Lãi vay có thể thấp hơn 13%

Giảm lãi suất huy động thêm 1%, kỳ vọng lãi suất cho vay sẽ giảm về còn 13-16%/năm

Ngày 11/4, NHNN bất ngờ đưa ra thông báo giảm LS huy động tiền gửi Việt Nam đồng thêm 1%, xuống 12%/năm sau đúng 1 tháng áp dụng mức trần LS 13%/năm. Theo dẫn giải của người đứng đầu NHNN, diễn biến kinh tế vĩ mô 3 tháng đầu năm 2012 và 2 tuần đầu tháng 4 có dấu hiệu tích cực, CPI tháng 3 chỉ tăng 0,16%, tính chung CPI quý 1 tăng 2,25% là mức tăng thấp nhất trong nhiều năm trở lại đây. Đây là tiền đề khẳng định mục tiêu kiềm chế lạm phát năm 2012 của Việt Nam dưới một con số và tăng trưởng GDP ở mức hợp lý 6% hoàn toàn có thể đạt được.

Bên cạnh đó, thanh khoản của hệ thống NH trong quý I/2012 đã được cải thiện mạnh mẽ. Quý 4/2011 thông số giữa sử dụng nguồn luôn cao hơn nguồn, còn từ đầu năm tới nay chênh lệch vốn giữa sử dụng nguồn và nguồn chênh nhau khoảng 130.000 tỷ đồng. Tiền gửi của các TCTD tại NHNN trung bình khoảng 60.000 tỷ đồng, cao hơn tỷ lệ bắt buộc 15.000 -20.000 tỷ đồng và duy trì đà ổn định từ đầu năm tới nay.

Từ giữa tháng 3/2012 NHNN đã phát hành trên 30.000 tỷ đồng trái phiếu Chính phủ thành công với mức lãi suất thấp, chỉ từ 11,25 – 11,27%/năm đối với kỳ hạn 3 năm. Tín phiếu Chính phủ cũng được cơ quan quản lý tiền tệ phát hành với tổng giá trị 45.000 tỷ đồng. Điều này chứng tỏ các TCTD có thanh khoản tốt, tiền dồi dào mới mua được trái phiếu Chính phủ.

LS huy động giảm khiến LS trong hệ thống liên NH hiện ổn định ở mức thấp. LS cho vay qua đêm phổ biến từ 6 - 7,5%/năm; còn LS theo tuần, tháng cao nhất cũng chỉ ở mức 12%/năm. Những mức này còn thấp hơn trên thị trường mở và ổn định trong suốt 3 tháng vừa qua. So với quý 4/2011, LS trên liên NH đã giảm 4 % - 5%/năm. Cùng với đó, mặt bằng LS cho vay trong quý I/2012 đã giảm từ 2 % - 3%/năm so mặt bằng chung so với quý 4/2011.

"Cộng dồn những yếu tố kinh tế vĩ mô và thanh khoản hệ thống tài chính, NHNN đã cân nhắc cẩn trọng cả hai yếu tố này, tham khảo ý kiến chuyên gia trong và ngoài nước, tổ chức tài chính tiền tệ quốc tế và thực tiễn thấy đã chín muồi để hạ thêm LS 1%. Hơn nữa, trùng với tuyên bố từ đầu năm của NHNN, nếu tình hình kinh tế tích cực trung bình mỗi quý giảm 1%, thì tùy theo tình hình phụ thuộc có thể giảm vào đầu quý, giữa hoặc cuối quý" – Thống đốc NHNN nói.

Về kỳ vọng giảm lãi vay khi LS đầu vào đã giảm tiếp 1%, Thống đốc Bình cho rằng, giảm lãi suất cho vay là xu hướng chắc chắn, không thể tránh khỏi nên nhiều TCTD đã có phương án "đi tắt đón đầu" để thu hút khách vào ngân hàng.

“LS cho vay của hệ thống NH đối với nhóm khuyến khích ở mức 13-16% là mức đánh giá khá khiêm tốn, LS này còn có thể thấp hơn nữa” – Thống đốc Bình khẳng định.

Liên quan tới lo ngại tăng trưởng tín dụng âm trong quý 1/2012, người đứng đầu NHNN trấn an: tăng trưởng tín dụng tháng 1/2012 giảm hơn 2% so với cuối năm 2011; tháng 2 giảm 0,07%, về cơ bản cân bằng giữa thu nợ và cho vay ra mới. Tuy nhiên, tín dụng tháng 3 đã tăng trở lại với mức tăng trên 1%. Tính chung đến 31/3/2012 tăng trưởng tín dụng trong hệ thống NH giảm hơn 1%.

Song, nếu theo số liệu phân tích thực tế của NHNN thì có hiện tượng một số TCTD tăng trưởng tín dụng ảo, tăng mạnh tín dụng vào cuối năm 2011 để mong đạt được hạn mức tăng trưởng tín dụng cao trong năm 2012.

"Qua phân tích một số TCTD tăng trưởng rất mạnh trong quý 4/2011 nhưng lại giảm rất nhanh trong những ngày đầu tháng 1/2012, nên nếu loại trừ đi yếu tố tăng ảo này thì tăng trưởng tín dụng của toàn hệ thống chỉ giảm 0,04%. Với mức giảm này hoàn toàn không đáng lo ngại" – Thống đốc Bình khẳng định và cho hay, nếu các tháng còn lại của năm 2012 tăng trưởng tín dụng mỗi tháng đạt 1,5-2% thì mục tiêu tăng trưởng 15-17% trong năm nay hoàn toàn có cơ sở.

Trường Giang