Nam thanh niên bị ngón tay đen xì nghiện thuốc lá

Ảnh minh họa.

ThS-BS Dương Duy Trang, Trưởng Đơn vị Tim mạch can thiệp, Bệnh viện Bình Dân (TP.HCM), cho biết mới đây BV tiếp nhận một nam thanh niên chưa đầy ba mươi tuổi trong tình trạng hai ngón tay tím tái, sắp hoại tử, cử động khó khăn. Đặc biệt bệnh nhân là người nghiện thuốc lá nặng

Qua siêu âm chẩn đoán, bệnh nhân có hiện tượng bị tắc động mạch quay bên tay trái. Nhờ cấp cứu kịp thời bằng cách nong động mạch mà giữ lại được bàn tay, không phải cắt bỏ.

Ở giai đoạn đầu tiên, người bệnh thường có cảm giác đau nhức, dị cảm, tê đầu chi và đặc biệt là triệu chứng "đi lặc cách hồi" - nghĩa là đau chân khi đi một đoạn đường nhất định. Cơn đau thường xuất hiện ở bắp chân rồi lan xuống bàn chân, bệnh nhân phải dừng lại nghỉ một chút mới có thể đi tiếp. Sau đó, cơn đau lại trở lại khi bệnh nhân đi thêm được đoạn đường như ban đầu.

Nếu không điều trị, bệnh chuyển sang giai đoạn muộn. Các đầu chi bắt đầu tím dần và hoại tử đen. Ban đầu, hiện tượng hoại tử xảy ra ở đầu các ngón tay hay ngón chân. Sau đó, hoại tử lan dần lên cả ngón tay, ngón chân hay cả bàn tay, bàn chân…

Theo ThS-BS Trang, các nghiên cứu khoa học cho thấy hút thuốc lá dễ gây xơ vữa động mạch, là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây bệnh tắc mạch tay, chân, động mạch thận ở những người trẻ (dưới 65 tuổi).

Còn với người trên 65 tuổi, hút thuốc thường xuyên làm tăng nguy cơ phình động mạch chủ bụng. “Phình động mạch chủ bụng khó nhận biết do không có triệu chứng điển hình. Một lúc nào đó nó sẽ đột nhiên vỡ, khiến bệnh nhân tử vong do chảy máu ồ ạt, trụy mạch, sốc...", BS Trang cho hay.


Theo các bác sĩ bất kỳ ai cũng có thể bị xơ vữa động mạch chủ, nhưng những người hút thuốc có nguy cơ cao các mảng xơ vữa đó lớn lên. Nhữnh mảng xơ vữa đó làm cho thành động mạch bị yếu đi và tạo thành chỗ phình, hoặc túi phình ở thành mạch. Những chỗ thành mạch yếu này có thể vỡ. ở những người hút thuốc thì tỉ lệ bị phình động mạch chủ nhiều gấp 8 lần và và tỉ lệ chết do vỡ phình mạch cao hơn rất nhiều so với người không hút thuốc.
Những người hút thuốc lá có nguy cơ bị bệnh cơ tim cao hơn so với người không hút thuốc. Khói thuốc gây bệnh bằng cách phá huỷ các động mạch nhỏ, hoặc có lẽ CO trong khói thuốc làm tổn thương trực tiếp cơ tim. Có thể hút thuốc còn làm tăng tính nhạy cảm với nhiễm virus dẫn đến bệnh viêm cơ tim.

Theo các chuyên gia về thần kinh, mạch máu, một số người - nhất là những người bị bệnh tiểu đường hoặc hút thuốc lá lâu năm, thường hay bị rối loạn vận mạch ở tay, chân. Các động mạch nhỏ co lại gây thiếu máu cung cấp cho các tổ chức. Những cơn co thắt động mạch diễn ra bắt đầu ở một bên, sau sang bên kia nhưng cũng có trường hợp chỉ ở một bên.
Thoạt đầu, do thiếu máu nuôi, một hoặc nhiều ngón tay, ngón chân tự nhiên trắng vàng, cứng, lạnh. Hiện tượng ấy lan dần lên gốc chi, dẫn đến cảm giác kiến bò, đau buốt. Sau đó, các ngón tay hoặc ngón chân dần dần xanh tím, có khi thành đen, cảm giác đau tăng lên dữ dội. Khởi sự, hiện tượng thiếu máu nuôi xảy ra vài tuần hoặc vài tháng một lần nhưng về sau, nó càng lúc càng nặng hơn, kéo dài hơn, dẫn đến rối loạn dinh dưỡng chi. Hậu quả là đầu chi thâm đen, giới hạn rõ, khu trú xung quanh móng và dưới móng; xuất hiện những bọng nước nhỏ chứa mủ, khi vỡ ra để lại vết trợt. Bọng nước có thể khô, không loét hoặc nếu loét thì có thể khỏi nhưng cũng có thể dai dẳng ở các đầu chi - nhất là với bệnh nhân tiểu đường. Hoại tử đầu chi tiến triển nhanh, gây mất một đốt hoặc cả ngón, nhiều ngón.
Khoảng 76% bệnh nhân bị mạch máu ngoại vi là do hút thuốc. Bệnh máu ngoại vi thường gây đau, hạn chế vận động và có thể đe doạ tính mạng. Những bệnh nhân tiếp tục hút thuốc khi đang điều trị bệnh này thì hiệu quả điều trị rất kém.