóc sức khỏe tinh thần từ chương trình “FWD Vững tinh thần” của FWD Việt Nam.

Long An: Ứng dụng phần mềm sức khỏe dinh dưỡng cho bà mẹ và trẻ em từ Ajinomoto

Ajinomoto Việt Nam vừa phối hợp Vụ Sức Khỏe Bà mẹ & Trẻ em (Bộ Y tế), Sở Y tế tỉnh Long An tổ chức Hội nghị triển khai phần mềm “Xây dựng thực đơn cân bằng dinh dưỡng cho phụ nữ mang thai, bà mẹ cho con bú và trẻ em từ 7 tháng đến 60 tháng tuổi”.

Bộ Y tế đề xuất hộ sinh cũng được xét tặng danh hiệu Thầy thuốc nhân dân

Trong dự thảo Nghị định mới về xét tặng danh hiệu Thầy thuốc nhân dân, Thầy thuốc ưu tú đang được lấy ý kiến, Bộ Y tế đề xuất bổ sung hộ sinh vào đối tượng xét tặng.

Bỏng nặng vì dùng gậy nhôm gạt đường dây điện cao thế

Trong lúc đang làm việc tại nhà, thấy đường dây điện cao thế vướng víu nên người đàn ông này dùng gậy nhôm gạt dẫn tới bị điện giật.

Đang cập nhật dữ liệu !