Kỳ diệu ngón chân chuyển thành... ngón tay cái

Một ca ghép ngón chân lên ngón tay được các bác sĩ BV TW Quân đội 108 thực hiện

Đó là sự kiện mà đến giờ, Phùng Thị Hoa (28 tuổi) ở Vĩnh Yên, Vĩnh Phúc không bao giờ quên. Khi ấy vào tháng 8 năm 2013. Hoa kể: Lúc bị tai nạn, ngay lập tức được các anh chị trong xưởng đưa đến viện cấp cứu. Máu mất nhiều nên Hoa xỉu đi không biết gì. Khi tỉnh dậy, “em thấy hai tay mình băng kín mít. Người thân dấu em không nói sự thật, nhưng em cảm nhận … 2 bàn tay em đã không còn lành lặn như xưa, thậm chí em có thể bị …cụt, em sốc, tuyệt vọng lắm”.

Chưa lập gia đình, bao ước mơ, hoài bão của một cô gái trẻ chưa được thực hiện, Hoa hình dung cuộc đời đã khép trước mặt mình. Bởi việc sau tai nạn, Hoa đã không thể làm được việc gì, kể cả việc tự chăm sóc bản thân. Hơn nửa năm ở nhà, mọi sinh hoạt đều phải phụ thuộc vào người thân, Hoa đến viện thực hiện phẫu thuật với hy vọng trả lại chức năng đôi tay. Dẫu hy vọng, nhưng Hoa cũng xác định sẵn tâm lý cho mình bởi cú sốc khi bị tai nạn vẫn còn hiện hữu, ám ảnh cô mỗi ngày.

GS.TS Nguyễn Việt Tiến cùng các công sự Khoa Vi phẫu thuật chấn thương chi trên (B1 – B) thuộc Bệnh viện Trung ương quân đội 108 đã tiến hành phẫu thuật cho Hoa. Theo đó, các bác sỹ đã phẫu thuật lấy một phần ngón chân cái để chuyển lên ghép phục hồi lại ngón cái bên tay phải của Hoa. Cuộc phẫu thuật diễn ra trong nhiều giờ với sự phấp phỏng từ người thân của Hoa và sự căng thẳng không hề nhẹ của các bác sĩ.

Ca mổ thành công, thay vì không thể làm được gì, Hoa đã có một ngón tay cái mới. Và ngón cái này được lấy từ chính ngón chân của Hoa lên. 6 tháng sau phẫu thuật, Hoa cho biết: Em đã có thể làm hầu hết các công việc nhà: khâu vá, giặt quần áo, lau dọn nhà cửa,… Điều mà sau khi gặp nạn em không dám mơ ước đến”. 

Một thời gian không lâu sau đó, Hoa đã quay trở lại tham gia vào lao động sản xuất bình thường như trước kia. Niềm vui nhân lên, khi cuối năm 2014, Hoa đã lập gia đình và hiện đang có một bé gái kháu khỉnh 21 tháng tuổi. Hiện nay, chức năng tay của Hoa đã phục hồi được trên 95%.

PGS.TS Lê Văn Đoàn, Viện trưởng Viện Chấn thương Chỉnh hình, Bệnh viện TƯQĐ 108 cho biết, từ năm 1988 đến nay, Viện Chấn thương Chỉnh hình - Bệnh viện TƯQĐ 108 đã tiến hành chuyển ngón chân tái tạo ngón tay cái với số lượng trên 50 bệnh nhân. Kết quả phục hồi chức năng và thẩm mỹ đạt tốt.

“Trên bàn tay của con người, ngón tay cái chiếm tới 50% chức năng của bàn tay, khi ở tư thế đối chiếu nó kết hợp với 4 ngón tay dài tạo thành gọng kìm để cầm nắm ngón nhặt đồ vật. Chính vì vậy, các tổn thương gây mất ngón tay cái làm giảm chức năng bàn tay, sẽ ảnh hưởng trầm trọng đến lao động và sinh hoạt hàng ngày của người bệnh” – PGS Đoàn nhấn mạnh.

Cũng theo PGS Đoàn, kỹ thuật tạo hình phục hồi ngón tay cái thực sự là một thách thức lớn cho các nhà phẫu thuật. Hiện nay đã có nhiều phương pháp để tái tạo ngón tay cái. Trong đó, phẫu thuật chuyển ngón chân tái tạo thành ngón tay cái là kĩ thuật hiện đại, tiên tiến và được nhiều phẫu thuật viên trên thế giới ứng dụng. Phương pháp có nhiều ưu điểm: ngón được phục hồi đáp ứng cả về chức năng vận động, cảm giác và tính thẩm mỹ cao, di chứng ảnh hưởng đến chức năng của bàn chân gần như không đáng kể.

Theo thống kê của Bộ LĐTB&XH, mỗi năm cả nước có đến 160.000 - 170.000 người bị tai nạn lao động (TNLĐ). TNLĐ là tai nạn làm chết người hoặc làm tổn thương bất kỳ bộ phận chức năng nào của cơ thể con người, do tác động đột ngột của các yếu tố bên ngoài dưới dạng cơ, lý, hóa và sinh học, xảy ra trong quá trình lao động. Trong số đó tỷ lệ người bị di chứng sau tai nạn (mất một phần bộ phận cơ thể) làm ảnh hưởng đến cuộc sống, sinh hoạt và tâm lý của họ chiếm tỷ lệ khá cao.

Vì thế, việc phát triển kỹ thuật vi phẫu như nối các bộ phận cơ thể bị đứt lìa, đặc biệt là chuyển ngón chân lên thay thế ngón tay cái bị mất với tỷ lệ thành công cao như ở Bệnh viện Trung ương quân đội 108 là một thành tựu y học không chỉ khẳng định tài năng, trí tuệ, tâm huyết của đội ngũ y bác sỹ Việt Nam, góp phần vào thành tựu y học thế giới mà nhân văn hơn đó là những câu chuyện thay đổi, cứu sống cuộc đời của mỗi bệnh nhân sau mỗi ca phẫu thuật thành công. Và VN là một trong số ít các nước trên thế giới có thể thực hiện thành công hàng trăm ca vi phẫu phức tạp với tỉ lệ phục hồi trên 97%.