Ông Trần Hữu Huỳnh: Không có “mùi tiền” trong hoạt động của chúng tôi

Luật sư Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài Quốc tế Việt Nam (VIAC), đã có những trải lòng với các phóng viên về hoạt động của VIAC nhân Lễ công bố Quy tắc tố tụng Trọng tài VIAC 2017 diễn ra sáng 22/02.

Ông Trần Hữu Huỳnh khẳng định VIAC là một tổ chức phi Chính phủ, phi lợi nhuận, luôn cố gắng song hành cùng doanh nghiệp.

“Chúng tôi luôn cố gắng đưa ra phương thức giải quyết mà không có "mùi tiền" trong đó”, ông Huỳnh nói. “Chúng tôi mong cộng đồng, các cơ quan quản lý nhà nước và cơ quan báo chí hãy giám sát chúng tôi, để không chỉ minh bạch các quy tắc mà còn minh bạch trong hành xử. Vì vậy, chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan để VIAC luôn là một địa chỉ không có bất kỳ sự vòi vĩnh, nhũng nhiễu nào, không có bất kỳ sự mờ ám nào ngoài chi phí chính thức”.

VIAC được thành lập từ năm 1993, đến nay tổ chức này đã thụ lý và giải quyết 1.164 vụ tranh chấp với 158 trọng tài viên. Ông Huỳnh cũng khẳng định: Tôi chưa từng nghe bất kỳ một thông tin chính thức hay không chính thức nào từ doanh nghiệp về việc trọng tài viên VIAC nhũng nhiễu, vòi vĩnh”.

Ông Trần Hữu Huỳnh, Chủ tịch VIAC.

Nghị quyết số 19-2017/NQ-CP của Chính phủ về tiếp tục thực hiện những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2017, định hướng đến năm 2020 cũng đã khẳng định tòa án không can thiệp vào nội dung của phán quyết trọng tài. Như vậy, nguy cơ các phán quyết trọng tài bị hủy đã bị giảm đi rất nhiều khi phán quyết của trọng tài có giá trị pháp lý tương đương với giá trị pháp lý của tòa án và các bên có nghĩa vụ phải tuân thủ.

Cơ quan thi hành án, đặc biệt là Cục Thi hành án (Bộ Tư pháp) cũng đã có quan điểm rõ ràng là không phân biệt phán quyết của trọng tài hay bản án của tòa án. Ông Huỳnh khẳng định các tranh chấp tại trọng tài không chỉ là giữa các doanh nghiệp với nhau, mà còn có thể là giữa doanh nghiệp với chính quyền, hoặc cá nhân với doanh nghiệp. Tuy nhiên, hiện nay các ngân hàng trong nước đang tỏ ra vừa thích thú, vừa dè dặt với trọng tài, thì một số ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam họ đã đưa vào hợp đồng điều khoản sử dụng trọng tài thương mại nếu có tranh chấp.

Theo bà Nguyễn Thị Mai, Phó Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp (Bộ Tư pháp), các chi phí doanh nghiệp phải trả để theo đuổi một vụ kiện tài tòa án còn lớn hơn rất nhiều so với chi phí phải trả cho hội đồng trọng tài, sâu xa hơn nữa là uy tín và hình ảnh của doanh nghiệp.

“Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt giữa các trung tâm trọng tài quốc tế từ các quốc gia lân cận như Singapore, Hồng Kông, Trung Quốc, việc không có phán quyết nào bị vô hiệu hóa trong 2 năm qua đã chứng tỏ đội ngũ trọng tài viên đã tạo lập được lòng tin cho giới kinh doanh, đầu tư trong và ngoài nước. Tuy nhiên, do chính sách phí trọng tài chưa cao nên VIAC chưa thu hút được nhiều trọng tài viên nước ngoài”, bà Nguyễn Thị Mai nói.

Trong khi đó, Luật sư Bùi Văn Thành – Trưởng Văn phòng Luật sư Mặt Trời Mới, Luật sư thành viên VIAC – cho rằng trong bối cảnh trao đổi thương mại giữa Việt Nam với Đài Loan và Trung Quốc ngày một phát triển, có tới 5.000 doanh nghiệp Đài Loan đang đầu tư tại Việt Nam, thế nhưng không có luật sư nào của VIAC tinh thông tiếng Trung Quốc là một thiết sót.  

Ông Trần Hữu Huỳnh thừa nhận hiện không có thành viên nào của VIAC mang quốc tịch Việt Nam có thể đọc thông viết thạo tiếng Trung Quốc, nhưng lại có một trọng tài viên mang quốc tịch Trung Quốc. Ông cũng khẳng định VIAC sẽ không vì thu hút luật sư ngoại mà chạy đua tăng phí với các tổ chức khác bởi hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam là doanh nghiệp vừa và nhỏ, tiềm lực còn quá ít.

Trên thực tế đã có những vụ kiện các luật sư trong và ngoài nước cùng ngồi giải quyết thông qua hội nghị trực tuyến cùng một lúc từ 3-4 quốc gia khác nhau theo đúng trình tự tiến hành bình thường.