Ngân hàng vấp "lưới nhện"

Đầu tư chồng chéo trong hệ thống tài chính ngân hàng, nhất là giữa ngân hàng - chứng khoán - doanh nghiệp rối ren tới mức khiến dòng chảy đồng tiền bị méo mó. Cơ cấu lại hệ thống tài chính mà không "diệt" được sở hữu chéo thì cũng coi như... công cốc.

Chằng chịt sở hữu chéo

Sở hữu chéo, đầu tư chéo trong hệ thống tài chính ngân hàng, nhất là giữa ngân hàng – chứng khoán – doanh nghiệp rối ren tới mức khiến dòng chảy đồng tiền bị méo mó. Cơ cấu lại hệ thống tài chính mà không "diệt" được sở hữu chéo thì cũng coi như... công cốc.

Ngân hàng vấp
Tai cơ cấu hệ thống ngân hàng đang ách tắc vì sở hữu chéo

Theo Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia (NFSC) Vũ Viết Ngoạn, tình trạng sở hữu chéo, đầu tư chéo với sự "bắt tay" của ngân hàng – chứng khoán – bảo hiểm đang khiến dòng chảy đồng tiền trong hệ thống tài chính méo mó. Ngoài ra, những hạn chế về tính minh bạch cung cấp thông tin và chuẩn mực kế toán... đang tạo điều kiện để sở hữu chéo, đầu tư chéo phát huy mặt tiêu cực.

Thực tế, xét về khía cạnh khuôn khổ pháp lý Luật Tổ chức tín dụng năm 2010 sửa đổi đã ban hành những quy định khá rõ về việc sở hữu chéo như giảm hạn mức một định chế tài chính được phép đầu tư vốn vào ngân hàng, hay giới hạn cho vay nhóm có liên quan...

Nhưng soi vào tình hình thực tế, Chủ tịch NFSC cho rằng, vẫn là chưa đủ. Tuy thị trường tài chính mới chỉ phát triển trong giai đoạn đầu, nhưng quan hệ sở hữu chéo trong lĩnh vực ngân hàng tại Việt Nam cũng đã trở nên hết sức chằng chịt, phức tạp. Không chỉ có việc ngân hàng A đầu tư vào ngân hàng B hay C mà chuyện vài ba ngân hàng có thể cùng một chủ sở hữu không phải hiếm. Hay như nhà đầu tư có thể góp vốn dưới hình thức cho người nhà, người quen đứng tên khác mà không thể phát hiện ra.

Đơn cử hình thức sở hữu lẫn nhau giữa các NHTMCP cũng khá phức tạp, như Eximbank hiện nắm 10,6% cổ phần tại Sacombank và 8,5% cổ phần tại NH Việt Á.

Ngoài ra, số lượng tập đoàn, tổng công ty Nhà nước nắm sở hữu tại NHTMCP cũng không phải là ít, như PVN hiện đang nắm 20% cổ phần tại Oceanbank, hay EVN nắm giữ 21,27% tại ABBank... Ngoài ra, hầu hết các tập đoàn Nhà nước đều có các công ty tài chính. Mối quan hệ giữa NHTMCP với các tập đoàn tư nhân ngày càng trở nên phức tạp. Nhiều ngân hàng có thể được sở hữu bởi rất nhiều công ty gia đình hoặc các thành viên gia đình vốn đồng thời lãnh đạo ở các DN khác.

Cuối cùng là ngân hàng sở hữu các công ty chứng khoán, đầu tư tài chính, bảo hiểm, bất động sản. Thông tin thu thập từ 4 NHTM Nhà nước và 8 NHTMCP lớn nhất cho thấy 11/12 ngân hàng có công ty chứng khoán là công ty con hoặc công ty liên kết, 8/12 ngân hàng có công ty quản lý quỹ, đầu tư tài chính, 9/12 ngân hàng có công ty con hoặc công ty liên kết đầu tư BĐS, và 5/12 ngân hàng có vốn góp tại các công ty bảo hiểm.

Trong tham luận với tới Diễn đàn kinh tế mùa thu cách đây không lâu, TS. Đinh Tuấn Minh – thành viên nhóm tư vấn kinh tế vĩ mô của UB Kinh tế Quốc hội cũng cho rằng, sở hữu chéo đang tới mức báo động. Đây cũng là nguyên nhân khiến nợ xấu và nguy cơ thao túng các hoạt động kinh doanh tài chính. Theo TS. Minh, ảnh hưởng lớn nhất của sở hữu chéo tới quá trình cải cách hệ thống tài chính chính là nguy cơ sụt giảm giá vốn khi tiến hành loại trừ sở hữu chéo. Khi nền kinh tế còn chưa khởi sắc, việc thoái vốn có thể khiến cho bên sở hữu cổ phần phải ghi nhận thua lỗ. Chưa kể, khi thoái vốn giá cổ phiếu của ngân hàng mà doanh nghiệp đầu tư cũng chịu sức ép giảm do tăng cung.

Dựng "tường lửa" chặn sở hữu chéo

Hệ lụy của sở hữu chéo, đầu tư chéo hiển nhiên được Chủ tịch UBGSTCQG chỉ ra, khi sở hữu chéo tạo nên dòng vốn méo mó và đi "chệch" địa chỉ cần thiết. Những giao dịch tài chính vượt ra ngoài khuôn khổ an toàn theo quy định luật pháp, thoát ly sự kiểm soát của các cơ quan quản lý. Khi đó, sở hữu chéo đóng vai trò như chất dẫn, lan truyền rủi ro giữa các định chế tài chính và doanh nghiệp liên quan khi cổ đông gặp khó khăn trong kinh doanh

Hơn thế nợ xấu và vốn ảo từ đây cũng "nở rộ", tình trạng cho vay thiếu kiểm soát có thể tăng mạnh. Và cái giá phải trả cho điều này là hàng trăm ngàn tỉ đồng nợ xấu đang "bùng nhùng" trong hệ thống ngân hàng, và VAMC mới bắt tay vào "dọn dẹp".

Vấn đề sở hữu chéo ở các ngân hàng thương mại đang ngoài tầm kiểm soát và làm tiến trình xử lý nợ xấu thêm khó khăn.

"Đến giờ phút này phải tỏ rõ thái độ dứt khoát, chứ kinh nghiệm từ trước tới nay chính sách đưa ra cứ chập chờn, không gãy gọn nên hoạt động ngân hàng nên đã phải trả giá rất đắt" - nguyên Thống đốc NHNN Cao Sĩ Kiêm đưa quan điểm. Ông cho rằng, đã tới lúc cần thiết phải đưa ra quy chuẩn an toàn theo thông lệ quốc tế trong hoạt động ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm.

Cụ thể hơn, TS. Cấn Văn Lực đưa ra 4 giải pháp tái cấu trúc hệ thống tài chính. Trước tiên là xây dựng lộ trình phát triển mạnh mẽ thị trường vốn, nâng cao giám sát hệ thống ngân hàng, loại trừ hoạt động ngân hàng "ngầm" như ủy thác đầu tư, tín dụng đen... ra khỏi hoạt động tài chính. Củng cố lại hệ thống tài chính phi ngân hàng là giải pháp tiếp theo TS. Cấn Văn Lực cho rằng không thể bỏ qua, bởi dù chiếm tỷ lệ 15% thị trường tài chính nhưng tài chính phi ngân hàng lại liên quan chặt chẽ tới lợi ích của người dân.

Cuối cùng, vị chuyên gia này đề cập tới việc xây dựng khung giám sát tài chính chặt chẽ và chuẩn mực hơn.

Trường Giang

Người đàn ông trồng quả toàn gai trên khu đất cằn ở Gia Lai, thu 15 tỷ đồng/năm

Ngày phay đất trồng cây, nhiều người cho rằng anh Chín Trọn bị “điên” khi trồng sầu riêng ở vùng đất cằn này. Bất chấp sự hoài nghi của mọi người, anh đã biến khu đất cằn ở Gia Lai thành vườn sầu riêng 100ha.

‘Thủy quái’ đáng sợ đổ về Việt Nam, nhiều nước từng phải trả giá đắt

Tôm hùm đất - sinh vật ngoại lai từ Trung Quốc - đang đổ bộ chợ Việt. Loại tôm này được xem là 'thủy quái' đáng sợ với ngành nông nghiệp. Nhiều nước đã hối hận, trả giá đắt khi đưa con tôm này về nuôi.

Sinh vật ngoại lai từ Trung Quốc đổ bộ chợ Việt, bán giá cao vẫn đắt hàng

Là sinh vật ngoại lai đe dọa tới ngành nông nghiệp, song những ngày này, tôm hùm đất Trung Quốc lại đổ bộ chợ Việt. Đáng chú ý, giá loại tôm hùm này khá đắt nhưng vẫn đông khách mua ăn.

Vinamilk công bố báo cáo phát triển bền vững chủ đề ‘Net Zero 2050’

Báo cáo phát triển bền vững của Vinamilk - doanh nghiệp được đánh giá cao về các thực hành ESG, luôn được các nhà đầu tư, cộng đồng quan tâm, nghiên cứu. Báo cáo năm 2023 vừa được Vinamilk công bố có chủ đề “Để tâm thay đổi - Net Zero 2050”.

Vấn nạn kiếm tiền từ livestream 'bẩn'

Nhiều người sẵn sàng livestream đưa các nội dung “bẩn” lên các nền tảng mạng xã hội, miễn là có nhiều lượt xem nhằm thu lợi bất chính.

Đưa sản phẩm sữa Việt Nam vào chuỗi sản xuất, cung ứng toàn cầu

Nhiều nhà mua hàng, chuỗi phân phối quốc tế lớn đã kết nối với Vinamilk cho nhu cầu về sản phẩm sữa, thức uống dinh dưỡng tại Triển lãm kết nối chuỗi cung ứng hàng hóa quốc tế 2024 vừa qua.

Giảm nhập từ Thái Lan, Trung Quốc 'bạo chi' mua sầu riêng Việt Nam

Thái Lan là nhà cung ứng sầu riêng lớn nhất cho thị trường Trung Quốc. Tuy nhiên, Trung Quốc đang giảm nhập hàng Thái, nhưng lại tăng chi cho sầu riêng từ Việt Nam để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước.

Sức hút của Vinamilk tại triển lãm quốc tế ngành sữa Vietnam Dairy 2024

Tại Triển lãm quốc tế chuyên ngành sữa và sản phẩm sữa 2024 (Vietnam Dairy 2024), Vinamilk gây ấn tượng khi mang đến không gian đa chiều - trải nghiệm đa giác quan; đồng thời truyền cảm hứng về hành trình Net Zero với nhiều điểm nhấn nổi bật.

Đu hot trend kẹp tóc hoa sứ, bánh đồng xu Hàn... kẻ khóc, người cười

Nắm bắt nhanh, chớp cơ hội kinh doanh các sản phẩm ‘hot’, đánh đúng tâm lý của một bộ phận người dùng nên nhiều người bán hàng ‘đắt như tôm tươi’, lãi đậm trong thời gian ngắn. Song những trào lưu đó cũng rất nhanh tàn.

Agribank hỗ trợ khách hàng tiếp cận vốn sản xuất kinh doanh

Thời gian qua, Agribank đã chủ động, linh hoạt cung ứng vốn tín dụng cho nền kinh tế và phục vụ hoạt động sản xuất, kinh doanh, sẵn sàng và chủ động làm việc trực tiếp với khách hàng, cùng tìm cách tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong tiếp cận vốn.