Ông chủ công ty may xuất khẩu lá tía tô sang Nhật thu tiền tỷ

Tía tô – mặt hàng xuất khẩu tiềm năng

Đối với Nhật Bản, lá tía tô là một thứ gia vị quan trọng. Trong các món ăn truyền thống như sushi, sashimi, lá tía tô được sử dụng như thứ gia vị ăn kèm với hải sản tươi sống. Còn với y học Nhật Bản, lá tía tô được coi là loại thảo dược quý hiếm. Nắm bắt được tình hình đó, một doanh nghiệp may của Việt Nam đã mạnh dạn chuyển hướng trồng lá tía tô để xuất khẩu đi thị trường được cho là khó tính nhất thế giới này.

Quy trình trồng và thu hoạch lá tía tô xanh phải theo đúng tiêu chuẩn Nhật Bản.

Vẫn biết chọn lá tía tô là mặt hàng tiềm năng khi được xuất khẩu nhưng để đạt đến chuẩn Nhật Bản thì doanh nghiệp Việt Nam cũng phải tuân theo quy trình sản xuất rất nghiêm ngặt của thị trường này. Ông Nguyễn Xuân Bằng - Giám đốc Điều hành Công ty Cổ phần May Hồ Gươm cho biết: “Giai đoạn đầu, phía đối tác Nhật Bản tư vấn cho doanh nghiệp, sau đó doanh nghiệp phải hoàn toàn thuê chuyên gia Nhật Bản cùng với doanh nghiệp làm tại trang trại và hướng dẫn, đào tạo cho cán bộ, công nhân của mình hàng ngày để làm ra được sản phẩm cuối cùng là lá tía tô xuất khẩu sang Nhật theo đúng yêu cầu của đối tác. Lá tía tô xanh là loại lá gia vị, ăn sống trong bữa ăn của người Nhật nên có giá trị khác hẳn các loại rau truyền thống, đồng thời quy trình trồng, bảo quản, vận chuyển rất nghiêm ngặt”.

Ông Nguyễn Xuân Bằng chia sẻ, để đáp ứng được nơi trồng lá tía tô đạt tiêu chuẩn, Công ty đã đầu tư hơn 150 tỷ đồng cho hệ thống nhà xưởng, trang trại rộng hơn 11ha theo đúng quy trình trồng tía tô xanh Nhật Bản tại thôn Khám (xã Lâm Thao, huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh).

Toàn cảnh khu trồng lá tía tô xanh.

Theo ông Bằng, bắt đầu từ tháng 5/2017, Công ty Cổ phần  Tập đoàn May Hồ Gươm đã bắt tay vào xây dựng các khung nhà màng, các khu vực phụ trợ cho việc canh tác tía tô xanh... Sau 2 tháng, trang trại mới chính thức đi vào hoạt động.

Ông Nguyễn Văn Bình, Giám đốc kỹ thuật trang trại tía tô nhấn mạnh, quy trình thực hiện từ lúc gieo trồng đến khi thu hoạch cũng rất công phu, đòi hỏi kỹ thuật chặt chẽ theo đúng chuẩn nông nghiệp Nhật Bản. Cụ thể, hạt giống được nhập từ Nhật Bản, đất phải được xới bằng tay, quạt thông gió điều hoà không khí đảm bảo cho nhà trồng  nhiệt độ duy trì 30-35°C, cây được tưới bằng hệ thống phun sương định kỳ, trong nhà trồng có lắp đèn chiếu sáng đảm bảo tía tô sinh trưởng đều đặn… Nhiệt độ, độ ẩm luôn được kiểm tra thường xuyên và duy trì ổn định. Các thông số về nguồn nước, môi trường, vi khuẩn được lấy mẫu và phân tích hàng tuần.

Lá tía tô được phân loại theo 3 kích cỡ chuẩn Nhật Bản.

Quy trình sản xuất nghiêm ngặt

Không chỉ công phu trong quá trình canh tác, mà để đến được thị trường Nhật Bản, lá tía tô còn phải tuân theo một quy trình thu hoạch, bảo quản, đóng gói rất tỉ mỉ và chi tiết đến từng chiếc lá. Theo đó, lá xuất khẩu được là lá từ thứ 7 trở lên của cây, nhưng phải đảm bảo kích cỡ 6-8cm, những chiếc lá già đều bị hái bỏ đi. Sau khi thu hoạch, vài ngày sau, lá non phát triển thêm đạt kích cỡ như yêu cầu để xuất khẩu thì mới được hái tiếp.

Được biết, hai giờ sau khi hái, lá tía tô xanh được phân loại theo kích cỡ, sơ chế rồi cho vào kho lạnh. Lá tía tô được phân loại theo 3 kích cỡ chuẩn Nhật Bản bằng cách chọn lọc bằng tay, cột 10 lá thành một và xếp vào thùng đều tăm tắp. Mỗi thùng, theo kích cỡ lá, lá cỡ to có khoảng 11.000 lá nặng khoảng 50kg, lá cỡ nhỏ hơn có thể lên hơn 12.000 lá. Trước khi đưa vào nhà lạnh để bảo quản sẽ được công nhân ở khâu tiếp theo rà soát từng lá thêm một lần nữa để đảm bảo lá đều, không rách. Sau 5 tiếng được đặt trong nhà lạnh ở nhiệt độ 10°C, lá trở nên cứng, giữ được độ tươi và chuyển đến Nhật.

Sau khi chọn lọc, lá tía tô xanh được cột 10 lá thành một và xếp vào thùng.

Ông Nguyễn Xuân Bằng cho biết, hiện mỗi ngày trung bình trang trại cho thu hoạch khoảng 100.000 lá (khoảng 50-60kg) đủ tiêu chuẩn xuất khẩu đi Nhật. Theo tính toán, nếu áp dụng đúng theo quy trình thì trung bình 1ha trồng tía tô sẽ cho thu hoạch khoảng 17-18 triệu lá, doanh thu khoảng hơn 11 tỷ đồng. Dự kiến, nhu cầu lá tía tô của Nhật Bản có thể giúp công ty thu về trên 11 tỷ đồng/năm/ha. Tuy nhiên, năng lực thị trường hiện nay mới đáp ứng được khoảng 8% nhu cầu tiêu dùng của người dân Nhật Bản. Do đó, còn rất nhiều tiềm năng mở ra đối với loại cây trồng mới này. “Theo năng lực hiện nay, trang trại tía tô xanh xuất tía tô đến thị trường Nhật Bản 2 lần/tuần.Dự tính sau này khi hoạt động sản xuất, diện tích trồng được mở rộng, doanh nghiệp sẽ xuất tía tô đến Nhật Bản hàng ngày”, ông Bằng nhấn mạnh.