Nhà băng lý giải nghịch lý "thừa tiền, bí đầu ra"

Ồ ạt giảm lãi suất cho vay

Ngay sau khi NHNN công bố giảm lãi suất, NHTMCP Đầu tư & Phát triển Việt Nam (BIDV) đã "nổ phát súng" đầu tiên khi chính thức công bố hạn mức lãi vay mới. Theo đó, mức lãi vay ngắn hạn đối với 4 lĩnh vực ưu tiên được nhà băng này mạnh dạn đưa về mức 13%/năm. Đối với các khoản vay ngắn hạn thông thường, khách hàng đủ điều kiện vay vốn NH, có định hạng tín nhiệm cao lãi suất vay được áp dụng bằng lãi suất trần huy động + 1% - 2%/năm, tương đương mức lãi suất từ 12% - 13%/năm.

Mức lãi suất huy động 9% được NHNN "hứa" sẽ duy trì từ nay tới cuối năm

Mới đây nhất, ngày 12/6, NH Nông nghiệp & Phát triển nông thôn (Agribank) cũng đưa ra biểu lãi cho vay ưu đãi đối với khách hàng xuất khẩu là 11%/năm; vay ngắn hạn VND tối đa với 4 nhóm đối tượng ưu tiên là 13%/năm; lãi suất cho vay đối tượng khác 14 - 15,5%/năm, vay trung hạn từ 15-16,5%/năm; dài hạn từ 15%-17%. Cho vay lĩnh vực phi sản xuất từ 14,5%-17,5%/năm.

Theo tính toán của Agribank, chỉ tính riêng qua 3 lần giảm lãi suất cho vay lợi nhuận của Agribank đã giảm luỹ kế xấp xỉ 4 nghìn tỷ đồng. Nhưng theo ông Nguyễn Ngọc Bảo – Chủ tịch HĐQT Agribank thì dù giảm lợi nhuận nhưng nhà băng này vẫn "quyết làm" tới cùng để vốn vay thấp thực sự đến được tay "người cần dùng".

Tuy thế, khi nghe thông tin lãi suất vay đã giảm khá nhiều nhưng Giám đốc tài chính công ty chế biến thức ăn chăn nuôi tại Văn Giang (Hưng Yên) lắc đầu "chắc gì DN đã tiếp cận được". Bằng chứng là, lãi suất từ tháng 3 tới nay đã giảm khá nhiều, nhưng công ty vị giám đốc này vẫn không thể tiếp cận như những gì các NH quảng cáo. "Với lĩnh vực kinh doanh của DN, theo như quy định sẽ được vay với lãi suất 13%/năm, nhưng để vay được lãi suất rẻ thì phải phát sinh những món vay mới, mà trong lúc tình hình tiêu thụ hàng khó khăn như hiện nay thì rất khó. Thế nên hiện các khoản vay gần đây nhất chúng tôi vẫn phải chịu mức lãi suất trên 18%/năm" – vị giám đốc ngán ngẩm.

Trao đổi với Infonet bên lề hội thảo Quản trị hiệu quả nguồn vốn cơ hội đầu tư 6 tháng cuối năm, chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, sở dĩ NH và DN chưa thể gặp được nhau là do chưa gặp nhau về tư duy. Các NHTM có vốn, có nhu cầu cho vay, nhưng DN lại có lượng hàng tồn kho cao, khá nhiều DN không trả được nợ cũ. Tất yếu, NH chưa thể sẵn sàng cho DN vay thêm, bởi xét một cách công bằng, bản thân NH cũng là DN.

"Cũng cần thông cảm cho các NH vì họ đã huy động vốn từ trước đây với các mức lãi suất huy động cao hơn nhiều. Vì thế, các NH này sẽ cần một khoảng thời gian nhất định nhằm "trộn” các loại vốn này vào với nhau, từ đây đưa ra mức lãi suất hợp lý nhất" – TS. Doanh nói và cho rằng cả DN và NH phải chấp nhận độ trễ khoảng 3 tháng mới mong dòng vốn rẻ khơi thông.

Lãi vay sẽ bớt "ảo"?

Ông Phạm Thiện Long - Phó Tổng Giám đốc HDBank cho rằng, có nhiều nguyên nhân khiến DN chưa tiếp cận được vốn NH. Lãi suất không phải yếu tố quyết định khiến con đường vốn giữa DN và NH bị "tắc", vì tỷ trọng phụ thuộc vốn vay NH chiếm không nhiều trên tổng số vốn của DN. "Ách tắc ở chỗ, NH sẵn sàng lời ít 1-2% miễn là DN tốt đảm bảo thu hồi nợ, nhưng thực tế thì sức khỏe của phần lớn DN hiện nay không đảm bảo cho chi trả nợ"- ông Long phân trần.

Còn ông Phạm Quang Tùng – Phó tổng giám đốc BIDV bày tỏ quan điểm, các NH đều luôn cạnh tranh cần khách hàng để giải ngân vốn. Vì thế, một DN mà không tiếp cận được vốn cần phải xem lại mình.

Tuy nhiên, trong điều kiện ế ẩm vốn như hiện nay, nhiều NH chấp nhận mức lãi ít để cho vay ra thay vì để tiền nằm chết trong két và đang nỗ lực tìm kiếm những khách hàng tiềm năng về cho mình.

Cũng trong cảnh NH "tự tìm tới DN", Phó chủ tịch thường trực NHTMCP Bưu điện Liên Việt (LienVietPostBank) cho biết, nhân viên tín dụng của LienVietPostBank đã phải tới tận những DN tốt để năn nỉ họ vay với mức lãi suất không phải 13% như mức trần quy định, mà đã xuống tới 10-11%/năm. "DN nào làm ăn hiệu quả thì cứ yên tâm vì chắc chắn NHTM sẽ chẳng ngại ngần giải ngân cho vay nếu thấy DN có khả năng trả được nợ"- ông Hưởng nói và kỳ vọng, với đợt điều chỉnh giảm lãi suất lần này chắc chắn "cầu nối" vốn vay giữa NH và DN sẽ dễ thở hơn.

Bởi lẽ theo như vị Phó chủ tịch LienVietPostBank lý giải thì đường cong lãi suất sau đợt điều chỉnh giảm lần này đã hình thành trở lại, chứ không còn "thẳng băng" như thời gian trước đây. Ở các mức huy động trung và dài hạn nhà băng được tự thỏa thuận lãi suất với người gửi tiền, trần lãi suất chỉ còn ý nghĩa ở các kỳ hạn huy động ngắn (dưới 12 tháng). " Lãi suất huy động đã trở về với bản chất vốn có: thời gian ngắn lãi suất thấp, kỳ hạn dài lãi suất cao. Đây thực sự là cú huých mới cho lãi suất, giúp người gửi tiền, DN và cả NH đều dễ thở, gần gũi nhau hơn" – ông Hưởng nhấn mạnh.

Trường Giang